Nga chính thức ký hợp đồng Su-57 tại Trung Đông, Iran nổi lên là ứng viên chính
Thông tin từ triển lãm công nghiệp Innoprom ở Ả Rập Xê-út đã gây chấn động giới quân sự quốc tế khi Bộ trưởng Bộ Công thương Nga Anton Alikhanov xác nhận Moscow đã ký kết các hợp đồng xuất khẩu tiêm kích thế hệ thứ năm Su-57 cho khu vực Trung Đông. Sự kiện này làm dấy lên nhiều đồn đoán về cục diện an ninh tại một trong những khu vực nóng nhất thế giới.
"Lá bài chiến lược" Su-57 và những bí ẩn về khách hàng
Tại sự kiện, ông Alikhanov tuyên bố: “Thị trường đang dành sự quan tâm đặc biệt cho dòng máy bay này và một số hợp đồng đã được thực hiện, dù tôi chưa thể tiết lộ chi tiết cụ thể.” Ông nhấn mạnh phiên bản xuất khẩu Su-57E là một trong những phi cơ chiến đấu ưu việt nhất, với ưu thế vượt trội từ kinh nghiệm thực chiến tại Ukraine.
Ngay lập tức, giới phân tích đặt câu hỏi về danh tính bên mua. Các đối tác truyền thống của Nga như Syria và Iraq đã suy yếu sau can thiệp phương Tây, trong khi Yemen vẫn bất ổn. Thời điểm này trùng với việc Algeria công bố hình ảnh Su-57 đi vào trực chiến, khẳng định vị thế ổn định hiếm hoi trong khu vực.
Nga từng thất bại trong việc tiếp thị Su-57 cho các nước thân phương Tây như UAE do rào cản chính trị. Ngay cả Ai Cập cũng phải hủy kế hoạch mua Su-35 vì áp lực trừng phạt từ Mỹ, làm nổi bật thách thức trong việc mở rộng thị trường.
Iran: Ứng cử viên hàng đầu với nhu cầu cấp thiết
Theo các chuyên gia, Iran đang là ứng cử viên số một cho hợp đồng Su-57. Tài liệu rò rỉ cuối năm 2025 cho thấy Nga có kế hoạch chuyển giao 48 Su-35 cho Iran và 6 cho Ethiopia, song song với giao 18 Su-35 cho Algeria.
Lực lượng không quân Iran hiện vận hành gần 300 phi cơ lỗi thời như F-4E và F-5E/F, lạc hậu tới 3 thế hệ so với tiêu chuẩn hiện đại. Do đó, nhu cầu hiện đại hóa bằng Su-57 là cực kỳ cấp thiết. Iran có thể vận hành song song Su-35 và Su-57, với Su-35 đóng vai trò "lá chắn" tức thời trước các mối đe dọa an ninh gia tăng.
Thay đổi cán cân quyền lực trên không
Một thương vụ Su-57 thành công sẽ tái định nghĩa sức mạnh không quân Trung Đông. Hiện Israel là thế lực duy nhất sở hữu tiêm kích thế hệ năm (F-35I), nhưng F-35I chưa đạt trạng thái sẵn sàng chiến đấu cường độ cao do thiếu phần mềm Block 4, dự kiến hoàn thiện đầu thập niên 2030. Điều này thể hiện rõ khi F-35I chỉ làm nhiệm vụ trinh sát trong không kích vào Iran tháng 6/2025.
Ngược lại, Su-57 sở hữu lợi thế độc đáo: kinh nghiệm thực chiến dày dạn tại Ukraine, từ áp chế phòng không đến không chiến trong vùng không phận được bảo vệ nghiêm ngặt. Ưu thế này có thể giúp Nga lật ngược tình thế trong cuộc đua công nghệ quân sự.
Triển vọng mở rộng và phương thức thanh toán
Ngoài Trung Đông, Nga đang thúc đẩy đàm phán với Ấn Độ về chuyển giao công nghệ và sản xuất Su-57 theo giấy phép. Quá trình này đã tiến đến giai đoạn kỹ thuật chuyên sâu, mở ra khả năng tùy chỉnh cho phi đoàn tiên phong của Ấn Độ. Bên cạnh đó, Triều Tiên cũng được dự báo sẽ có đơn đặt hàng nhờ quy mô xuất khẩu vũ khí khổng lồ sang Nga.
Đáng chú ý, Iran có thể thanh toán bằng cách xuất khẩu ngược thiết bị quân sự như UAV sang Nga, trong khi Triều Tiên có đủ tiềm lực tài chính nếu vượt qua lệnh cấm vận. Những động thái này cho thấy chiến lược đa dạng hóa của Moscow trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang.
