Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm qua đã lên tiếng về việc Israel phản đối thương vụ bán máy bay chiến đấu F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ. Ông cho biết đã trao đổi với các quan chức Israel và hiểu rõ quan ngại của họ, nhưng Washington sẽ đưa ra quyết định dựa trên lợi ích quốc gia.
Theo nguồn tin từ Nhà Trắng, Israel lo ngại rằng việc Thổ Nhĩ Kỳ sở hữu F-35 có thể làm suy yếu ưu thế quân sự của Israel trong khu vực, đặc biệt sau khi Ankara triển khai hệ thống phòng không S-400 của Nga.
Phản ứng của Tổng thống Trump
Trong cuộc họp báo, ông Trump nói: 'Israel là đồng minh thân cận của chúng tôi và họ có quyền bày tỏ quan ngại. Nhưng cuối cùng, Mỹ sẽ tự quyết định điều gì tốt nhất cho an ninh quốc gia và các đồng minh của mình.' Ông cũng nhấn mạnh rằng Thổ Nhĩ Kỳ đã đóng góp vào chương trình F-35 và là đối tác quan trọng trong NATO.
Hợp đồng mua 100 máy bay F-35 của Thổ Nhĩ Kỳ, trị giá hàng tỷ USD, đã bị đình chỉ sau khi Ankara mua S-400 từ Nga. Mỹ cho rằng S-400 có thể thu thập thông tin về khả năng của F-35, gây nguy cơ cho an ninh của các nước NATO.
Lập trường của Israel
Israel từ lâu đã phản đối việc bán F-35 cho các nước Ả Rập, nhưng trong trường hợp của Thổ Nhĩ Kỳ, Tel Aviv cho rằng đây là mối đe dọa trực tiếp. Quan chức Israel yêu cầu Mỹ duy trì lệnh cấm vận vũ khí với Ankara.
Theo số liệu từ Bộ Quốc phòng Mỹ, đến nay đã có hơn 50 máy bay F-35 được giao cho các nước đồng minh. Thổ Nhĩ Kỳ là một trong những nhà đầu tư ban đầu nhưng đã bị loại khỏi chương trình.
Tác động đến quan hệ Mỹ - Thổ
Việc Trump đề cập đến khả năng bán F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ có thể làm căng thẳng thêm quan hệ với Israel, nhưng cũng là tín hiệu hòa giải với Ankara. Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích cho rằng khả năng này rất thấp do áp lực từ Quốc hội Mỹ.
Trump khẳng định ông sẽ thảo luận thêm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.
