Sáng sớm 30/7, một tên lửa lạ đã rơi xuống cánh đồng ở Ba Lan, cách biên giới khoảng 90 km, tạo ra một hố lớn. Các lực lượng cứu hộ và điều tra Ba Lan ngay lập tức có mặt tại hiện trường. Đài CNN dẫn thông tin từ nhà chức trách Ba Lan cho biết vụ nổ xảy ra lúc rạng sáng, gây chấn động khu vực nông thôn.
Phát hiện ban đầu và phản ứng của Ba Lan
Phát biểu tại cuộc họp khẩn cấp với quân đội và các cơ quan cứu hộ, Thủ tướng Donald Tusk nói quả tên lửa “có vẻ như” là tên lửa hành trình Kh-101 của Nga. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh: “Chúng ta không nên vội vàng kết luận trước khi cuộc điều tra chi tiết hoàn tất. Chúng ta cần phải chắc chắn 100% về loại vật thể được bắn ra.” Theo báo Guardian, Thủ tướng Ba Lan đánh giá vụ việc “nghiêm trọng”, nhưng xác nhận không có thương vong hay thiệt hại nào. Ông cho biết thêm các lực lượng phòng không địa phương đã chuẩn bị bắn hạ tên lửa nếu nó tiếp tục bay sâu vào lãnh thổ Ba Lan.
Bối cáo của giới chức quân sự Ba Lan
Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz xác nhận nhiều khả năng thủ phạm là một tên lửa hành trình Kh-101 phóng từ máy bay Nga. Quan chức này nói Warsaw đang giữ liên lạc thường xuyên với các đồng minh NATO. Trong khi đó, Thiếu tướng Ireneusz Nowak, Tổng thanh tra Không quân Ba Lan, tiết lộ rằng Nga đã phóng 20 đến 22 tên lửa Kh-101 trong cuộc tấn công quy mô lớn vào Ukraine đêm 29/7. Hai tên lửa trong số đó được xác định có khả năng đe dọa lãnh thổ Ba Lan. Warsaw đã điều động một máy bay chiến đấu F-16 theo dõi một trong các tên lửa và quan sát được khoảnh khắc nó rơi xuống một khu vực không có người ở.
Phối hợp điều tra và yêu cầu từ Ukraine
Công tố viên Ba Lan Grzegorz Trusiewicz thông báo trong cuộc họp báo ngày 30/7 rằng Ukraine đã yêu cầu được tham gia cuộc điều tra của Warsaw về vụ rơi tên lửa. “Yêu cầu này đang được xem xét. Có khả năng họ sẽ đến đây và làm việc với các nhà chức trách Ba Lan để xác định vật thể đã xâm nhập không phận Ba Lan cũng như nhận diện chính xác chúng ta đang đối mặt với điều gì”, ông Trusiewicz nói. Cơ quan điều tra đang “lập bản đồ” hiện trường và kiểm tra mọi chi tiết. Nga hiện chưa lên tiếng bình luận.
Bối cảnh chính trị và quan hệ Ba Lan-Ukraine
Thủ tướng Tusk coi vụ việc là “một sự trùng hợp bất thường” khi nó xảy ra chỉ vài giờ sau cuộc gặp giữa ông với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Hai bên đã thảo luận về hợp tác song phương, bao gồm phòng thủ chống tên lửa đạn đạo. “Ông Zelensky đã cảnh báo tôi rằng họ có thông tin chính xác về cuộc tấn công quy mô lớn sắp tới của Nga nhằm vào Ukraine”, ông Tusk nói. Ông cũng tiết lộ đã liên lạc với các nhà lãnh đạo châu Âu, những người “tuyên bố đoàn kết và sẵn sàng hỗ trợ bất kỳ điều gì”. Trong bối cảnh quan hệ Ba Lan-Ukraine từng có căng thẳng lịch sử, vụ việc này có thể thúc đẩy hợp tác an ninh giữa hai nước.
