Sáng 22/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội đã dành thời gian thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương. Các đại biểu tham gia đều khẳng định, Đồng Nai đã hội tụ đầy đủ các yếu tố cần thiết để trở thành một đô thị trung tâm, mở ra một trang mới trong lịch sử phát triển của tỉnh.
Đồng Nai: Cực tăng trưởng quan trọng của đất nước
Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn Đồng Nai) nhấn mạnh rằng từ thực tiễn phát triển, có thể khẳng định Đồng Nai đã hội tụ đầy đủ các yếu tố của một cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia. Ông dẫn chứng quy mô kinh tế của tỉnh thuộc nhóm dẫn đầu cả nước, với gần 700.000 tỷ đồng, đóng góp khoảng 5% GDP cả nước, và thu ngân sách năm 2025 đạt 103 nghìn tỷ đồng. Hệ thống công nghiệp phát triển mạnh mẽ, hạ tầng giao thông đồng bộ với đầy đủ các loại hình vận tải, đặc biệt là Cảng hàng không quốc tế Long Thành – một công trình mang tầm vóc quốc tế. Đại biểu khẳng định, Đồng Nai không còn đơn thuần là một tỉnh công nghiệp phát triển, mà thực chất đã trở thành một trung tâm kinh tế quan trọng của quốc gia.
Không chỉ vậy, Đồng Nai còn giữ vị trí đặc biệt trong cấu trúc không gian kinh tế của cả nước, ngày càng thể hiện rõ vai trò là trung tâm công nghiệp, logistics và hạ tầng kết nối. Đây là một cực tăng trưởng năng động, có sức lan tỏa mạnh mẽ. Đại biểu Trịnh Xuân An cho rằng, việc thành lập thành phố Đồng Nai không chỉ thể hiện qua việc Đồng Nai đã đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn theo quy định của pháp luật, mà quan trọng hơn là thực tiễn phát triển đã vượt qua khuôn khổ của một đơn vị hành chính cấp tỉnh. Một không gian kinh tế-đô thị đa trung tâm, quy mô lớn, liên kết vùng sâu rộng đòi hỏi một mô hình quản trị đô thị hiện đại, tương xứng với tầm vóc và vai trò mới.
Sự nhất trí cao và những con số ấn tượng
Đại biểu Nguyễn Minh Tâm (Đoàn Quảng Trị) bày tỏ sự nhất trí cao với dự thảo Nghị quyết, nhấn mạnh đây là bước đi chiến lược nhằm hiện thực hóa chủ trương của Bộ Chính trị. Theo ông, mô hình quản lý cấp tỉnh hiện tại đã trở nên chật chội, không còn tương xứng với tiềm năng và yêu cầu điều phối liên kết vùng của Đồng Nai. Đại biểu cho biết, sau khi thực hiện sáp nhập với tỉnh Bình Phước, thành phố Đồng Nai tương lai sẽ sở hữu quy mô ấn tượng với dân số hơn 4,4 triệu dân và diện tích hơn 12.700 km2. Những chỉ số này không chỉ vượt xa các quy định hiện hành mà còn tạo ra dư địa phát triển khổng lồ.
Liên kết vùng và cơ hội cho Tây Nguyên
Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn Lâm Đồng) nhấn mạnh, lâu nay nông sản và tài nguyên của Tây Nguyên vẫn loay hoay với bài toán chi phí logistics cao và thời gian vận chuyển dài. Khi Đồng Nai trở thành trung tâm logistics quốc tế, lần đầu tiên Tây Nguyên sẽ có một cửa ra thực sự hiệu quả. Những khu vực vốn bị coi là xa trung tâm về địa lý sẽ trở nên gần thị trường về kinh tế. Việc đẩy nhanh các dự án như cao tốc Dầu Giây-Liên Khương sẽ là sợi dây thắt chặt mối liên kết này.
Thách thức và giải pháp sau sáp nhập
Bên cạnh những triển vọng, các đại biểu cũng thẳng thắn chỉ ra những thách thức sau sáp nhập và nâng cấp thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương. Đại biểu Trịnh Xuân An nhấn mạnh, việc thành lập thành phố Đồng Nai, dù có ý nghĩa rất lớn, nhưng mới chỉ là điểm khởi đầu của một hành trình mới. Đây là sự kiện mở ra một trang mới trong lịch sử phát triển, nhưng ý nghĩa sâu sắc hơn nằm ở chỗ, sau thời điểm này, Đồng Nai sẽ phải gánh vác trọng trách lớn hơn trước nhân dân và đất nước.
“Thách thức lớn nhất không nằm ở chủ trương, mà nằm ở năng lực tổ chức thực hiện. Làm thế nào để chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu, xây dựng chính quyền đô thị hiện đại, hiệu quả, nâng cao chất lượng sống của người dân, thúc đẩy phát triển doanh nghiệp – đó mới là những câu hỏi lớn mà Đồng Nai phải trả lời”, đại biểu nêu rõ.
Đại biểu Nguyễn Minh Tâm cảnh báo, nếu không giải quyết được bài toán nhà ở xã hội cho lượng lao động khổng lồ, Đồng Nai có thể đối mặt với những bất ổn về an ninh trật tự trong tương lai. Đại biểu Lê Hữu Trí (Đoàn Khánh Hòa) đề xuất Quốc hội, Chính phủ cần sớm có cơ chế chính sách đặc thù vượt trội giúp Đồng Nai bứt phá phát triển nhanh hơn. Đi cùng với đó, Đồng Nai cần đẩy nhanh thực hiện đồng bộ các quy hoạch, chú trọng phân bổ phát triển đồng bộ hạ tầng kinh tế, kỹ thuật, xã hội giữa các vùng, rút ngắn khoảng cách và chăm lo đời sống nhân dân.
Quy hoạch đặc thù và tái thiết đô thị
Đại biểu Nguyễn Minh Tâm đề nghị cần có quy hoạch mang tính đặc thù cho Đồng Nai, tránh phân mảnh không gian đô thị do áp lực của các dự án bất động sản. Quy hoạch phải tích hợp liên kết vùng chặt chẽ, như ở Long Thành và kết nối Tây Nguyên và vùng Đồng bằng sông Cửu Long, bảo đảm hạ tầng giao thông, logistics, khu kinh tế đồng bộ. “Cần có cơ chế đặc thù để chuyển đổi các khu công nghiệp cũ, như khu công nghiệp Biên Hòa 1 thành các trung tâm đổi mới sáng tạo và đô thị nén hiện đại. Đây là mô hình tái thiết đô thị bắt buộc để giảm ô nhiễm cho Đồng Nai, nguồn nước của 20 triệu dân”, đại biểu nhấn mạnh.
