Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định vừa thông báo kế hoạch chuẩn bị triển khai nghiên cứu tổng kết và sửa đổi toàn diện Hiến pháp năm 2013, ngay sau khi có quyết định chính thức từ cấp có thẩm quyền. Thông tin được đưa ra tại hội nghị triển khai định hướng lập pháp cho nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, do Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì.
Ba nhóm định hướng lập pháp trọng tâm
Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh rằng công tác lập pháp nhiệm kỳ khóa XVI không chỉ nhằm tạo lập khuôn khổ pháp lý cho các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2031, mà còn hướng tới xây dựng một hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, dân chủ, công bằng, công khai, minh bạch và khả thi, tạo động lực cho sự phát triển.
Theo Kết luận 17 của Bộ Chính trị, có 9 định hướng lập pháp trọng tâm cho nhiệm kỳ này, tập trung vào ba nhóm vấn đề chính:
- Nhóm thứ nhất: Hoàn thiện thể chế tổ chức và vận hành Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, bao gồm việc thể chế hóa các chủ trương đổi mới bộ máy, vận hành hiệu quả mô hình chính quyền ba cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực. Đặc biệt, sẽ chuẩn bị nghiên cứu sửa đổi tổng thể Hiến pháp 2013.
- Nhóm thứ hai: Hoàn thiện thể chế phát triển, tạo động lực tăng trưởng nhanh và bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Tinh thần xuyên suốt là hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, xây dựng khung pháp lý cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, khơi thông nguồn lực, tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi.
- Nhóm thứ ba: Bảo vệ vững chắc Tổ quốc và nâng cao vị thế quốc gia. Pháp luật về quốc phòng, an ninh, đối ngoại phải đặt trong tổng thể chiến lược phát triển, bảo đảm hài hòa giữa phát triển và bảo vệ lợi ích quốc gia.
Đổi mới tư duy xây dựng pháp luật
Phó chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu đổi mới căn bản tư duy xây dựng pháp luật, chuyển từ quản lý hành chính sang phục vụ và kiến tạo phát triển. Công tác này phải được xem là "đột phá của đột phá", dứt khoát từ bỏ tư duy "không quản được thì cấm", chuyển từ tiền kiểm sang chấp nhận rủi ro có kiểm soát.
"Pháp luật không chỉ là công cụ quản lý Nhà nước, mà phải tạo thuận lợi, giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp, phát huy quyền tự do kinh doanh, đổi mới sáng tạo", ông Nguyễn Khắc Định nói. Đồng thời, đầu tư cho xây dựng và thi hành pháp luật phải được coi là đầu tư cho phát triển, gắn với kiểm soát quyền lực, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Gắn kết xây dựng và thi hành pháp luật
Một nội dung quan trọng khác là bảo đảm gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật. Pháp luật chỉ thực sự có giá trị khi xuất phát từ thực tiễn, khả thi cao, được triển khai đồng bộ và tạo chuyển biến tích cực.
Phó chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ số và trí tuệ nhân tạo vào quy trình lập pháp, hiện đại hóa phương thức xây dựng pháp luật theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch, hiệu quả, góp phần xây dựng hệ thống pháp luật chất lượng cao đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia hiện đại.
