Phi công Ấn Độ: Su-57 tùy chỉnh sẽ vượt trội F-35 nhờ công nghệ nội địa
Sau khi các cuộc đàm phán giữa Nga và Ấn Độ về thỏa thuận sản xuất nhượng quyền tiêm kích thế hệ thứ năm Su-57 bước vào giai đoạn kỹ thuật chuyên sâu, nhiều nguồn tin từ Ấn Độ lên tiếng về khả năng dòng máy bay này sớm được trang bị cho các phi đoàn tiền phương. Các đánh giá về lộ trình mua sắm hiện tập trung vào ba kịch bản chính.
Mua trực tiếp một số lượng nhỏ máy bay nguyên bản từ Nga.
Sản xuất nhượng quyền tại Ấn Độ với những thay đổi hạn chế.
Thực hiện chương trình hợp tác đầy tham vọng, tích hợp hệ thống phụ do Ấn Độ tự thiết kế.
Mặc dù việc đặt hàng tiêm kích do Nga sản xuất vẫn khả thi để trang bị cho 2-3 phi đoàn đầu tiên, các báo cáo cho thấy Ấn Độ đang ưu tiên phương án tùy chỉnh sâu. Mục tiêu là phát triển một biến thể Su-57 hoàn toàn khác biệt so với nguyên bản, dù thực hiện ngay từ đầu hay theo lộ trình cuốn chiếu.
Tiền lệ từ Su-30MKI và bước đi chưa từng có
Việc phát triển biến thể Su-57 mang đậm dấu ấn nội địa với hệ thống điện tử hàng không tự sản xuất là bước đi chưa từng có tiền lệ. Tuy nhiên, nhìn vào dòng Su-30MKI đang được lắp ráp tại Ấn Độ, tỷ lệ nội địa hóa đã tăng dần theo thời gian. Không chỉ dừng lại ở linh kiện Nga sản xuất dưới bản quyền, nó còn bao gồm các hệ thống phụ do Ấn Độ tự thiết kế.
Minh chứng điển hình là dự án phát triển radar mảng pha quét điện tử chủ động mới, dự kiến tích hợp lên dòng máy bay này từ đầu đến giữa thập niên 2030. Sự tiến bộ vượt bậc của ngành quốc phòng Ấn Độ, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử, đối trọng với sự chững lại của công nghiệp Nga thời hậu Xô Viết. Điều này khiến việc sử dụng linh kiện nội địa trở nên khả thi hơn bao giờ hết.
Sức mạnh từ sự kết hợp Nga - Ấn
Bình luận về khả năng đưa vào biên chế biến thể Su-57 tùy chỉnh sâu, phi công - Đại tá Không quân Ấn Độ M. J. Augustine Vinod nhận định sự kết hợp giữa thiết kế Nga và hệ thống phụ Ấn Độ sẽ tạo ra sức mạnh đáng gờm.
"Khi bạn kết hợp đặc tính khí động học xuất sắc của Su-57 với hệ thống điện tử và phần mềm của Ấn Độ, bạn sẽ có một chiếc máy bay ưu việt hơn hẳn F-35," ông khẳng định.
Vị sĩ quan này cũng nhấn mạnh cấu hình động cơ đôi của Su-57 giúp nó có hiệu suất bay vượt trội. Mặc dù khả năng tàng hình của Su-57 được đánh giá kém hơn so với tiêm kích thế hệ năm của Mỹ và Trung Quốc, điểm yếu lớn nhất vẫn nằm ở hệ thống điện tử hàng không. Đây là hệ quả từ những hạn chế trong ngành điện tử của Nga.
Cuộc đua công nghệ radar và cơ hội hợp tác
Một nhược điểm chí tử của Su-57 là thiếu hệ thống radar tiên tiến tương đương với dòng AN/APG-85 trên F-35 hoặc cảm biến đối thủ trên J-20 và J-35 của Trung Quốc. Công nghiệp Nga đã chậm chân trong việc chuyển đổi sang sản xuất radar AESA, đi sau Trung Quốc hơn một thập kỷ và sau Mỹ gần hai thập kỷ.
Tuy nhiên, sự hợp tác với Ấn Độ có thể giúp bù đắp khiếm khuyết của cả hai bên. Nó cho phép phát triển hệ thống radar hiện đại hơn những gì mỗi quốc gia có thể tự làm độc lập. Việc khung thân Su-57 tích hợp tới 5 radar AESA riêng biệt mở ra cơ hội để tất cả cảm biến này được thay thế bằng dòng radar hợp tác phát triển hoặc do Ấn Độ thiết kế hoàn toàn.
Nhiều nguồn tin đồn đoán biến thể thu nhỏ của radar AESA Virupaksha (đang phát triển cho Su-30MKI) có thể được đưa lên Su-57. Radar này được cho là sử dụng ăng-ten đường kính 950mm với khoảng 2.400 module thu/phát, áp dụng công nghệ Gallium Nitride (GaN) để nâng cao hiệu suất.
Dù thông tin về radar mũi N036-1-01 hiện tại của Su-57 còn hạn chế, vào tháng 6/2025, đã có xác nhận biến thể mới Su-57M1 sẽ sử dụng radar chính mới. Đây có thể là thiết kế hoàn toàn mới hoặc phiên bản nâng cấp từ dòng N036. Một thỏa thuận chuyển giao công nghệ hỗ trợ chương trình Virupaksha có thể là điều kiện then chốt của Ấn Độ trong việc mua Su-57.
Quyền can thiệp vào mã nguồn: Lợi thế độc nhất
Yếu tố then chốt thúc đẩy khả năng tùy chỉnh Su-57 chính là lời đề nghị chưa từng có từ Tập đoàn Máy bay Thống nhất (UAC) của Nga vào tháng 5/2025. Họ đề xuất cung cấp cho Bộ Quốc phòng Ấn Độ quyền truy cập toàn bộ vào mã nguồn của Su-57.
Điều này sẽ cho phép Ấn Độ tùy chỉnh sâu diện rộng và tích hợp vũ khí, hệ thống phụ nội địa mà không cần hỗ trợ từ Nga. Để so sánh, hiện nay chỉ Vương quốc Anh có quyền truy cập đáng kể vào mã nguồn của F-35. Israel, quốc gia duy nhất được phép sửa đổi đáng kể dòng máy bay này, cũng chỉ có thể "cắm thêm" thiết bị điện tử hạn chế vào hệ thống.
Ông Benni Cohen, Giám đốc bộ phận Lahav tại Israel Aerospace Industries, từng mô tả giới hạn tùy chỉnh của F-35I. "Nó giống như một kiến trúc mở nằm trên hệ thống trung tâm của F-35, tương tự ứng dụng trên iPhone. Nó không thay đổi bất cứ thứ gì trong chính chiếc máy bay, nhưng cung cấp cho Không quân Israel khả năng xử lý tiên tiến và linh hoạt với sự độc lập tương đối so với nhà sản xuất."
Như vậy, Su-57 phiên bản Ấn Độ — với toàn quyền sửa đổi mã nguồn và phần mềm — sẽ nằm ở đẳng cấp hoàn toàn khác về mức độ tùy biến. Ngoài ra, sự tồn tại của biến thể hai chỗ ngồi đã được phía Nga nhiều lần xác nhận và có khả năng trở thành cấu hình tiêu chuẩn cho Ấn Độ. Hiệu quả cuối cùng của dòng máy bay này sẽ phụ thuộc lớn vào việc ngành quốc phòng Ấn Độ hiện thực hóa các tiến bộ công nghệ mà họ đang theo đuổi.
