Sáng 3/8, tại phiên khai mạc Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư. Đáng chú ý, Chính phủ đề xuất bổ sung quy định cấm kinh doanh khí N₂O – thường gọi là khí cười hoặc bóng cười – để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài các mục đích y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm.
Lý do cấm kinh doanh khí N₂O
Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết việc sửa đổi luật nhằm thể chế hóa quan điểm của Đảng và chính sách pháp luật về cắt giảm ngành, nghề kinh doanh có điều kiện cũng như kiểm soát, cấm các loại khí, chất gây nghiện có hại cho sức khỏe con người. Ông dẫn báo cáo của Bộ Công an cho thấy, thời gian qua, tình trạng lạm dụng khí N₂O để giải trí đã gây nhiều tác hại nghiêm trọng đối với sức khỏe, đặc biệt là hệ thần kinh, máu và khả năng sinh sản; đồng thời có nguy cơ dẫn đến lệ thuộc và sử dụng ma túy.
Việc mua bán, sử dụng N₂O (bóng cười) diễn biến rất phức tạp, thường gắn với sử dụng trái phép chất ma túy, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng, trật tự và an toàn xã hội. Dù pháp luật hiện hành đã có quy định kiểm soát trong một số lĩnh vực như y tế, công nghiệp, thực phẩm, các biện pháp này vẫn chưa đủ hiệu quả để ngăn chặn lạm dụng.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh: “Để đảm bảo loại trừ các trường hợp khí N₂O hiện vẫn được sử dụng hợp pháp trong một số hoạt động nghiên cứu khoa học, thực nghiệm, kiểm định, thực phẩm, dự thảo Luật đã quy định cấm theo hướng loại trừ việc sử dụng khí N₂O trong hoạt động y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học.”
Cắt giảm mạnh ngành, nghề kinh doanh có điều kiện
Dự thảo Luật cũng sửa đổi, cắt giảm nhiều ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Theo đó, danh mục được xây dựng trên cơ sở kế thừa Nghị quyết số 66.17/2026 của Chính phủ, trong đó đã cắt giảm 56 ngành, nghề và sửa đổi phạm vi 14 ngành, nghề. Dự thảo tiếp tục cắt giảm thêm 2 ngành, nghề trong lĩnh vực Công Thương, đồng thời bổ sung 1 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện là hoạt động của cơ sở kinh doanh được ủy quyền cung cấp dịch vụ thị thực. Lý do bổ sung là hoạt động này liên quan đến thu thập, lưu giữ dữ liệu cá nhân, dữ liệu sinh trắc học của công dân Việt Nam, tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh trật tự và an ninh quốc gia, cần quản lý chặt chẽ hơn.
Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện tại Phụ lục IV của Luật Đầu tư sẽ giảm từ 198 xuống còn 141 ngành, nghề. Việc cắt giảm 58 ngành, nghề và sửa đổi phạm vi 16 ngành, nghề dự kiến giúp giảm khoảng 786 điều kiện kinh doanh, 232 thủ tục hành chính, qua đó chi phí tuân thủ giảm khoảng 175 tỷ đồng mỗi năm. Thời gian thực hiện thủ tục cũng giảm khoảng 7.500 giờ/năm, góp phần tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp.
Ý kiến thẩm tra và những lo ngại
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, cơ quan thẩm tra nhất trí với chủ trương tăng cường kiểm soát, ngăn chặn tình trạng lạm dụng khí N₂O để giải trí nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Tuy nhiên, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, quy định rõ các trường hợp được loại trừ.
Về phương án cắt giảm ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, Ủy ban thống nhất chủ trương chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Dù vậy, ông Phan Văn Mãi nêu rõ một số ý kiến đề nghị rà soát, đánh giá kỹ lưỡng phương án cắt giảm, nhất là với các ngành, nghề liên quan trực tiếp đến quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội và sức khỏe cộng đồng như kinh doanh nước sạch, kinh doanh khí, tàu bay không người lái, khoáng sản, khai thác cảng biển, thiết bị phát tín hiệu của xe ưu tiên. Theo các ý kiến này, đây là những lĩnh vực rủi ro cao, hậu quả vi phạm có thể nghiêm trọng, khó hoặc không thể khắc phục.
Chuyển tiếp hợp đồng và các thay đổi khác
Dự thảo Luật cũng bổ sung quy định về sửa đổi, bãi bỏ một số quy định của Luật Xây dựng, Luật Đường bộ và quy định chuyển tiếp đối với hợp đồng cung cấp dịch vụ kinh doanh khí N₂O đã ký trước đó, nhằm tránh phát sinh vướng mắc, tranh chấp và gián đoạn trong tuân thủ pháp luật.
Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI khai mạc sáng 3/8 tại Hà Nội, dự kiến xem xét thông qua 15 luật, 4 nghị quyết, quyết nghị thành lập TP Quảng Ninh, Bắc Ninh và công tác nhân sự.
