Sáng 1/7, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc sơ kết một năm vận hành mô hình tổ chức của hệ thống chính trị và chính quyền 3 cấp. Một trong những nhiệm vụ quan trọng được quán triệt là rà soát tổ chức bộ máy, biên chế phù hợp quy mô dân số, diện tích và khối lượng công việc, không cào bằng.
5 kết quả nổi bật của cuộc cải cách sắp xếp bộ máy
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu 5 kết quả lớn: Thứ nhất, bộ máy hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương đã được sắp xếp tinh gọn, đồng bộ hơn, cắt giảm nhiều đầu mối, tầng nấc trung gian. Thứ hai, hoàn thiện thể chế pháp luật, phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số được đẩy mạnh. Thứ ba, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp bước đầu ổn định, không để xảy ra khoảng trống trong quản lý. Thứ tư, công tác lãnh đạo, chỉ đạo có nhiều đổi mới, chú trọng năng lực gắn với vị trí việc làm. Thứ năm, công tác tuyên truyền tạo đồng thuận xã hội được triển khai bài bản, cán bộ chấp hành phân công, Nhân dân ủng hộ.
7 vướng mắc lớn cần tập trung khắc phục
Hội nghị thống nhất nhận diện 7 hạn chế: Thứ nhất, thể chế liên quan đến tổ chức bộ máy, phân cấp chưa đồng bộ, có nơi thẩm quyền được phân cấp nhưng nguồn lực chưa đi cùng. Thứ hai, pháp luật hiện hành chưa đồng bộ, nhất là về khoa học công nghệ, đất đai, tài chính. Thứ ba, năng lực thực thi ở cấp xã chưa theo kịp yêu cầu; theo đánh giá chỉ có 53% cán bộ cấp tỉnh, 30% cán bộ cấp xã đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Thứ tư, định mức biên chế, phân bổ nguồn lực còn mang tính bình quân, chưa phản ánh khác biệt về dân số, diện tích, vùng miền. Thứ năm, hạ tầng số còn hạn chế; trung tâm dữ liệu quốc gia mới kết nối 5/12 cơ sở dữ liệu chiến lược và 60/104 cơ sở dữ liệu chuyên ngành; cả nước có 106 triệu thửa đất nhưng chỉ 23,5 triệu thửa đạt tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”. Thứ sáu, xử lý tài sản công dôi dư, số hóa hồ sơ còn chậm. Thứ bảy, sau khi không còn cấp huyện, yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo giữa cấp tỉnh với cơ sở đặt ra nhiều vấn đề mới.
10 nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn tới
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị tập trung thực hiện 10 nhiệm vụ trọng tâm. Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế pháp luật và tổ chức bộ máy, không để tình trạng luật này thông mà luật kia nghẽn. Thứ hai, đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, bảo đảm lãnh đạo toàn diện nhưng không làm thay, không can thiệp hành chính không cần thiết. Thứ ba, hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; nghiên cứu mô hình đơn vị hành chính đô thị hạt nhân trong tỉnh, thành phố. Thứ tư, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền thực chất, gắn với nguồn lực và kiểm soát quyền lực. Thứ năm, xây dựng đội ngũ cán bộ, coi năng lực thực thi của cấp xã là thước đo thành công. Thứ sáu, nâng cao hạ tầng số, đẩy mạnh chuyển đổi số, coi dữ liệu là tài sản. Thứ bảy, phát huy vai trò MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội trong giám sát. Thứ tám, xử lý hiệu quả tài sản công, trụ sở, hồ sơ sau sắp xếp. Thứ chín, đổi mới kiểm tra, giám sát, xây dựng bộ chỉ số theo dõi vận hành mô hình mới. Thứ mười, rà soát, điều chỉnh chức năng nhiệm vụ các lĩnh vực liên ngành theo nguyên tắc một việc một cơ quan chủ trì.
Tổng Bí thư nhấn mạnh: “Phân cấp không phải là chuyển gánh nặng xuống cấp dưới mà là chuyển thẩm quyền, nguồn lực, dữ liệu, công cụ thực thi và trách nhiệm một cách rõ ràng, minh bạch, có kiểm soát.” Ông cũng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện phương án xử lý từng cơ sở nhà, đất, tài sản công dôi dư, ưu tiên phục vụ giáo dục, y tế, văn hóa, an sinh xã hội.
Cuộc cải cách tổ chức bộ máy là công việc rất lớn, rất khó, không thể nóng vội nhưng cũng không thể chần chừ. Tinh thần nhất quán là tổ chức mới phải tạo ra năng lực mới, cơ chế phân cấp mới song hành với trách nhiệm mới, dữ liệu mới tạo ra phương thức quản trị mới, bộ máy mới đem lại chất lượng phục vụ mới cho người dân và doanh nghiệp.
