Chiến Hạm Iran Bị Đánh Chìm: Phân Tích Nguyên Nhân Từ Chuyên Gia
Sự kiện tàu ngầm Mỹ đánh chìm chiến hạm IRIS Dena của Iran ngoài khơi Sri Lanka vào ngày 4/3 đã gây chấn động, làm leo thang căng thẳng quân sự giữa hai quốc gia. Vụ tấn công khiến ít nhất 88 thủy thủ thiệt mạng và hàng chục người mất tích, với chỉ 32 người được cứu sống. Theo các chuyên gia, nguyên nhân chính dẫn đến thảm kịch này là do tàu chiến Iran thiếu năng lực chống ngầm và hoạt động đơn độc giữa Ấn Độ Dương.
Thiếu Hệ Thống Chống Ngầm Hiện Đại
Thomas Shugart, cựu đại tá hải quân Mỹ từng phục vụ trong lực lượng tàu ngầm, nhận định rằng chiến hạm Iran dường như không sở hữu hệ thống chống ngầm đủ hiện đại để phát hiện và đối phó với tàu ngầm hạt nhân Mỹ. Ông cho biết: “Một khi đã bị tàu ngầm theo dõi và khóa mục tiêu, Dena gần như không có cơ hội sống sót. Rất có thể họ thậm chí không biết tàu ngầm Mỹ hiện diện gần đó.”
IRIS Dena là chiến hạm mới nhất của Hải quân Iran, được trang bị tên lửa phòng không, tên lửa chống hạm, pháo, súng máy và bệ phóng ngư lôi. Tuy nhiên, nó thiếu các công nghệ tiên tiến để phát hiện mối đe dọa từ dưới nước. Phía Iran cũng nghi ngờ rằng hệ thống phòng thủ của tàu có thể đã bị vô hiệu hóa bằng biện pháp điện từ trước khi ngư lôi được phóng.
Hoạt Động Đơn Độc Làm Tăng Tính Dễ Tổn Thương
Con tàu đang trên đường trở về sau khi tham dự một cuộc duyệt binh hải quân quốc tế do Ấn Độ tổ chức, và việc hoạt động đơn lẻ trên đại dương đã khiến nó dễ bị tổn thương hơn. Shugart nhấn mạnh: “Trong khi đó, việc Dena hoạt động đơn lẻ trên đại dương càng khiến nó dễ bị tổn thương.” Điều này tạo điều kiện cho tàu ngầm Mỹ dễ dàng tiếp cận và tấn công mà không bị phát hiện.
Sức Mạnh Của Ngư Lôi Mk 48
Theo một quan chức Mỹ giấu tên, tàu ngầm hạt nhân lớp Los Angeles USS Charlotte đã phóng ngư lôi Mk 48 nhằm vào Dena. James Holmes, chuyên gia chiến lược hàng hải tại Trường Chiến tranh Hải quân Mỹ, giải thích rằng Mk 48 là loại ngư lôi hiện đại với hệ thống dẫn đường chủ động và thụ động, có khả năng tiêu diệt cả tàu nổi lẫn tàu ngầm. Nó có thể quay lại truy tìm mục tiêu nếu trượt, thay vì lao thẳng đến khi cạn nhiên liệu như các thế hệ cũ.
Video do Lầu Năm Góc công bố cho thấy IRIS Dena hầu như không có động thái cơ động né tránh khi ngư lôi được phóng. Đầu đạn nặng gần 300 kg phát nổ dưới đuôi tàu, tạo lực xung kích cực mạnh khiến phần đuôi bật khỏi mặt nước và gần như bẻ gãy sống tàu trong tích tắc. Con tàu chìm nhanh đến mức lực lượng cứu nạn Sri Lanka chỉ còn thấy vệt dầu loang và thi thể nổi trên biển khi tiếp cận hiện trường.
Ý Nghĩa Chiến Lược Và Phản Ứng
Đây được xem là lần đầu tiên kể từ sau Thế chiến II, tàu ngầm Mỹ sử dụng ngư lôi để tiêu diệt mục tiêu quân sự đối phương, và cũng là lần đầu Washington tấn công mục tiêu Iran bên ngoài Trung Đông kể từ khi xung đột bùng phát. Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth tuyên bố chiến dịch “không cân sức” và sẽ gia tăng áp lực quân sự lên Iran trong những ngày tới.
Các thủy thủ sống sót kể lại rằng con tàu chìm “sau một tiếng nổ lớn” mà họ không rõ nguyên nhân, cho thấy sự bất ngờ và thiếu chuẩn bị. Sự kiện này làm nổi bật những điểm yếu trong chiến lược hải quân của Iran và khả năng tác chiến hiện đại của Mỹ trong các cuộc xung đột trên biển.
