Sáng 28/7, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Dự thảo luật được kỳ vọng sẽ khắc phục những bất cập trong hoạt động đấu giá, đặc biệt là đấu giá quyền sử dụng đất.
Đề xuất nâng tỷ lệ tiền đặt trước lên tới 50%
Trình bày tờ trình tại phiên họp, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo Luật đề xuất nâng tỷ lệ tiền đặt trước đối với đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất cho cá nhân từ 20% đến 50% giá khởi điểm của tài sản đấu giá. Đây là một trong những biện pháp mạnh nhằm hạn chế tình trạng "bỏ cọc" - khi người trúng đấu giá không thực hiện nghĩa vụ tài chính, gây lãng phí thời gian và nguồn lực.
Theo Bộ trưởng, dự thảo cũng bổ sung nguyên tắc: người tham gia đấu giá đã nộp hồ sơ, tiền đặt trước hợp lệ và tham dự phiên đấu giá thì được coi là đã đồng ý mua tài sản bằng với giá khởi điểm. Quy định này nhằm tăng tính ràng buộc và trách nhiệm của người tham gia.
Bắt buộc đấu giá trực tuyến đối với nhiều loại tài sản
Dự thảo luật hóa các quy định tại Nghị quyết số 66.21/2026/NQ-CP của Chính phủ, bổ sung quy định đấu giá bằng hình thức trực tuyến trên Hệ thống đấu giá trực tuyến đối với hai loại tài sản chính: thứ nhất, tài sản kết cấu hạ tầng, tài sản của dự án sử dụng vốn nhà nước, tài sản công tại cơ quan, tổ chức, đơn vị (trừ trụ sở, nhà gắn liền với đất) và tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân có tổng giá khởi điểm từ 200 triệu đồng trở lên (trừ tài sản đặc biệt, chuyên dùng trong lực lượng vũ trang); thứ hai, quyền sử dụng đất đối với trường hợp giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 125 Luật Đất đai và thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư.
Việc áp dụng đấu giá trực tuyến bắt buộc nhằm tăng tính công khai, minh bạch, tiết kiệm chi phí và thời gian. Ngoài ra, dự thảo cũng sửa đổi quy định về lựa chọn tổ chức hành nghề đấu giá đối với tài sản có giá khởi điểm dưới 200 triệu đồng theo hướng tạo điều kiện nhanh chóng, kịp thời.
Cấm tham gia đấu giá đối với cá nhân từng bỏ cọc
Một điểm đáng chú ý khác là dự thảo Luật bổ sung quy định cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất ở đối với cá nhân trúng đấu giá nhưng bỏ cọc. Quy định này được luật hóa từ Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP của Chính phủ về xử lý khó khăn, vướng mắc trong hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất. Theo đó, những người đã từng trúng đấu giá nhưng không thực hiện nghĩa vụ tài chính sẽ bị cấm tham gia các phiên đấu giá khác, qua đó ngăn chặn tình trạng đầu cơ, thao túng thị trường.
Thẩm tra và kiến nghị hoàn thiện
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ. Thường trực Ủy ban nhận thấy hồ sơ dự án Luật cơ bản đáp ứng yêu cầu, đủ điều kiện trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét. Tuy nhiên, ông Mãi đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện để bảo đảm nguyên tắc Luật chỉ quy định những nội dung có tính ổn định, lâu dài, thuộc thẩm quyền của Quốc hội; những nội dung cần điều chỉnh linh hoạt thì giao Chính phủ hoặc cơ quan có thẩm quyền quy định chi tiết.
Về đấu giá trực tuyến, Ủy ban đề nghị làm rõ vị trí, chức năng, phạm vi quản lý của Cổng Đấu giá tài sản quốc gia và Hệ thống đấu giá trực tuyến; cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu; trách nhiệm của các cơ quan quản lý và tổ chức vận hành; bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và tránh đầu tư trùng lặp. Đối với quy định về tiền đặt trước và bước giá, cần tiếp tục nghiên cứu, đánh giá tác động đầy đủ, bảo đảm tính khả thi, tránh tình trạng bước giá quá lớn hoặc quá nhỏ ảnh hưởng đến hiệu quả đấu giá.
Kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội
Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Đấu giá tài sản. Việc sửa đổi nhằm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương của Đảng, khắc phục những hạn chế, bất cập của pháp luật hiện hành, nhất là liên quan đến đấu giá quyền sử dụng đất, đấu giá trực tuyến, xử lý hành vi thông đồng, dìm giá, trả giá bất thường. Đồng thời, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, khả thi, thúc đẩy hoạt động đấu giá tài sản chuyên nghiệp, hiện đại.
Phó Chủ tịch đề nghị các cơ quan tiếp tục rà soát phạm vi sửa đổi, chỉ sửa đổi những nội dung đã được tổng kết thực tiễn, có đánh giá tác động đầy đủ, thuộc thẩm quyền của Quốc hội, tuân thủ yêu cầu kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, đồng thời tham khảo kinh nghiệm quốc tế. Đặc biệt, cần hoàn thiện quy định về đấu giá trực tuyến, làm rõ vị trí, chức năng của Cổng đấu giá quốc gia và hệ thống đấu giá trực tuyến, cơ chế quản lý, kết nối, chia sẻ dữ liệu, bảo đảm công khai, minh bạch, an toàn thông tin, tránh đầu tư trùng lặp và lãng phí tài sản công.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) để Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10 tới. Chính phủ được giao chỉ đạo tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ, chịu trách nhiệm toàn diện về tính chính xác, khách quan và chất lượng dự án Luật.
