Đúng 0 giờ ngày 10/7/1960, thực hiện mệnh lệnh của Bộ Tư lệnh Phòng không, các đài ra đa từ Thanh Hóa đến Vĩnh Linh của Trung đoàn Ra-đa 290 (Sư đoàn Phòng không 375) đã đồng loạt phát sóng chiến đấu. Thời khắc ấy đánh dấu dấu son lịch sử, mở đầu cho hành trình hơn sáu thập kỷ kiên cường bám trụ, hoàn thành sứ mệnh “mắt thần” canh giữ bầu trời Tổ quốc.
Hành trình từ lịch sử đến hiện tại
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn Ra-đa 290 đã nêu cao tinh thần cảnh giác, kiên cường bám máy, bám trận địa, thực hiện nhiệm vụ “vạch nhiễu tìm thù”, phát hiện sớm máy bay địch, trong đó có cả máy bay B-52. Đơn vị đã tham gia bảo đảm ra đa phục vụ nhiều chiến dịch lớn, trực tiếp góp phần cùng quân và dân cả nước làm nên những chiến công vang dội, trong đó có thành tích bắn rơi 8 máy bay địch.
Sau chiến tranh, Trung đoàn Ra-đa 290 nhanh chóng cơ động, xây dựng trường ra đa, thực hiện nhiệm vụ quản lý vùng trời trên địa bàn miền Trung - Tây Nguyên. Trải qua các giai đoạn xây dựng và trưởng thành, lớp lớp cán bộ, chiến sĩ của đơn vị luôn gìn giữ, bồi đắp truyền thống, biến những giá trị được hun đúc từ quá khứ thành động lực hoàn thành tốt nhiệm vụ hôm nay.
Phát huy truyền thống, giữ vững “mắt thần” canh trời
Phát huy truyền thống của “Đoàn Sông Mã”, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn Ra-đa 290 luôn nêu cao tinh thần cảnh giác, quyết tâm thực hiện phương châm: “Phát hiện xa, nhanh; thông báo đúng, đủ, chính xác, kịp thời”. Đơn vị duy trì nghiêm nền nếp, chế độ trực ban chiến đấu; bảo đảm tỷ lệ phát hiện, thông báo, báo động đạt 100%; quản lý chặt chẽ các phương tiện bay, xử lý chính xác, kịp thời mọi tình huống, góp phần củng cố vững chắc thế trận phòng không nhân dân.
Đại tá Nguyễn Hải Hà, Chính ủy Trung đoàn Ra-đa 290 cho biết: “Phát huy truyền thống 66 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, Trung đoàn luôn chủ động đổi mới, nâng cao chất lượng toàn diện các mặt công tác, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Đơn vị tập trung nâng cao chất lượng huấn luyện, xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật; nâng cao hiệu quả các thành phần canh trực, tăng cường giáo dục pháp luật, bảo đảm an toàn tuyệt đối trong mọi hoạt động”.
Chuyển đổi số và nhiệm vụ hiện đại
Trong dòng chảy phát triển của khoa học, công nghệ, Trung đoàn Ra-đa 290 cũng tích cực ứng dụng chuyển đổi số, công nghệ thông tin và các phần mềm nghiệp vụ vào công tác chỉ huy, quản lý vùng trời. Đây là bước tiến quan trọng, tạo nền tảng nâng cao khả năng xử trí tình huống, đáp ứng yêu cầu tác chiến hiện đại.
Đại tá Nguyễn Hải Hà nhấn mạnh: “Công tác giáo dục chính trị, quản lý tư tưởng bộ đội được triển khai sâu sát, kịp thời, xây dựng cho 100% cán bộ, chiến sĩ bản lĩnh chính trị vững vàng, yên tâm công tác, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Công tác hậu cần, kỹ thuật được triển khai đồng bộ, hiệu quả; duy trì quân số khỏe đạt 98,94%, đẩy mạnh tăng gia chăn nuôi, bảo quản, bảo dưỡng khí tài, trang bị kỹ thuật nền nếp, bảo đảm hệ thống thông tin liên lạc luôn thông suốt, phục vụ tốt nhiệm vụ quản lý, bảo vệ vững chắc vùng trời Tổ quốc”.
Hướng tới tương lai
Trong những ngày tháng 7 lịch sử, các thành phần trong kíp chiến đấu Sở chỉ huy Trung đoàn đang nỗ lực luyện tập, hoàn thiện các nội dung chuyên môn nghiệp vụ, nâng cao khả năng vạch nhiễu tìm thù, thuần thục phương án hiệp đồng, chuẩn bị tham gia Hội thao diễn tập chiến thuật kíp chiến đấu sở chỉ huy trung đoàn ra đa có một phần thực binh do Quân chủng Phòng không-Không quân tổ chức vào đầu tháng 8 tới.
66 năm đã đi qua kể từ ngày phát sóng chiến đấu đầu tiên, nhưng tinh thần của những người lính ra-đa năm xưa vẫn đang được tiếp nối trong từng ca trực, từng thao tác trên máy, từng ánh mắt dõi theo bầu trời Tổ quốc. Bằng ý chí, trí tuệ và niềm tự hào về truyền thống đơn vị Anh hùng, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn Ra-đa 290 hôm nay đang viết tiếp bản hùng ca mới, xứng đáng với niềm tin yêu của Đảng, Quân đội và Nhân dân.
