Nga chính thức xác nhận hợp đồng Su-57 tại Trung Đông
Tại triển lãm công nghiệp Innoprom diễn ra ở Ả Rập Xê-út, Bộ trưởng Bộ Công thương Nga Anton Alikhanov đã chính thức công bố thông tin quan trọng: Moscow đã ký kết các hợp đồng xuất khẩu tiêm kích thế hệ thứ năm Su-57 cho khu vực Trung Đông. Tuyên bố này ngay lập tức thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế và làm dấy lên nhiều đồn đoán về cục diện quân sự tại khu vực vốn đầy biến động này.
"Lá bài chiến lược" Su-57 và những khách hàng tiềm năng
Phát biểu tại sự kiện, ông Alikhanov khẳng định: "Thị trường đang dành sự quan tâm đặc biệt cho dòng máy bay này và một số hợp đồng đã được thực hiện, dù tôi chưa thể tiết lộ chi tiết cụ thể." Ông nhấn mạnh phiên bản xuất khẩu Su-57E hiện là một trong những phi cơ chiến đấu ưu việt nhất thế giới, với ưu thế vượt trội là đã được tôi luyện qua thực chiến tại chiến trường Ukraine.
Tuyên bố này lập tức khơi mào làn sóng suy đoán về danh tính bên mua. Phân tích lịch sử cho thấy:
- Các đối tác truyền thống của Nga như Syria và Iraq đã trải qua thay đổi chính quyền sau can thiệp quân sự phương Tây
- Yemen - đối tác nhỏ hơn - vẫn chìm trong bất ổn kéo dài từ năm 2011
- Algeria vừa công bố hình ảnh biên đội Su-57 trực chiến, trở thành quốc gia Ả Rập hiếm hoi giữ được ổn định
Iran: Ứng viên hàng đầu cho hợp đồng Su-57
Theo các chuyên gia phân tích, Iran đang nổi lên là ứng cử viên sáng giá nhất cho hợp đồng Su-57 lần này. Các tài liệu rò rỉ cuối năm 2025 tiết lộ kế hoạch của Nga bao gồm:
- Chuyển giao 48 chiếc Su-35 cho Iran
- Giao 18 chiếc Su-35 cho Algeria
- Chuyển giao 6 chiếc Su-35 cho Ethiopia
Hiện tại, lực lượng không quân Iran đang vận hành hạm đội gần 300 phi cơ lỗi thời, chủ yếu là các dòng F-4E và F-5E/F đã lạc hậu tới 3 thế hệ so với tiêu chuẩn hiện đại. Do đó, nhu cầu hiện đại hóa bằng Su-57 là cực kỳ cấp thiết. Nhiều khả năng Tehran sẽ vận hành song song cả Su-35 và Su-57 để bổ trợ lẫn nhau, trong đó Su-35 đóng vai trò "lá chắn" tức thời trước các mối đe dọa an ninh đang gia tăng.
Thay đổi cán cân quyền lực trên không
Một thương vụ Su-57 thành công sẽ tái định nghĩa sức mạnh không quân tại Trung Đông. Hiện nay, Israel là thế lực duy nhất trong khu vực sở hữu tiêm kích thế hệ năm (F-35I), nhưng dòng máy bay này được cho là vẫn chưa đạt trạng thái sẵn sàng chiến đấu cường độ cao do thiếu gói phần mềm Block 4, dự kiến phải đến đầu thập niên 2030 mới hoàn thiện.
Ngược lại, Su-57 sở hữu lợi thế độc đáo: kinh nghiệm thực chiến dày dạn tại chiến trường Ukraine, từ nhiệm vụ áp chế phòng không đến không chiến trong những vùng không phận được bảo vệ nghiêm ngặt nhất. Điều này mang lại cho Su-57 ưu thế vượt trội so với các đối thủ cùng thế hệ.
Triển vọng mở rộng và phương thức thanh toán
Không chỉ dừng lại ở Trung Đông, Nga cũng đang thúc đẩy đàm phán với Ấn Độ về thỏa thuận chuyển giao công nghệ và sản xuất Su-57 theo giấy phép. Các nguồn tin từ New Delhi cho biết quá trình này đã tiến đến các giai đoạn kỹ thuật chuyên sâu, mở ra khả năng tiêm kích này sẽ được tùy chỉnh riêng để phục vụ các phi đoàn tiên phong của Ấn Độ.
Bên cạnh Ấn Độ - khách hàng tiềm năng lớn nhất - những cái tên như Triều Tiên cũng được dự báo sẽ sớm có các đơn đặt hàng. Đáng chú ý, trong khi Iran thanh toán bằng cách xuất khẩu ngược thiết bị quân sự (chủ yếu là UAV) sang Nga, thì Triều Tiên với quy mô xuất khẩu vũ khí khổng lồ sang Moscow hoàn toàn có đủ tiềm lực tài chính để trang bị nhiều phi đoàn Su-57, nếu hai bên tìm được cách lách qua các lệnh cấm vận vũ khí.
Thông tin này xuất hiện trong bối cảnh Nga từng nỗ lực tiếp thị tiêm kích cho các nước thân phương Tây như Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), nhưng rào cản chính trị đã chặn đứng mọi lối vào các thị trường này. Ngay cả Ai Cập, dù đã giữ thái độ trung lập hơn kể từ năm 2013, cũng buộc phải hủy kế hoạch mua Su-35 do chịu sức ép trừng phạt nặng nề từ phía Mỹ.
