Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó chủ tịch HĐND TP.HCM Nguyễn Trường Nhật Phượng nhấn mạnh rằng thành phố cần một nền tảng thể chế mới tương xứng với vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước. Theo bà Phượng, các cơ chế đặc thù thời gian qua đã mang lại nhiều kết quả tích cực, nhưng cũng bộc lộ giới hạn của mô hình thí điểm, đặc biệt về tính ổn định và khả năng giải quyết các yêu cầu phát triển dài hạn của một siêu đô thị.
Yêu cầu đột phá từ Luật Đô thị đặc biệt
Bà Phượng cho rằng Luật Đô thị đặc biệt cần tạo đột phá thực chất về phân cấp, phân quyền; mở rộng không gian thể chế cho TP.HCM trong huy động nguồn lực, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và thu hút nhân tài. Đây phải là nền tảng cho mô hình quản trị đô thị hiện đại, linh hoạt và có năng lực cạnh tranh cao hơn.
Chiến lược phát triển mới
Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường khẳng định việc xây dựng luật là nhiệm vụ chiến lược, thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Trung ương đối với định hướng phát triển thành phố trong giai đoạn mới. Theo ông Cường, TP.HCM đang chịu áp lực lớn và mang theo kỳ vọng về một đạo luật mạnh hơn, rộng hơn và vượt trội hơn, đủ sức tạo không gian phát triển mới cho đô thị đầu tàu cả nước.
Ông Cường nhấn mạnh dự thảo luật phải xuất phát từ thực tiễn TP.HCM, với trọng tâm là phân quyền thực chất đi cùng cơ chế giám sát, kiểm tra và trách nhiệm giải trình rõ ràng. Thành phố cũng cần cơ chế phù hợp để phát triển quản trị đô thị thông minh, khai thác dữ liệu, không gian ngầm, thử nghiệm chính sách và bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm.
Định hướng từ Bộ Tư pháp
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú nhấn mạnh cốt lõi của Luật Đô thị đặc biệt là trao quyền mạnh mẽ và thực chất hơn cho TP.HCM, đặc biệt nâng cao vai trò của HĐND thành phố trong ban hành cơ chế, chính sách phù hợp thực tiễn. Luật cần được thiết kế với tư duy mở, đủ dư địa cho thành phố chủ động trong hợp tác công tư, phát triển hạ tầng, thu hồi đất, giải phóng mặt bằng và liên kết vùng.
Đạo luật này cũng cần tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn kéo dài về giao thông, ngập úng, ô nhiễm môi trường; đồng thời mở rộng không gian phát triển cho TP.HCM trên tinh thần TP.HCM vì cả nước, cả nước vì TP.HCM.
Kết quả hội thảo
Hội thảo nhận được 66 tham luận, trong đó 51 bài được chọn đăng kỷ yếu, tập trung vào các chủ đề như phân cấp, phân quyền, tổ chức chính quyền đô thị, quy hoạch, tài chính ngân sách, đô thị thông minh, thu hút nguồn lực tư nhân, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Kết luận hội thảo, TS Lê Trường Sơn, Hiệu trưởng Trường ĐH Luật TP.HCM, cho biết ban tổ chức sẽ tổng hợp các tham luận, ý kiến và đề xuất để gửi đến cơ quan có thẩm quyền, phục vụ quá trình nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện dự thảo Luật Đô thị đặc biệt cho TP.HCM.
