Quốc hội khóa XIII: Hành trình 5 năm với những dấu ấn lịch sử
Đất nước bước vào thập niên thứ hai của thế kỷ XXI, toàn Đảng, toàn quân, toàn dân cùng chung sức thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (được bổ sung và phát triển vào năm 2011), Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2011-2020 cùng các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển đất nước 5 năm 2011-2015. Mục tiêu lớn là tạo nền tảng vững chắc để đến năm 2020, Việt Nam cơ bản trở thành quốc gia công nghiệp theo hướng hiện đại.
Để hiện thực hóa thắng lợi Nghị quyết Đại hội XI của Đảng, Quốc hội khóa XIII đã đảm nhận trọng trách nặng nề và quan trọng: xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Đây được xem là nhân tố then chốt, quyết định đảm bảo thành công của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Thành tựu nổi bật trong hoạt động lập hiến và lập pháp
Trong suốt nhiệm kỳ 5 năm với 11 kỳ họp, Quốc hội khóa XIII đã thể hiện tinh thần trách nhiệm cao trước nhân dân và đất nước. Một trong những thành tựu lớn nhất là việc xây dựng và thông qua Hiến pháp năm 2013, cùng với 101 luật và bộ luật khác. Những văn bản này đã tạo ra khung khổ pháp lý vững chắc, điều chỉnh toàn bộ đời sống xã hội, từng bước xây dựng hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, tạo nền tảng cho nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Hiến pháp năm 2013 được thông qua tại Kỳ họp thứ sáu vào ngày 28/11/2013, Chủ tịch nước công bố vào ngày 8/12/2013 và có hiệu lực từ ngày 1/1/2014. Bản Hiến pháp này thể hiện tinh thần đổi mới sâu sắc, đề cao vai trò làm chủ của nhân dân, phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, và khẳng định mọi quyền lực nhà nước đều thuộc về nhân dân. Đây là văn kiện pháp lý quan trọng, phản ánh đường lối của Đảng, Nhà nước và nguyện vọng của nhân dân trong công cuộc đổi mới toàn diện, hội nhập quốc tế và phát triển bền vững.
Cơ cấu và số liệu về Quốc hội khóa XIII
Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIII diễn ra vào ngày 22/5/2011 với tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt 99,51%, tương đương 62.010.266 người. Tổng số đại biểu được bầu là 500, với cơ cấu thành phần đa dạng:
- Đại biểu chuyên trách: 31,3%
- Đại biểu không chuyên trách: 68,7%
- Đại biểu tái cử: 33,4%
- Đại biểu tự ứng cử: 0,8%
- Đại biểu do Trung ương giới thiệu: 33,4%
- Đại biểu cư trú và làm việc tại địa phương: 66,6%
- Tham gia Quốc hội lần đầu: 66,6%
- Đảng viên: 91,6%
- Ngoài đảng: 8,4%
- Trình độ trên đại học: 45,8%
- Trình độ đại học: 52,4%
- Dân tộc thiểu số: 15,6%
- Phụ nữ: 24,4%
- Dưới 40 tuổi: 12,4%
Hoàn thiện hệ thống pháp luật với 108 luật, bộ luật
Quốc hội khóa XIII đã tích cực thực hiện hoạt động lập pháp, thể chế hóa kịp thời và đầy đủ các chủ trương, đường lối của Đảng. Trong cả nhiệm kỳ, Quốc hội đã thông qua tổng cộng 108 luật và bộ luật. Riêng tại Kỳ họp thứ mười (từ ngày 20/10 đến 27/11/2015), đã có 16 luật và bộ luật được thông qua.
Một số luật quan trọng đã được ban hành trong nhiệm kỳ này bao gồm: Luật Biển Việt Nam (2012), Luật Đất đai (2013), Bộ luật Dân sự (2015), Bộ luật Hình sự (2015), Luật An toàn thông tin mạng (2015), và nhiều luật khác về kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh. Những văn bản này góp phần tạo ra khung pháp lý toàn diện, thúc đẩy sự phát triển của đất nước.
Nâng cao hiệu quả giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng
Quốc hội khóa XIII đã có nhiều nỗ lực để nâng cao hiệu quả và hiệu lực của hoạt động giám sát. Các phiên chất vấn tại kỳ họp được đổi mới theo hướng dân chủ, công khai, có trách nhiệm, với sự tranh luận và đối thoại sôi nổi. Lần đầu tiên trong lịch sử, Quốc hội đã tiến hành lấy phiếu đánh giá tín nhiệm đối với những người giữ chức danh do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn, đảm bảo tính minh bạch và công khai.
Trong bối cảnh ngân sách còn nhiều khó khăn, Quốc hội đã quyết định cắt giảm các khoản chi tiêu chưa thực sự cần thiết và kém hiệu quả, đồng thời bố trí vốn hợp lý cho các ngành, lĩnh vực trọng điểm. Quốc hội cũng thông qua các nghị quyết nhằm tháo gỡ khó khăn về thuế cho doanh nghiệp, thảo luận đề án tái cơ cấu nền kinh tế, và quyết định kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm 2011-2015.
Mở rộng hoạt động đối ngoại và công trình Nhà Quốc hội mới
Hoạt động đối ngoại của Quốc hội khóa XIII tập trung vào việc mở rộng quan hệ quốc tế và hợp tác nghị viện, tạo dựng môi trường quốc tế thuận lợi cho phát triển kinh tế, quảng bá hình ảnh và nâng cao vị thế của Việt Nam. Điều này góp phần thực hiện đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước, duy trì môi trường hòa bình, ổn định cho công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước.
Bên cạnh đó, công trình Nhà Quốc hội mới được khởi công xây dựng từ ngày 12/10/2009 và hoàn thành trong nhiệm kỳ này. Với kiến trúc hình vuông, phòng họp hình tròn ở giữa, gồm 2 tầng hầm và 5 tầng nổi, tổng diện tích sàn hơn 62.000m2, công trình này tích hợp các giải pháp công nghệ tiên tiến. Nhà Quốc hội là nơi tổ chức các kỳ họp Quốc hội, các sự kiện trọng đại của đất nước, và đón tiếp khách quốc tế cấp cao.
Quốc hội khóa XIII đã kết thúc chặng đường 5 năm với nhiều dấu ấn đáng nhớ, được nhân dân cả nước ghi nhận. Đây là một Quốc hội năng động, có nhiều đổi mới trong thực hiện sứ mệnh là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất và cơ quan đại diện cao nhất của nhân dân. Quan trọng hơn, Quốc hội luôn lấy dân làm gốc, đặt lợi ích của nhân dân lên hàng đầu trong mọi hoạt động và quyết định của mình.
