Sáng 13/5, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chủ trì buổi làm việc với một số bộ, ban, ngành và cơ quan liên quan về tổ chức, hoạt động của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật và Ban Chỉ đạo cải cách tư pháp Trung ương.
Nhấn mạnh mối quan hệ hữu cơ giữa thể chế và cải cách tư pháp
Sau khi lắng nghe các báo cáo và ý kiến đóng góp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh rằng hoàn thiện thể chế pháp luật và cải cách tư pháp có mối quan hệ hữu cơ, gắn bó chặt chẽ với nhau. Do đó, cần có một đầu mối chỉ đạo thống nhất để bảo đảm các khâu xây dựng pháp luật, tổ chức thi hành pháp luật và cải cách tư pháp được thực hiện đồng bộ, liên thông và hiệu quả.
Kiện toàn hai Ban Chỉ đạo: Giảm đầu mối, không giảm nhiệm vụ
Việc kiện toàn hai Ban Chỉ đạo là cần thiết nhằm giảm đầu mối nhưng không giảm nhiệm vụ, đồng thời làm rõ trách nhiệm, sản phẩm và kết quả. Tên gọi sau khi kiện toàn là Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật, do đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước làm Trưởng ban.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ việc kiện toàn không phải là sắp xếp cơ học mà bản chất là tổ chức lại cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương đối với nhiệm vụ xây dựng, hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Trong đó, hai trục quan trọng là hoàn thiện thể chế pháp luật và thi hành pháp luật.
Hoàn thiện thể chế không chỉ là kỹ thuật lập pháp
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, hoàn thiện thể chế pháp luật không chỉ đơn thuần là kỹ thuật lập pháp mà còn bao gồm tổ chức thực thi, kiểm soát quyền lực, bảo vệ công lý, quyền con người và quyền công dân, tạo môi trường pháp lý ổn định, minh bạch và an toàn cho sự phát triển.
Vai trò của Ban Chỉ đạo mới
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh Ban Chỉ đạo mới phải là thiết chế lãnh đạo, chỉ đạo, điều phối, đôn đốc, kiểm tra và giám sát tầm chiến lược. Ban Chỉ đạo không làm thay Quốc hội trong lập pháp, không làm thay Chính phủ trong quản lý nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật, cũng không làm thay các cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Thay vào đó, Ban tập trung vào chủ trương, định hướng các vấn đề chiến lược, các đề án lớn, những nội dung cần báo cáo Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; điều phối tháo gỡ điểm nghẽn, vấn đề liên ngành; kiểm tra, giám sát, đôn đốc và xử lý trách nhiệm chính trị theo thẩm quyền.
Cơ quan thường trực và tổ giúp việc liên ngành
Ban Chỉ đạo cần có cơ quan thường trực giúp việc có năng lực tham mưu chiến lược, kinh nghiệm để điều phối liên ngành và theo dõi, đôn đốc, kiểm tra các nhiệm vụ phức tạp liên quan đến lập pháp, hành pháp, tư pháp, nội chính, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, thực thi pháp luật, tuyên truyền, giới thiệu pháp luật và cải cách tư pháp. Bên cạnh đó, cần có tổ giúp việc liên ngành đủ mạnh, không chỉ làm nhiệm vụ hành chính, tổng hợp các cuộc họp mà phải là bộ phận tham mưu chính sách, có năng lực pháp lý, nội chính, tư pháp, quản trị nhà nước, tổ chức thi hành pháp luật, kiểm tra, giám sát và chuyển đổi số.
Rà soát toàn bộ chương trình, kế hoạch và nhiệm vụ
Ban Chỉ đạo mới cần rà soát toàn bộ chương trình, kế hoạch, kết luận, hồ sơ, dữ liệu và những nhiệm vụ đang triển khai của hai Ban Chỉ đạo cũ, phân loại nhiệm vụ để báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư chỉ đạo triển khai, không để gián đoạn hoạt động. Đồng thời, phải xây dựng tiêu chí đánh giá kết quả bằng sản phẩm cụ thể.
Phân định rõ vị trí, chức năng và quy chế phối hợp
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị phân định rõ vị trí, chức năng của Ban Nội chính Trung ương và Bộ Tư pháp; xây dựng quy chế phối hợp giữa Đảng ủy Bộ Tư pháp và Ban Nội chính Trung ương, quy định thật cụ thể, rõ trách nhiệm, nhiệm vụ của mỗi cơ quan và cơ chế phối hợp giữa hai bên. Tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy của Ban Chỉ đạo.
Yêu cầu tạo chuyển biến thực chất
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu Ban Chỉ đạo mới phải tạo được chuyển biến thực chất, thể hiện qua việc tháo gỡ những điểm nghẽn pháp lý lớn, xử lý vướng mắc liên ngành, nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật, hiệu quả thực thi pháp luật, cải thiện chất lượng hoạt động tư pháp, phòng chống oan sai, bảo vệ công lý, giảm chi phí tuân thủ, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và nâng cao khả năng tiếp cận công lý của người dân và doanh nghiệp.
Cuối cùng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước giao Đảng ủy Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với Ban Nội chính Trung ương tiếp thu đầy đủ ý kiến của cuộc họp, hoàn thiện tờ trình và báo cáo Bộ Chính trị.
