Sáng 30/7, phát biểu bế mạc Diễn đàn của Quốc hội về hoạt động giám sát năm 2026, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh nhấn mạnh yêu cầu đổi mới căn bản hoạt động giám sát, chuyển từ chạy theo số lượng sang chất lượng, lấy kết quả thực tế làm thước đo.
Giám sát phải dựa trên dữ liệu và bằng chứng
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, trong diễn đàn, các đại biểu đã được quán triệt phát biểu chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội về định hướng giám sát cho nhiệm kỳ khóa XVI: giám sát phải có tầm nhìn chiến lược, chủ động dự báo, dựa trên dữ liệu và bằng chứng, tập trung đúng trọng tâm, đi đến cùng trách nhiệm và kết quả. Ông khẳng định: “Điều quan trọng nhất là các đại biểu đều thống nhất cao nhận thức chung về vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát và về giá trị, kết quả của hoạt động giám sát không được đo bằng số lượng cuộc giám sát hay số lượng kiến nghị, mà phải trở thành động lực hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực tổ chức thi hành pháp luật, khơi thông nguồn lực và kiến tạo phát triển.”
Lựa chọn đúng vấn đề chiến lược, khơi thông điểm nghẽn
Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu hoạt động giám sát phải thực sự trở thành động lực hoàn thiện thể chế và kiến tạo phát triển đất nước. Ông đề nghị: “Phải lựa chọn đúng những vấn đề chiến lược, những 'điểm nghẽn của điểm nghẽn', khơi thông nguồn lực, nhất là những lĩnh vực sử dụng nhiều nguồn lực quốc gia và những vấn đề có tác động trực tiếp đến đời sống nhân dân; kết hợp hài hòa giữa xử lý những vấn đề trước mắt với nhận diện sớm các nguy cơ, thách thức dài hạn.”
Gắn giám sát với lập pháp và thi hành pháp luật
Bên cạnh đó, giám sát phải gắn chặt hơn với công tác lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và tổ chức thi hành pháp luật. Những bất cập phát hiện qua giám sát phải được chuyển hóa thành yêu cầu hoàn thiện thể chế, chính sách và đổi mới tổ chức thực hiện. Mỗi kiến nghị giám sát phải xác định rõ trách nhiệm, thời hạn và kết quả cần đạt được. Phương thức giám sát cũng cần đổi mới mạnh mẽ theo hướng dựa trên dữ liệu, tăng cường ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, xây dựng hệ thống dữ liệu phục vụ giám sát, nâng cao năng lực phân tích, dự báo và cảnh báo sớm, đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia hiện đại.
Tăng cường phối hợp và theo dõi thực hiện kiến nghị
Một định hướng lớn khác được Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh là tiếp tục tăng cường sự phối hợp giữa hoạt động giám sát của Quốc hội với công tác kiểm tra, giám sát của Đảng, thanh tra, kiểm toán và các cơ chế kiểm soát quyền lực khác. Cần siết chặt việc theo dõi, đôn đốc thực hiện các nghị quyết, kết luận, kiến nghị sau giám sát, bảo đảm mọi kết luận đều được thực hiện đến cùng. Ông khẳng định: “Cùng với chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội, các định hướng trên cũng chính là yêu cầu hành động của Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp trong suốt nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, nhằm xây dựng hoạt động giám sát ngày càng thực chất, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.”
Diễn đàn thảo luận nhiều chủ đề quan trọng
Trước đó, trong chương trình Diễn đàn, các đại biểu đã nghe tham luận và thảo luận về các chủ đề: đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát của Quốc hội; vai trò của giám sát góp phần hoàn thiện thể chế, pháp luật, cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát. Diễn đàn đã tạo diễn đàn để các đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giám sát trong nhiệm kỳ mới.
