Sáng 30.7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức diễn đàn của Quốc hội về hoạt động giám sát 2026 với chủ đề "Nâng tầm hoạt động giám sát của Quốc hội: Từ định hướng chiến lược đến hành động thực tế trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI". Phát biểu tại diễn đàn, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh nhiều nội dung quan trọng, định hướng cho hoạt động giám sát trong cả nhiệm kỳ.
Chủ tịch Quốc hội khẳng định: "Không thể giám sát những vấn đề mới bằng tư duy cũ, phương thức cũ, công cụ cũ". Theo ông, Quốc hội khóa XVI cần kiến tạo một phương thức giám sát mới, có tầm nhìn chiến lược, chủ động dự báo, dựa trên dữ liệu và bằng chứng, tập trung đúng trọng tâm, đi đến cùng trách nhiệm và kết quả. Giám sát không chỉ để xem xét việc đã làm, mà phải góp phần định hình việc cần làm; không chỉ phát hiện hạn chế, mà phải tháo gỡ điểm nghẽn, cảnh báo rủi ro, thúc đẩy hành động và kiến tạo phát triển.
Giá trị thực chất của giám sát
Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, giá trị cuối cùng của hoạt động giám sát không nằm ở số lượng cuộc giám sát hay số lượng kiến nghị, mà ở những chuyển biến thực chất trong hoàn thiện thể chế, tổ chức thi hành pháp luật, nâng cao hiệu lực quản trị quốc gia và cải thiện đời sống nhân dân. Kết quả của giám sát phải được đo bằng chuyển biến thực tế.
Trên tinh thần đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị diễn đàn tập trung làm rõ 4 định hướng chiến lược. Thứ nhất, lựa chọn đúng những vấn đề chiến lược, những "điểm nghẽn của điểm nghẽn", những lĩnh vực sử dụng nhiều nguồn lực quốc gia và những vấn đề cử tri, nhân dân đặc biệt quan tâm; không dàn trải, không né tránh, không chạy theo sự vụ.
Đổi mới phương thức giám sát
Thứ hai, gắn chặt hoạt động giám sát với hoàn thiện thể chế và tổ chức thi hành pháp luật; mọi kiến nghị giám sát phải được chuyển hóa thành sửa đổi chính sách, xác định rõ trách nhiệm và tạo chuyển biến thực chất. Thứ ba, đổi mới mạnh mẽ phương thức giám sát trên nền tảng dữ liệu, bằng chứng và công nghệ; từng bước hình thành phương thức giám sát số, nâng cao năng lực phân tích, dự báo và cảnh báo sớm.
Thứ tư, siết chặt việc thực hiện các kết luận, kiến nghị sau giám sát; xác định rõ trách nhiệm, thời hạn, kết quả và theo dõi đến cùng việc thực hiện. Chủ tịch Quốc hội đề nghị, tinh thần phải thật rõ: giám sát có trọng tâm; kết luận có địa chỉ; kiến nghị có thời hạn; trách nhiệm được xác định; kết quả phải được đo bằng chuyển biến thực tế.
Hình thành tư duy giám sát mới
Theo Chủ tịch Quốc hội, diễn đàn không chỉ để nhìn lại thực tiễn, mà quan trọng hơn là cùng hình thành tư duy, định hướng và phương thức giám sát mới cho cả nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Ông đề nghị các đại biểu phát huy cao nhất trí tuệ, trách nhiệm và kinh nghiệm thực tiễn; trao đổi thẳng thắn, đi vào trọng tâm, tập trung trả lời một số câu hỏi lớn: giám sát vấn đề gì để tạo chuyển biến lớn nhất, giám sát bằng phương thức nào để bảo đảm thực chất nhất và làm thế nào để mọi kết luận, kiến nghị giám sát đều được thực hiện đến cùng.
Chủ tịch Quốc hội bày tỏ mong muốn diễn đàn không chỉ tạo thêm những kiến nghị mới, mà góp phần hình thành một tư duy giám sát mới cho Quốc hội khóa XVI: giám sát để kiến tạo phát triển; giám sát vì hiệu lực quản trị quốc gia; và cao nhất là phục vụ nhân dân, vì sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.
