Phóng viên: Xin Thứ trưởng đánh giá kết quả của hội nghị lần này và những đóng góp nổi bật của đoàn Việt Nam?
Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang: Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 đã diễn ra thành công tốt đẹp với nhiều kết quả hết sức quan trọng và thực chất. Đây là hội nghị được đánh giá là rất kịp thời trong bối cảnh thế giới và khu vực có nhiều diễn biến phức tạp, đặc biệt là cuộc khủng hoảng tại Trung Đông. Các nhà lãnh đạo ASEAN đã đạt được đồng thuận cao về nhiều biện pháp ứng phó toàn diện, bao trùm, cả ngắn hạn và dài hạn, trên tất cả các trụ cột từ chính trị-an ninh, kinh tế đến văn hóa-xã hội, nhằm bảo đảm an ninh, an toàn cho người dân ASEAN. Những biện pháp này không chỉ giúp ASEAN vượt qua khó khăn trước mắt, nâng cao tính chủ động, tự cường mà còn hướng tới các mục tiêu dài hạn theo Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.
Kết quả cụ thể của hội nghị
ASEAN đã thông qua Tuyên bố của các nhà lãnh đạo về ứng phó với khủng hoảng tại Trung Đông, nhấn mạnh củng cố đoàn kết ASEAN và hỗ trợ lẫn nhau giữa các nước thành viên; tăng cường phối hợp liên ngành, cảnh báo sớm và xây dựng cơ chế liên lạc khẩn cấp; đẩy nhanh triển khai các thỏa thuận hợp tác về dầu khí, kết nối năng lượng lương thực, cũng như tăng cường hợp tác lãnh sự và hỗ trợ công dân, đặc biệt là lao động di cư tại khu vực bị ảnh hưởng. Các nhà lãnh đạo nhấn mạnh, bên cạnh ưu tiên vượt qua khó khăn trước mắt, ASEAN cần thực hiện nghiêm túc các kế hoạch đã đề ra để đạt được mục tiêu dài hạn. Trong đó, hợp tác chính trị-an ninh là trọng tâm hàng đầu nhằm bảo đảm an ninh, hòa bình và ổn định khu vực, thông qua củng cố đoàn kết, tin cậy chính trị và phát huy các cơ chế do ASEAN dẫn dắt, trên cơ sở thượng tôn luật pháp quốc tế và chủ nghĩa đa phương.
Định hướng hợp tác kinh tế và xã hội
ASEAN sẽ tiếp tục tập trung tăng cường hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư, triển khai Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) mới nâng cấp, hoàn tất đàm phán Hiệp định khung về kinh tế số ASEAN (DEFA), tận dụng các động lực phát triển mới, hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, tăng cường kết nối hạ tầng, đa dạng hóa thị trường và mở rộng kết nối kinh tế thông qua các FTA+ với đối tác. Bên cạnh đó, cần bảo đảm người dân là trung tâm của Cộng đồng ASEAN, ưu tiên nguồn lực cho an sinh và phúc lợi xã hội, nâng cao năng lực cho người dân, nhất là thanh niên, để đáp ứng yêu cầu của thời đại số và trí tuệ nhân tạo.
Đóng góp của đoàn Việt Nam
Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam do Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đã tham dự và có nhiều đóng góp quan trọng vào thành công của hội nghị, khẳng định đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng XIV tiếp tục coi trọng ASEAN và cam kết đóng góp chủ động, tích cực, trách nhiệm cùng các nước xây dựng Cộng đồng ASEAN đoàn kết, vững mạnh. Trong lần đầu tiên tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN trên cương vị Thủ tướng, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã nêu nhiều đề xuất, sáng kiến đóng góp vào các giải pháp chung của ASEAN, nhằm củng cố đoàn kết và nâng cao tự cường trong ứng phó với tình hình hiện nay cũng như hướng tới tương lai, bảo đảm người dân được thụ hưởng thành quả của ASEAN. Các đề xuất của Việt Nam đặt ưu tiên cao nhất là bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định để thúc đẩy ASEAN phát triển bền vững, mang lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho người dân. Các biện pháp toàn diện bao gồm: tăng cường đoàn kết nội khối; thúc đẩy kết nối kinh tế-thương mại nội khối, dỡ bỏ rào cản thương mại; mở rộng quan hệ đối ngoại của ASEAN; mở rộng không gian ASEAN thông qua kết nối và ký kết các thỏa thuận kinh tế với đối tác bên ngoài; tăng cường hợp tác trong bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực và an ninh con người.
Những đề xuất của Việt Nam được các quốc gia thành viên ASEAN hoan nghênh, đồng tình ủng hộ và đánh giá cao về nội dung cũng như tính kịp thời. Trên cơ sở đề xuất của Việt Nam và các nước, ASEAN đã thông qua Tuyên bố Lãnh đạo ASEAN về các Hành động ưu tiên củng cố tự cường khu vực ứng phó với các hệ lụy từ tình hình Trung Đông.
Kết quả các cuộc tiếp xúc song phương
Phóng viên: Xin Thứ trưởng chia sẻ những kết quả chính của các cuộc tiếp xúc song phương của đoàn Việt Nam với các nước, đối tác trong dịp này?
Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang: Nhân dịp dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã có các cuộc gặp gỡ, trao đổi, tiếp xúc với các nhà lãnh đạo ASEAN, Tổng Thư ký ASEAN và Giám đốc Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB). Các cuộc gặp tuy ngắn gọn nhưng hết sức thực chất, đi thẳng vào những nội dung quan trọng, xử lý vướng mắc, tồn tại, qua đó thúc đẩy hợp tác thực chất giữa Việt Nam với các đối tác. Có ba điểm đáng chú ý:
- Thiết lập quan hệ cá nhân: Thủ tướng Lê Minh Hưng đã thiết lập quan hệ cá nhân với các nhà lãnh đạo ASEAN, góp phần tăng cường tin cậy chính trị. Các nhà lãnh đạo chúc mừng Thủ tướng trên cương vị mới, mong muốn phối hợp chặt chẽ thúc đẩy quan hệ song phương với Việt Nam, đối tác chủ chốt, quan trọng và chia sẻ nhiều lợi ích chung.
- Khẳng định quyết tâm tăng cường quan hệ song phương: Thủ tướng và lãnh đạo các nước ASEAN đã trao đổi sâu rộng về các biện pháp tăng cường tin cậy chính trị, đẩy mạnh hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, an ninh-quốc phòng, văn hóa-giáo dục, du lịch, đồng thời nhấn mạnh ưu tiên giải quyết các thách thức về an ninh năng lượng, an ninh lương thực và mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực mới như kết nối hạ tầng, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo. Trong trao đổi ba bên với Lào và Campuchia, ba Thủ tướng nhất trí chỉ đạo các cơ quan tích cực phối hợp triển khai kết quả cuộc gặp ba Người đứng đầu ba Đảng (tháng 2/2026), đưa hợp tác ba nước chuyển biến về chất, kiến tạo không gian phát triển mới. Trao đổi với Chủ tịch ADB, ADB cam kết tiếp tục là đối tác tin cậy của Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới, đáp ứng nhu cầu nguồn lực.
- Coi trọng vai trò của Việt Nam: Các đối tác đều coi trọng vai trò của Việt Nam trong ASEAN và cộng đồng quốc tế. Thủ tướng và các nhà lãnh đạo dành nhiều thời gian trao đổi về tình hình khu vực và quốc tế, đặc biệt là thách thức từ xung đột Trung Đông. Các nhà lãnh đạo cho rằng Việt Nam và các nước cần tăng cường hợp tác, phối hợp quan điểm trong ASEAN và Liên hợp quốc, thúc đẩy vai trò trung tâm của ASEAN. Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn khẳng định sau hơn 30 năm gia nhập, Việt Nam đã trở thành một trong những thành viên chủ chốt của ASEAN và một Việt Nam mạnh, phát triển thịnh vượng sẽ là đóng góp quan trọng cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.
Tóm lại, chỉ trong hơn 30 giờ, Thủ tướng Chính phủ đã có lịch làm việc dày đặc với khoảng 20 hoạt động song phương và đa phương quan trọng, đem lại kết quả thực chất, hiệu quả, lan tỏa thông điệp về một Việt Nam năng động, đổi mới, hội nhập và vươn mình mạnh mẽ, một thành viên tích cực, có trách nhiệm, nhiều đóng góp cho cộng đồng ASEAN, mở ra tiền đề và xung lực thuận lợi đưa quan hệ giữa Việt Nam với các đối tác đi cả về bề rộng và bề sâu trong thời gian tới.
Phóng viên: Trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!
