Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI sẽ khai mạc vào sáng 3/8 và dự kiến bế mạc ngày 24/8. Theo Văn phòng Quốc hội, kỳ họp được tổ chức tập trung, chia thành hai đợt: đợt 1 từ 3/8 đến sáng 13/8, đợt 2 từ 19/8 đến 24/8. Tại kỳ họp này, Quốc hội sẽ xem xét, quyết định 33 nội dung, trong đó có công tác nhân sự thuộc thẩm quyền và nhiều quyết sách lớn liên quan đến phát triển đất nước.
Khối lượng công việc lớn, phạm vi rộng
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh: “Thành công của kỳ họp không chỉ được tính bằng số lượng luật, nghị quyết được thông qua, mà quan trọng hơn là các quyết sách đó có thực sự tháo gỡ được điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện cho phát triển và nâng cao đời sống nhân dân hay không”. Phát biểu này được ông nêu khi bế mạc phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Theo chương trình, Quốc hội sẽ xem xét, thông qua 15 dự án luật và 4 dự án nghị quyết quy phạm pháp luật. Đồng thời, các đại biểu cho ý kiến lần đầu đối với 7 dự án luật. Bên cạnh đó, Quốc hội sẽ quyết định 7 nội dung về các vấn đề quan trọng của đất nước, gồm thành lập thành phố Quảng Ninh và Bắc Ninh, một số nội dung liên quan đến Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận và công tác nhân sự.
Quốc hội hành động, đưa pháp luật vào cuộc sống
Trao đổi với Tiền Phong, PGS.TS Bùi Hoài Sơn – Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội – nhìn nhận kỳ họp không thường lệ diễn ra trong thời điểm đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế và khơi thông mọi nguồn lực. Ông cho rằng việc Quốc hội chủ động tổ chức kỳ họp không thường lệ thể hiện tinh thần phản ứng nhanh, trách nhiệm và đồng hành sát sao với thực tiễn.
“Nhiều vấn đề mới phát sinh không thể chờ đến các kỳ họp thường lệ mới được giải quyết, bởi mỗi sự chậm trễ về thể chế đều có thể làm mất cơ hội đầu tư, tăng chi phí xã hội và kéo dài khó khăn của người dân, doanh nghiệp. Kỳ họp không thường lệ vì thế là một biểu hiện của Quốc hội hành động, đưa pháp luật đến gần hơn với nhịp sống đất nước”, ông Sơn bày tỏ.
Tuy nhiên, đại biểu đoàn Hà Nội cũng lưu ý rằng người dân và cử tri mong đợi Quốc hội không chỉ quyết định nhanh mà trước hết phải quyết định đúng. Ông dẫn thông điệp của Chủ tịch Quốc hội về việc “không vì số lượng mà nhượng bộ chất lượng”, nhấn mạnh khối lượng công việc càng lớn, thời gian càng khẩn trương thì yêu cầu về chất lượng chuẩn bị, thẩm tra, thảo luận, tiếp thu và chỉnh lý càng phải cao hơn.
“Không thể vì áp lực tiến độ mà bỏ qua những vấn đề còn chưa rõ, chưa đánh giá đầy đủ tác động hoặc chưa bảo đảm sự đồng bộ trong hệ thống pháp luật”, ông Sơn nói. Theo ông, một đạo luật tốt cần chỉ rõ điểm nghẽn, nguyên nhân, đối tượng chịu tác động và chuyển biến mà chính sách mới có thể tạo ra. “Luật phải rõ để người dân hiểu, doanh nghiệp thực hiện, cán bộ dám làm và các cơ quan có thể giám sát. Những nội dung chưa chín, chưa đủ căn cứ cần tiếp tục hoàn thiện, không nên thông qua chỉ để hoàn thành kế hoạch”.
Hoàn thiện Luật Đất đai, kiến tạo thể chế phát triển đô thị
Cùng trao đổi với Tiền Phong, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga – Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách thành phố Hải Phòng – nhận định chương trình kỳ họp cho thấy khối lượng công việc rất lớn, phạm vi rộng và nhiều nội dung có tính chất nền tảng. “Đây không đơn thuần là một kỳ họp xử lý những công việc cấp thiết, mà còn là kỳ họp đặt những viên gạch đầu tiên cho hoạt động lập pháp và quyết định các vấn đề quan trọng của Quốc hội khóa XVI”, bà Nga cho hay.
Bà Nga đặc biệt quan tâm đến các dự án luật liên quan trực tiếp đến đời sống kinh tế – xã hội, trong đó có Luật Đất đai. Theo bà, luật này tác động đến quản lý, khai thác và phân bổ một trong những nguồn lực lớn nhất của quốc gia, đồng thời liên quan trực tiếp đến thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, định giá đất và giải quyết khiếu nại, tranh chấp. “Việc tiếp tục hoàn thiện pháp luật đất đai phải hướng tới hai yêu cầu song hành: khơi thông nguồn lực cho phát triển nhưng không được xem nhẹ quyền và lợi ích chính đáng của người có đất bị thu hồi; tháo gỡ khó khăn cho đầu tư nhưng phải kiểm soát chặt chẽ nguy cơ thất thoát, lãng phí, lợi ích nhóm”, bà nhấn mạnh.
Đại biểu Bùi Hoài Sơn dành sự quan tâm đặc biệt cho dự án Luật Phát triển đô thị. Ông cho rằng đô thị hóa đang tác động trực tiếp đến đời sống của hàng chục triệu người và định hình diện mạo đất nước trong nhiều thập niên tới. Ông kỳ vọng luật này vượt ra khỏi tư duy chỉ quản lý xây dựng và mở rộng không gian vật chất.
“Một đô thị không thể chỉ được đo bằng nhà cao tầng, tuyến đường hay dự án bất động sản, mà phải được đánh giá bằng chất lượng sống, sự an toàn, khả năng tiếp cận dịch vụ công, không gian xanh, không gian văn hóa và sự gắn kết cộng đồng”, ông Sơn chia sẻ.
Kỳ vọng vào chất lượng lập pháp
PGS.TS Bùi Hoài Sơn bày tỏ: “Tôi kỳ vọng kỳ họp không thường lệ thứ nhất của Quốc hội khóa XVI sẽ tạo ra một dấu ấn về chất lượng lập pháp, tinh thần trách nhiệm và khả năng giải quyết những vấn đề lớn của đất nước”. Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cũng nhấn mạnh: “Thước đo cuối cùng của mỗi đạo luật, mỗi nghị quyết không nằm ở việc được thông qua nhanh đến đâu, mà ở chỗ có đi vào cuộc sống hay không, có tháo gỡ được điểm nghẽn, bảo vệ được quyền lợi của nhân dân và tạo thêm động lực phát triển đất nước hay không”.
Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất được kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, ổn định, minh bạch, tạo nền tảng cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.
