Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb đã ký ban hành sửa đổi Luật Năng lượng Hạt nhân, cho phép triển khai vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ nước này. Quốc hội Phần Lan đã thông qua việc bãi bỏ lệnh cấm kéo dài nhiều thập kỷ hồi đầu tháng.
Quyết định lịch sử sau khi gia nhập NATO
Quyết định được đưa ra ba năm sau khi Helsinki từ bỏ chính sách trung lập quân sự và gia nhập NATO. Việc Phần Lan tham gia liên minh do Mỹ dẫn đầu đã làm gia tăng căng thẳng với Nga, quốc gia có chung đường biên giới dài khoảng 1.340 km. Theo trang web của chính phủ Phần Lan, tổng thống đã phê chuẩn các sửa đổi vào ngày 26/6 và các quy định mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7.
Nội dung sửa đổi luật
Theo quy định mới, Phần Lan được phép nhập khẩu, vận chuyển quá cảnh, cung cấp và lưu trữ vũ khí hạt nhân. Bộ trưởng Quốc phòng Phần Lan Antti Hakkanen cho rằng lệnh cấm từ thời Chiến tranh Lạnh không còn phù hợp với vai trò thành viên NATO. Ông nói các sửa đổi sẽ “cho phép tận dụng đầy đủ năng lực răn đe hạt nhân của NATO”, đồng thời chỉ trích các đảng phản đối dựa trên quan điểm “sai lầm” của “một số ít người tự xưng là những người bảo vệ hòa bình”.
Phản ứng từ Nga
Moscow đã cảnh báo Helsinki không nên bãi bỏ lệnh cấm. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói động thái này có thể “dẫn tới leo thang căng thẳng trên lục địa châu Âu”. Ông cảnh báo: “Bằng việc triển khai vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ của mình, Phần Lan đang bắt đầu đe dọa chúng tôi. Và nếu Phần Lan đe dọa chúng tôi, chúng tôi sẽ có những biện pháp đáp trả thích hợp”.
Nga mô tả quyết định của Phần Lan là hành động “đối đầu tập trung”. Đại sứ quán Nga tại Helsinki cảnh báo rằng ngay cả khả năng “trên lý thuyết” về việc vũ khí hạt nhân xuất hiện trên lãnh thổ Phần Lan cũng sẽ được các nhà hoạch định quân sự Nga tính toán đến.
Cảnh báo từ đại diện Nga tại Geneva
Đại diện thường trực của Nga tại Văn phòng Liên hợp quốc ở Geneva, Gennady Gatilov, cảnh báo Moscow sẽ coi việc triển khai vũ khí hạt nhân gần biên giới, dù ở Phần Lan hay Ba Lan, là “mối đe dọa trực tiếp cần có các biện pháp đối phó tương xứng”. Ông nói với RIA Novosti: “Liệu điều đó có làm tăng an ninh cho các quốc gia NATO liên quan hay không? Tôi thực sự nghi ngờ điều đó”.
Bối cảnh Ba Lan
Hồi tháng 3, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk tuyên bố nước này sẽ xem xét phương án để đồng minh NATO đặt vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ. Ông cho biết Ba Lan đang “thảo luận nghiêm túc” với Pháp về việc được bảo vệ dưới “ô hạt nhân” của nước này, sau khi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đề cập đến khả năng hợp tác răn đe hạt nhân châu Âu đối phó với Nga.
