Sau nhiều năm chịu áp lực lớn từ giá nhiên liệu tăng cao và bài toán cân đối tài chính, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã ghi nhận một năm bứt phá mạnh về lợi nhuận. Con số lãi gần 52.000 tỉ đồng không chỉ đến từ tăng trưởng doanh thu mà còn nhờ sự cải thiện đáng kể về chi phí sản xuất điện và cơ cấu huy động nguồn điện.
Kết quả kinh doanh ấn tượng
Theo báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025, EVN ghi nhận doanh thu đạt 645.658 tỷ đồng, tăng 11,2% so với năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt 51.881 tỷ đồng, gấp 6,3 lần năm 2024. Ở cấp công ty mẹ, doanh thu đạt 535.220 tỉ đồng, tăng 11,5%, lợi nhuận sau thuế đạt 39.762 tỉ đồng, gấp 7,6 lần năm trước. Nhờ đó, khoản lỗ lũy kế của công ty mẹ giảm mạnh từ 45.374 tỉ đồng xuống còn 5.611 tỉ đồng, trong khi tập đoàn đã chính thức xóa toàn bộ lỗ lũy kế hợp nhất tại cuối năm 2025.
Đáng chú ý, tốc độ tăng lợi nhuận vượt xa doanh thu: doanh thu chỉ tăng hơn 11% nhưng lợi nhuận sau thuế tăng hơn 530%. Điều này cho thấy động lực chính không phải từ việc bán nhiều điện hơn mà từ sự cải thiện mạnh của biên lợi nhuận.
Thủy điện thuận lợi tạo đòn bẩy
Một trong những yếu tố quan trọng nhất giúp EVN đảo chiều tài chính là điều kiện thủy văn thuận lợi, gia tăng huy động nguồn điện chi phí thấp. Sản lượng thủy điện năm 2025 đạt khoảng 105,7 tỉ kWh, tăng 17,5 tỉ kWh so với năm trước, mức cao nhất từ trước tới nay. Năm 2024, sản lượng thủy điện đạt khoảng 88,2 tỉ kWh, năm 2023 chỉ khoảng 81 tỉ kWh do thời tiết kém thuận lợi.
Thủy điện là nguồn có chi phí phát điện thấp nhất, nên việc tăng huy động giúp EVN kéo giảm đáng kể chi phí sản xuất, cải thiện hiệu quả kinh doanh. Biên lợi nhuận gộp hợp nhất tăng mạnh từ 8,5% năm 2024 lên 14,9% năm 2025. Riêng hoạt động bán điện ghi nhận biên lợi nhuận tăng từ 8% lên 14,55%.
Các đơn vị phát điện thành viên cũng cải thiện mạnh. GENCO 1 lãi sau thuế hơn 4.099 tỷ đồng, tăng mạnh so với 167,8 tỉ đồng năm trước. GENCO 2 báo lãi 2.397 tỉ đồng, gần gấp đôi. GENCO 3 chuyển từ lỗ 878 tỷ đồng sang lãi 3.732 tỉ đồng. Điểm chung là doanh thu chỉ tăng nhẹ, thậm chí GENCO 2 giảm hơn 5%, nhưng lợi nhuận vẫn tăng mạnh nhờ biên lợi nhuận cải thiện.
Giá nhiên liệu ổn định và tiết giảm chi phí
Ông Nguyễn Đình Phước, Phó Tổng Giám đốc EVN, cho biết tập đoàn hưởng lợi từ hai yếu tố chính. Thứ nhất, giá nhiên liệu đầu vào năm 2025 tương đối ổn định, không biến động đột biến như giai đoạn trước, giúp kiểm soát chi phí phát điện. Thứ hai, nỗ lực tiết giảm chi phí qua chuyển đổi số, tiết kiệm chi phí thường xuyên, tối ưu hóa sử dụng vốn và nâng cao quản trị tài chính.
Trên báo cáo tài chính, chi phí tăng chậm hơn doanh thu. Chi phí tài chính năm 2025 đạt 23.654 tỷ đồng, tăng 7,8%, thấp hơn mức tăng doanh thu. Trong đó, chi phí lãi vay khoảng 16.647 tỉ đồng.
Thách thức phía trước
Dù đã đảo chiều mạnh, EVN vẫn đối mặt nhiều thách thức. Xung đột tại Trung Đông đang tạo áp lực tăng giá nhiên liệu đầu vào như than, dầu, khí. Điều kiện thủy văn dự báo không còn thuận lợi: xác suất El Nino từ tháng 5 đến tháng 9.2026 ở mức 82-98%, có thể giảm lượng nước về hồ chứa, ảnh hưởng đến huy động thủy điện - nguồn chi phí thấp nhất.
EVN còn chịu áp lực đầu tư lớn vào nguồn và lưới điện để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng điện. Sau khi thoát đáy tài chính, bài toán lớn hơn là duy trì lợi nhuận và đảm bảo đủ điện cho tăng trưởng kinh tế trong khi giữ cân bằng tài chính dài hạn.
