Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua đề xuất thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương
Chiều ngày 14/4, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tiến hành xem xét và cho ý kiến về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương. Cùng với đó, Ủy ban cũng thông qua Nghị quyết về việc thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai và xem xét, thông qua về nguyên tắc việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai.
Cơ sở pháp lý và chính trị vững chắc
Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Nội vụ Đỗ Thanh Bình nhấn mạnh sự cần thiết của việc thành lập 10 phường và thành phố Đồng Nai. Cơ sở chính trị quan trọng là Nghị quyết số 03-NQ/TW ngày 25/3/2026 của Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, đồng ý chủ trương thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương, trình tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI theo quy định.
Về cơ sở pháp lý, Quy hoạch vùng Đông Nam Bộ đã định hướng thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương trong giai đoạn đến năm 2030. Mục tiêu là nâng cao vai trò động lực của Đồng Nai trong phát triển vùng Đông Nam Bộ, đồng thời gắn kết chặt chẽ và hài hòa với Thành phố Hồ Chí Minh trong tạo lập và phát triển không gian kinh tế, đô thị của vùng.
Phương án cụ thể và tác động phát triển
Bộ trưởng Đỗ Thanh Bình nêu rõ phương án cụ thể: Chính phủ đề xuất thành lập 10 phường gồm Long Thành, Nhơn Trạch, Trảng Bom, Xuân Lộc, Dầu Giây, Tân Phú, Trị An, Đồng Phú, Tân Khai, Lộc Ninh trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 10 xã tương ứng thuộc tỉnh Đồng Nai.
Thành phố Đồng Nai sẽ được thành lập trên cơ sở nguyên trạng với diện tích tự nhiên 12.737,18 km², quy mô dân số 4.491.408 người và 95 đơn vị hành chính cấp xã (sau khi thành lập 10 phường). Kết quả sau khi thành lập, thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương không thay đổi về diện tích tự nhiên và quy mô dân số; có 95 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 33 phường và 62 xã (giảm 10 xã, tăng 10 phường); tỷ lệ đô thị hóa đạt 54,10% (2.429.835/4.491.408 người).
Việc này sẽ đưa cả nước có 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh, gồm 7 thành phố và 27 tỉnh (giảm 1 tỉnh, tăng 1 thành phố). Trụ sở của thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương và 10 phường mới thành lập được giữ nguyên như hiện nay.
Ý kiến thẩm tra và đồng thuận
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu trình bày báo cáo thẩm tra, nêu rõ Ủy ban tán thành với sự cần thiết thành lập 10 phường và thành phố Đồng Nai. Việc thành lập thành phố Đồng Nai đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị xem xét, đồng ý về chủ trương.
Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng tán thành với đề xuất của Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao về việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát thành phố Đồng Nai trên cơ sở kế thừa Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Nai. Việc thành lập 10 phường và thành phố Đồng Nai không ảnh hưởng đến tên gọi và phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của các Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân khu vực hiện có trên địa bàn.
Kết luận và quyết định cuối cùng
Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao sự chuẩn bị kỹ lưỡng của Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao và tỉnh Đồng Nai. Với 100% thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội có mặt tán thành, Ủy ban đã thông qua dự thảo Nghị quyết về việc thành lập 10 phường thuộc tỉnh Đồng Nai và thống nhất trình Quốc hội xem xét, quyết định việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng thông qua về nguyên tắc dự thảo Nghị quyết thành lập Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Đồng Nai, đồng thời nhất trí trình Quốc hội thời điểm có hiệu lực của các Nghị quyết là từ 30/4/2026, đúng dịp kỷ niệm 51 năm Ngày giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2026).
Ngoài ra, Ủy ban Thường vụ Quốc hội biểu quyết cho phép Chính phủ chỉ đạo Bộ Xây dựng ban hành quyết định phân loại đô thị công nhận Đồng Nai là đô thị loại I, đảm bảo đáp ứng đủ 7 tiêu chuẩn thành lập thành phố.
