Quốc hội khóa XVI: Bước đột phá thể chế với bầu cử dân chủ, minh bạch và ứng dụng công nghệ số
Theo yêu cầu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại lễ kỷ niệm 80 năm Quốc hội (6/1/1946 - 6/1/2026), Quốc hội phải “đi trước một bước về thể chế”. Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, dự kiến diễn ra vào ngày 15/3 tới đây, sẽ là một sự kiện chính trị vô cùng trọng đại, đánh dấu bước chuyển mình quan trọng trong tiến trình phát triển đất nước.
Những đổi mới nổi bật trong cuộc bầu cử
Cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI mang nhiều nét đổi mới so với khóa XV (2021), chủ yếu do rút ngắn nhiệm kỳ khóa XV và thích ứng với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Những thay đổi này nhằm tăng cường hiệu quả hoạt động và sự linh hoạt trong quản lý, thể hiện tinh thần hành động quyết liệt từ Nghị quyết Đại hội XIV, tập trung vào dân chủ minh bạch và ứng dụng công nghệ hiện đại.
Để nâng tầm Quốc hội trở thành động lực bứt phá phát triển đất nước từ năm 2026, cử tri sẽ đóng vai trò trung tâm và quyết định trong việc lựa chọn những gương mặt tiêu biểu nhất. Các ứng cử viên cần có chương trình hành động phù hợp với tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV, tham gia vào cơ quan dân cử các cấp vào ngày 15/3 tới đây.
Củng cố niềm tin xã hội thông qua sự tham gia tích cực của cử tri
Cử tri thể hiện quyền làm chủ trực tiếp thông qua giám sát, lựa chọn và tín nhiệm đại biểu từ các bước hiệp thương, niêm yết danh sách cử tri và bỏ phiếu. Quá trình này nhằm bảo đảm bầu cử diễn ra bình đẳng, minh bạch theo Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân (sửa đổi).
Để bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra một cách dân chủ nhất, cử tri cần đấu tranh chống thông tin sai lệch trên mạng xã hội, giám sát quy trình bỏ phiếu tại khu vực, và trực tiếp góp phần xây dựng bộ máy Nhà nước của dân, do dân, vì dân. Sự tham gia tích cực của cử tri không chỉ giúp củng cố niềm tin xã hội mà còn tăng cường tính hợp pháp của các đại biểu được bầu.
Cử tri được quyền kiểm tra, góp ý hồ sơ ứng cử tại các vòng hiệp thương, yêu cầu cơ quan bầu cử giải trình nếu phát hiện sai sót hoặc không đủ tiêu chuẩn về đức - tài. Họ cũng có thể chất vấn trực tiếp ứng cử viên về chương trình hành động và lịch sử hoạt động tại hội nghị cử tri do Mặt trận Tổ quốc tổ chức, thể hiện tinh thần “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”.
Nâng cao “dân chủ số” trong bầu cử
Phương thức vận động bầu cử trực tuyến trong Quốc hội khóa XVI cho phép ứng cử viên tiếp cận cử tri qua nền tảng số bên cạnh gặp gỡ trực tiếp. Thời gian vận động kéo dài từ ngày công bố danh sách chính thức đến 24 giờ trước bỏ phiếu. Ứng cử viên trình bày chương trình hành động qua phỏng vấn trên phương tiện thông tin đại chúng địa phương và trang thông tin điện tử của Hội đồng Bầu cử quốc gia.
Ủy ban bầu cử các cấp chỉ đạo đăng tải nội dung trên các nền tảng chính thức, bảo đảm nội dung phù hợp pháp luật và không vi phạm an ninh mạng. Nội dung vận động bao gồm tiểu sử và chương trình hành động, được cập nhật minh bạch trên website bầu cử quốc gia và địa phương.
Phương thức này giúp tiếp cận cử tri rộng rãi, tiết kiệm thời gian với quy trình rút ngắn còn 42 ngày, nhưng yêu cầu giám sát chặt chẽ để bảo mật dữ liệu và đảm bảo công bằng. Nó cụ thể hóa tinh thần đổi mới từ Đại hội XIV, nâng cao “dân chủ số” trong bầu cử, đồng thời khuyến khích sự tham gia rộng rãi của các tầng lớp nhân dân, doanh nghiệp và chuyên gia.
Kỳ vọng vào một cuộc bầu cử thành công
Cử tri cả nước tin tưởng rằng cuộc bầu cử sẽ thể hiện sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Với quy trình hiệp thương dân chủ và chặt chẽ, cuộc bầu cử sẽ chọn được những người có đức tài, có tầm nhìn chiến lược, đại diện ý chí và nguyện vọng của nhân dân.
Quốc hội khóa XVI được kỳ vọng sẽ tạo ra một hệ sinh thái phát triển mới, ổn định chính trị - xã hội, bứt phá về kinh tế, củng cố vị thế lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, đồng thời không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân.
TS Trần Văn Nguyên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội, nhấn mạnh tầm quan trọng của cuộc bầu cử trong việc thúc đẩy phát triển đất nước.
