Kỳ họp không thường lệ thứ nhất của Quốc hội khóa XVI đã chính thức khai mạc với sự tham dự của đông đảo các vị lãnh đạo chủ chốt và đại biểu Quốc hội. Ngay từ đầu phiên họp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài cùng các đại biểu đã thực hiện nghi lễ chào cờ trang nghiêm.
Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến điều hành phiên khai mạc. Sau đó, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tuyên bố khai mạc Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI. Các đại biểu Quốc hội từ các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã có mặt đầy đủ tại hội trường để tham dự phiên họp đầu tiên của nhiệm kỳ mới.
Bối cảnh và mục tiêu được nêu tại phiên khai mạc
Phát biểu khai mạc kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ, kỳ họp diễn ra trong bối cảnh cả nước vừa tiến hành sơ kết một năm đánh giá toàn diện, khách quan kết quả thực hiện việc sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và vận hành chính quyền địa phương hai cấp. Đồng thời, cả nước đang nỗ lực, quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo.
Việc sơ kết một năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính là dấu mốc quan trọng trong quá trình tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương. Theo đó, các cơ quan của Quốc hội và các đại biểu Quốc hội sẽ dành thời gian rà soát, đánh giá tác động của bộ máy mới, từ đó đề xuất những điều chỉnh cần thiết về thể chế, chính sách nhằm tháo gỡ vướng mắc, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.
Bốn dự án luật được trình tại kỳ họp
Một trong những nội dung trọng tâm của phiên khai mạc là việc nghe trình bày tờ trình về các dự án luật. Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã trình bày tờ trình về hai dự án luật:
- Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi);
- Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.
Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tờ trình về hai dự án luật:
- Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan;
- Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.
Các tờ trình nêu rõ sự cần thiết sửa đổi, bổ sung các quy định hiện hành nhằm bảo đảm phù hợp với thực tiễn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành pháp luật. Trong đó, dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) hướng tới nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong bối cảnh chuyển đổi số và đẩy mạnh cải cách hành chính. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước nhằm hoàn thiện cơ chế bồi thường nhà nước, bảo vệ quyền lợi của cá nhân, tổ chức bị thiệt hại do người thi hành công vụ gây ra.
Đối với nhóm dự án do Bộ Tài chính trình, việc sửa đổi Luật Hải quan góp phần tạo thuận lợi thương mại, nâng cao năng lực quản lý hải quan trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế. Dự án sửa đổi Điều 6 và Phụ lục IV của Luật Đầu tư sẽ rà soát, điều chỉnh danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, bảo đảm môi trường đầu tư minh bạch, thông thoáng, đồng thời vẫn giữ vững các nguyên tắc quản lý nhà nước.
Báo cáo thẩm tra các dự án luật
Ngay sau các tờ trình, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu đã trình bày Báo cáo thẩm tra đối với các dự án luật. Báo cáo thẩm tra là cơ sở để các đại biểu Quốc hội xem xét, đối chiếu giữa nội dung tờ trình với các quy định của Hiến pháp, pháp luật hiện hành cũng như tính khả thi trong thực tiễn. Việc thẩm tra kỹ lưỡng giúp bảo đảm chất lượng các dự án luật trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua.
Quang cảnh phiên khai mạc Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI diễn ra trong không khí khẩn trương, nghiêm túc. Sự tham dự của các đồng chí lãnh đạo chủ chốt cùng đông đảo đại biểu Quốc hội cho thấy tinh thần làm việc gấp rút, trách nhiệm cao trước những yêu cầu cấp thiết của đất nước.
Kỳ vọng vào một kỳ họp ngắn nhưng chất lượng
Kỳ họp không thường lệ thường được tổ chức khi cần xem xét, quyết định những vấn đề quan trọng phát sinh giữa hai kỳ họp thường lệ. Với việc bố trí nội dung gồm bốn dự án luật cùng các báo cáo thẩm tra, Quốc hội khóa XVI thể hiện quyết tâm hoàn thiện thể chế, tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho sự phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.
Theo Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, mục tiêu tăng trưởng hai con số từ năm 2026 đặt ra yêu cầu rất cao đối với công tác lập pháp. Các dự án luật được trình tại kỳ họp này đều gắn với những lĩnh vực có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, đời sống của người dân và hiệu quả quản lý nhà nước. Do đó, các đại biểu Quốc hội sẽ phát huy tinh thần trách nhiệm, trí tuệ để đóng góp ý kiến xác đáng, bảo đảm các dự án luật được thông qua với chất lượng cao nhất.
Phiên khai mạc đã khép lại trong sự nhất trí cao của các đại biểu về sự cần thiết tổ chức kỳ họp không thường lệ ngay từ đầu nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Điều này phản ánh phương châm hành động khẩn trương, quyết liệt, nói đi đôi với làm, đáp ứng yêu cầu đổi mới và phát triển của đất nước.
