Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã thảo luận với các quan chức cấp cao về khả năng nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran, nhưng cuối cùng vẫn quyết định tập trung vào ngoại giao, theo báo Wall Street Journal (WSJ) ngày 30/6.
Thảo luận về phương án quân sự
Theo các nguồn tin, trong những ngày gần đây, Tổng thống Trump đã cân nhắc quay trở lại xung đột toàn diện với Iran. Ông đã nói chuyện với Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine, về việc liệu Mỹ có nên từ bỏ đàm phán để tiến hành các cuộc tấn công vào Iran hay không.
Tuy nhiên, Tổng thống Trump không muốn một chiến dịch quân sự quy mô lớn, mà chỉ dừng lại ở các cuộc tấn công đơn lẻ để đáp trả việc Iran vi phạm thỏa thuận. Ông lo ngại một cuộc xung đột mới có thể làm tổn hại triển vọng giải pháp ngoại giao và việc loại bỏ chương trình hạt nhân của Iran.
Bế tắc trong đàm phán
Các cuộc thảo luận cho thấy Tổng thống Trump đang thất vọng với tình trạng bế tắc, nhưng ông sẵn sàng để đàm phán kéo dài quá thời hạn 60 ngày vào ngày 18/8. Một quan chức Nhà Trắng giấu tên cho biết kênh liên lạc giảm thiểu xung đột giữa Washington và Tehran, bao gồm đại diện từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, đã được sử dụng.
Mỹ và Iran vẫn chưa thu hẹp khoảng cách. Các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner đã đến Doha gặp trung gian Qatar, nhưng Qatar và Iran tuyên bố không có cuộc gặp cấp cao nào giữa hai bên.
Lập trường của Iran
Trưởng đoàn đàm phán Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, cho biết Iran ưu tiên ngoại giao nhưng sẵn sàng cho xung đột. "Chúng tôi đang theo đuổi đối thoại, tuy nhiên, nếu đối thoại không được thực hiện, chúng tôi cũng sẵn sàng cho chiến tranh và sẽ đáp trả tương ứng", ông nói trên truyền hình nhà nước Iran.
Ông Ghalibaf tiết lộ Iran đã xuất khẩu hơn 40 triệu thùng dầu kể từ khi lệnh phong tỏa được dỡ bỏ, trong khi trước đó không thể xuất khẩu dù chỉ một thùng trong 50-60 ngày. Ông khẳng định chủ quyền eo biển Hormuz thuộc về Iran và Oman, và hoạt động qua eo biển phải tuân theo thỏa thuận do Iran quyết định.
Phản ứng từ Mỹ
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance trong cuộc phỏng vấn ngày 30/6 khẳng định Iran sẽ bị ngăn chặn việc thu phí tàu thuyền qua eo biển Hormuz. Lập trường hai bên vẫn cách xa nhau về các vấn đề chính, trong đó Iran được yêu cầu dỡ bỏ quyền kiểm soát eo biển để đổi lấy ưu đãi tài chính và 60 ngày đàm phán cho thỏa thuận lâu dài.
Thỏa thuận tạm thời gặp khó
Thỏa thuận tạm thời đạt được ngày 17/6 giữa Mỹ và Iran gặp khó khăn do các cuộc đấu súng gần đây. Bản ghi nhớ 14 điểm cho phép hai bên 60 ngày để đàm phán ngừng bắn vĩnh viễn và giải quyết các vấn đề then chốt, bao gồm chương trình hạt nhân của Iran.
