Chuyên gia nhấn mạnh: Chất lượng đại biểu Quốc hội quyết định thành công của nhiệm kỳ mới
Chất lượng của đại biểu Quốc hội là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả hoạt động của Quốc hội - cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất. Do đó, mỗi cử tri cần nghiên cứu kỹ lưỡng thông tin về các ứng viên trước khi bỏ phiếu, nhằm lựa chọn được những cá nhân có đủ tài năng, đạo đức và sức khỏe cho nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI sắp tới, thực sự "chọn mặt gửi vàng". Đây là chia sẻ của Phó Giáo sư, Tiến sỹ Lê Văn Cường, Phó Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng thuộc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, trong cuộc trao đổi với phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus trước thềm cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.
Mỗi lá phiếu là một sự ủy quyền thiêng liêng
Khi được hỏi về ý nghĩa của sự kiện bầu cử trong bối cảnh đất nước chuẩn bị bước vào giai đoạn phát triển mới, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Lê Văn Cường nhấn mạnh: "Chúng ta đang xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Một trong những đặc trưng quan trọng của Nhà nước pháp quyền chính là chế độ dân chủ, được thể hiện qua dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện."
Ông giải thích rằng dân chủ đại diện được thực hiện thông qua việc nhân dân bầu ra các cơ quan quyền lực nhà nước, bao gồm Hội đồng nhân dân các cấp và cao nhất là Quốc hội. Theo quy định của Hiến pháp và pháp luật, cứ 5 năm tổ chức bầu cử một lần, đây là sự kiện chính trị trọng đại và là ngày hội lớn của toàn dân. Mỗi lá phiếu không chỉ là lựa chọn đại biểu mà còn là sự ủy quyền của nhân dân cho những người đại diện quyết định các vấn đề hệ trọng của đất nước.
Nhìn lại lịch sử, năm 2025 đánh dấu 80 năm thành lập nước, kỷ niệm cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên vào ngày 6/1/1946, bầu ra Quốc hội khóa I của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Sự kiện này đánh dấu bước ngoặt khi người dân từ thân phận nô lệ trở thành công dân của một quốc gia độc lập, được trực tiếp tham gia quyết định vận mệnh đất nước. Tinh thần đó vẫn còn nguyên giá trị đến ngày nay, với quyền của người dân trong việc bầu ra những người thay mặt mình.
Vai trò quan trọng của Quốc hội trong suốt 80 năm qua
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Lê Văn Cường khẳng định vai trò của Quốc hội là vô cùng quan trọng. Hiến pháp năm 2013 xác định quyền lực nhà nước là thống nhất với sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa ba nhánh: Lập pháp, hành pháp và tư pháp. Trong cơ chế đó, Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân và là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, với các quyền đặc biệt như lập hiến, lập pháp và giám sát tối cao.
Trong hơn 80 năm qua, Quốc hội luôn đồng hành cùng Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội, gắn bó với từng chặng đường phát triển của đất nước. Từ thời kỳ kháng chiến, xây dựng đất nước, bảo vệ Tổ quốc cho đến giai đoạn đổi mới và hội nhập quốc tế, Quốc hội luôn giữ vai trò là trung tâm của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Đặc biệt, trong bối cảnh đất nước đối mặt với những thách thức lớn như đại dịch COVID-19, Quốc hội đã nhanh chóng ban hành các quyết sách và khuôn khổ pháp lý cần thiết, tạo điều kiện để Chính phủ điều hành linh hoạt, kịp thời. Nhờ đó, Việt Nam không chỉ kiểm soát tốt dịch bệnh mà còn duy trì được tăng trưởng kinh tế dương trong giai đoạn khó khăn.
Một điểm đáng chú ý nữa là hoạt động của Quốc hội ngày càng minh bạch và dân chủ hơn. Các phiên họp, đặc biệt là phiên chất vấn, được truyền hình trực tiếp để cử tri cả nước theo dõi. Đây là bước tiến lớn trong thực hành dân chủ, giúp tiếng nói của người dân được phản ánh trực tiếp tại diễn đàn cao nhất của quốc gia.
Kỳ vọng lớn vào Quốc hội khóa XVI và những nhiệm vụ trọng tâm
Với Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đặt ra những mục tiêu cao, bao gồm tăng trưởng kinh tế hai con số và tầm nhìn 2045 đưa nước ta trở thành nước phát triển, có thu nhập cao, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Lê Văn Cường nhấn mạnh: "Đường lối của Đảng chỉ có thể đi vào cuộc sống khi được thể chế hóa bằng hệ thống pháp luật do Quốc hội ban hành. Vì vậy, Quốc hội khoá XVI đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng."
Ông chỉ ra rằng một trong những vấn đề lớn là phải tháo gỡ các "điểm nghẽn" về thể chế. Khi thể chế được cải cách mạnh mẽ, nó sẽ trở thành động lực khơi thông các nguồn lực trong xã hội, từ nguồn lực của người dân đến nguồn lực từ đầu tư trong và ngoài nước. Nhiệm vụ của Quốc hội là hoàn thiện khung pháp lý minh bạch, ổn định và hiệu quả hơn, đồng thời nâng cao chất lượng xây dựng luật để khắc phục tình trạng một số luật ban hành nhưng nhanh chóng phải sửa đổi vì chưa sát thực tiễn.
Yêu cầu đối với đại biểu Quốc hội trong thời kỳ mới
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Lê Văn Cường nhắc lại lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Muôn việc thành công và thất bại là do cán bộ tốt hay cán bộ kém." Ông khẳng định đại biểu Quốc hội là cán bộ do cử tri uỷ quyền thay mặt cử tri quyết định những vấn đề trọng đại của đất nước, và chất lượng của đại biểu Quốc hội quyết định thành công hay thất bại trong những nhiệm vụ mà chức năng của Quốc hội đặt ra.
Trong thời kỳ mới, đại biểu Quốc hội phải hội đủ tâm, tầm, tài, nói như Tổng Bí thư Tô Lâm là đủ tài, đức, sức. Sức ở đây không chỉ hiểu theo nghĩa hẹp thuần tuý sức khoẻ đơn thuần mà còn phải có sức chống chịu với những áp lực bên trong và bên ngoài, áp lực từ công việc và từ những cám dỗ. Bên cạnh đó là vấn đề kiểm soát quyền lực, nhất là kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ.
Ông nhấn mạnh: "Đại biểu Quốc hội phải hiểu quyền lực, quyền năng mà mình có là quyền phái sinh, do từng cử tri tín nhiệm uỷ quyền, không phải tự nhiên có. Nhận thức rõ điều này, mỗi đại biểu Quốc hội mới có thể hoàn tốt chức trách, nhiệm vụ cũng như vinh dự mà mình được trao." Ông cũng mong mỗi đại biểu Quốc hội trước khi làm bất cứ việc gì hãy nhớ lời Bác: "Việc gì có lợi cho dân thì hết sức làm, việc gì có hại cho dân thì hết sức tránh."
Kỳ vọng và trách nhiệm của Quốc hội khóa tới
Với sự chuẩn bị chu đáo từ đại hội Đảng đến hiệp thương tổng tuyển cử và hoạt động tiếp xúc cử tri của ứng viên, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Lê Văn Cường bày tỏ kỳ vọng lớn vào Quốc hội khóa XVI. Ông nói: "Thứ nhất là trách nhiệm rất cao vì mục tiêu đặt ra rất cao. Thứ hai là bầu không khí phát huy dân chủ mở rộng. Cuộc cách mạng khoa học công nghệ lần thứ tư tác động đến mọi mặt của đời sống, đặc biệt là trong lĩnh vực thông tin, tạo kênh để người dân kiểm tra, giám sát các đại biểu."
Ông kỳ vọng đại biểu sẽ đem được tâm tư, nguyện vọng, khát vọng, quyết tâm của toàn thể cử tri trong nước cũng như lan tỏa tinh thần của Đại hội XIV của Đảng vào chương trình hành động của Quốc hội. Mục tiêu là sau khi Quốc hội được bầu và kiện toàn, ngay lập tức có chương trình hành động để biến chủ trương của Đảng và khát vọng của người dân đi vào cuộc sống.
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Lê Văn Cường kết luận: "Nếu không thực hiện được mục tiêu đưa nước ta thành nước có thu nhập trung bình cao vào năm 2035 và thành nước thu nhập cao vào năm 2045, chúng ta rất dễ rơi vào bẫy phát triển trung bình, tức là tụt hậu. Vì vậy, hơn lúc nào hết chúng ta phải tranh thủ thời cơ, biến nguy thành cơ để đưa đất nước ta vững vàng sánh vai với các cường quốc năm châu như mong muốn của Chủ tịch Hồ Chí Minh." Làm được như vậy mới thực sự xứng đáng là những người được Nhân dân lựa chọn và đáp ứng được kỳ vọng của Nhân dân, cũng là mong muốn, khát vọng của toàn dân tộc.
