Ông Thaksin Shinawatra, 76 tuổi, đã chấp hành án tù một năm kể từ tháng 9 năm 2025. Theo kế hoạch, ông sẽ được trả tự do vào sáng ngày 11 tháng 5, nhưng phải đeo thiết bị giám sát điện tử cho đến khi thời gian quản chế kết thúc sau 4 tháng.
Bối cảnh chính trị
Trong hơn hai thập kỷ qua, mạng lưới chính trị của ông Thaksin là đối thủ lớn nhất của giới tinh hoa thân quân đội và bảo hoàng tại Thái Lan. Những lực lượng này từ lâu xem đường lối dân túy của ông là mối đe dọa đối với trật tự chính trị - xã hội truyền thống, theo AFP.
Đảng Pheu Thai của ông Thaksin, cùng các tổ chức tiền thân, từng là lực lượng chính trị thành công nhất tại Thái Lan trong thế kỷ 21. Gia tộc Shinawatra đã có 4 người giữ chức thủ tướng và duy trì sự ủng hộ rộng rãi trong tầng lớp cử tri nông thôn.
Kết quả bầu cử và tương lai
Tuy nhiên, Pheu Thai vừa trải qua kết quả bầu cử thấp nhất từ trước đến nay vào tháng 2, tụt xuống vị trí thứ 3, làm dấy lên nghi vấn về tương lai của gia tộc Shinawatra. Theo giảng viên khoa học chính trị Wanwichit Boonprong, việc ông Thaksin được thả tự do có thể giúp đảng Pheu Thai củng cố lực lượng trong ngắn hạn.
Trước đó, cơ quan quản lý trại giam thông báo ông Thaksin được ân xá, viện dẫn tuổi tác và việc ông chỉ còn chưa đầy một năm nữa là đủ điều kiện được thả tự do sớm.
Quá trình tố tụng
Ông Thaksin bị giam giữ sau khi Tòa án tối cao Thái Lan ra phán quyết rằng ông đã thi hành bản án năm 2023 không đúng quy định, khi ở trong phòng bệnh viện thay vì phòng giam.
Ông Thaksin từng đắc cử thủ tướng Thái Lan năm 2001 và tái đắc cử năm 2005, trước khi bị lật đổ trong cuộc đảo chính quân sự năm 2006 và sống lưu vong nhiều năm. Sau khi trở về Thái Lan vào tháng 8 năm 2023, ông bị kết án 8 năm tù vì tham nhũng và lạm quyền.
Tuy nhiên, ông không bị giam ngay mà được chuyển đến phòng riêng trong bệnh viện vì lý do sức khỏe. Bản án sau đó được giảm còn một năm nhờ lệnh ân xá hoàng gia, rồi ông được thả tự do theo chương trình dành cho tù nhân cao tuổi.
Nghi vấn chính trị
Việc ông Thaksin trở về đúng thời điểm đảng Pheu Thai thành lập chính phủ mới từng làm dấy lên nghi vấn về một thỏa thuận chính trị ngầm và cáo buộc đối xử đặc biệt.
Ông Thaksin là một trong hơn 850 tù nhân được chấp thuận thả tự do sớm. Con gái ông, cựu Thủ tướng Thái Lan Paetongtarn Shinawatra, nói sau khi thăm cha trong tù rằng hai người "không thảo luận bất cứ điều gì về chính trị", mà chỉ nói chuyện gia đình.
