Mỹ cân nhắc đưa đặc nhiệm SEAL vào Iran để tìm kho uranium bị di dời
Phương án đưa đặc nhiệm Mỹ đến Iran đang được cân nhắc trong bối cảnh giới chức Washington ngày càng quan ngại rằng kho uranium của Iran có lẽ đã bị di chuyển khỏi nơi lưu trữ ban đầu. Thông tin này được tiết lộ bởi các nguồn thạo tin, theo báo cáo từ Axios và Bloomberg News vào ngày 8 tháng 3.
Kho uranium làm giàu cao bị mất dấu sau cuộc chiến 12 ngày
Số uranium được đề cập liên quan đến chiến dịch tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran do Mỹ và Israel tiến hành trong cuộc chiến 12 ngày hồi tháng 6 năm 2025. Một trong những mục tiêu chính của các cuộc tấn công là loại bỏ khả năng sản xuất vũ khí hạt nhân của Iran. Tuy nhiên, cuộc chiến này đã làm phức tạp hơn nhiệm vụ dò tìm uranium, biến nó thành một vấn đề khó giải quyết cho các nhà lên kế hoạch quân sự.
Trong các phát biểu công khai, giới chức Mỹ tỏ ra tự tin về nơi số uranium này đang được cất giữ, nhưng thực tế lại hoàn toàn khác. Vài tuần trước chiến dịch quân sự mới nhất của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, các nhà quan sát thuộc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) đã phát hiện những hoạt động bên ngoài hệ thống đường hầm xây trong sườn đồi gần thành phố Isfahan.
Hoạt động đáng ngờ và nguy cơ di dời uranium
Những hoạt động này làm gia tăng khả năng ít nhất một vài trong số 441 kg uranium làm giàu ở cấp độ cao (60%) lưu giữ tại đây đã bị di chuyển đi nơi khác. Thông tin này được tờ The New York Times dẫn lời một nhà ngoại giao ở thủ đô Áo, dựa trên thông tin từ IAEA. Theo ước tính của Mỹ, số vật liệu này đủ để chế tạo khoảng 11 đầu đạn hạt nhân nếu tiếp tục được làm giàu thêm đến mức 90%.
Iran cũng sở hữu hơn 8.000 kg uranium làm giàu ở các cấp độ thấp hơn, và có thể dễ dàng được nâng cấp nếu Iran khôi phục được năng lực làm giàu hạt nhân. Ảnh vệ tinh chụp ngày 2 tháng 2 cho thấy hoạt động di chuyển đất ở phía đông băng cơ sở hạt nhân Isfahan, củng cố thêm nghi ngờ về việc di dời uranium.
Kế hoạch đặc nhiệm và thách thức định vị
Phía Mỹ và Israel đang tích cực tìm kiếm số vật liệu trên và chuẩn bị sẵn các phương án thu giữ uranium trên lãnh thổ Iran nếu xác định được vị trí của chúng. Trong quá khứ, quân đội Mỹ từng xây dựng các kế hoạch chi tiết cho kịch bản tiến vào Iran, chẳng hạn như Dự án Honey Badger, liên quan đến việc sử dụng hơn 100 máy bay để đưa khoảng 2.400 thành viên đội đặc nhiệm đến Iran, cùng với thiết bị đào bới hạng nặng.
Tuy nhiên, điều đầu tiên và trên hết là Mỹ và Israel phải biết được số uranium của Iran hiện ở đâu. Khi tiến hành các cuộc tấn công, Mỹ đã sử dụng bom xuyên phá boong ke để tấn công các cơ sở hạt nhân ngầm tại Natanz và Fordow, trong khi tên lửa hành trình Tomahawk được dùng để tấn công căn cứ tại Isfahan.
Vai trò của Isfahan và ước tính kỹ thuật
Bên cạnh kho uranium, Isfahan còn là nơi đặt lò phản ứng thử nghiệm của Iran và một cơ sở chuyển đổi khí uranium thành kim loại đặc, một bước then chốt trong việc chế tạo vũ khí hạt nhân. Sau các cuộc tấn công, hình ảnh vệ tinh cho thấy những hoạt động đáng kể ở Isfahan, với việc Iran đưa các thiết bị đào bới đến đây.
Theo ước tính của Mỹ, số uranium làm giàu cao có thể được lưu trữ bên trong 16 bình hình trụ có chiều cao 91 cm, tương tự như kích thước bình lặn dưỡng khí. Mỗi bình có trọng lượng khoảng 25 kg, đủ nhẹ để vận chuyển bằng xe hoặc thậm chí được di chuyển bằng tay.
Bối cảnh chính trị và đánh giá rủi ro
Đa số chuyên gia, bao gồm phía tình báo Mỹ, đồng ý rằng Iran vẫn chưa có quyết định phát triển vũ khí hạt nhân, và IAEA cũng chưa phát hiện chương trình chế tạo vũ khí có tổ chức tại nước này. Theo Viện Khoa học và An ninh Quốc tế, trước đây khả năng Iran quyết định chế tạo bom hạt nhân hiện vẫn dưới 50%.
Tuy nhiên, cái chết của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei đã kích hoạt quy trình kế nhiệm có thể ảnh hưởng tới các quyết định liên quan đến hướng phát triển của chương trình hạt nhân nước này, làm tăng thêm sự phức tạp cho tình hình hiện tại.
