Bộ Chính trị vừa đồng ý về chủ trương thực hiện đề án phân cấp, phân quyền trong xây dựng thể chế cho các đô thị đặc biệt, bao gồm TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng, Hải Phòng và Cần Thơ. Quyết định này được đưa ra tại cuộc họp dưới sự chủ trì của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, với sự tham gia của Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình, người trực tiếp trình bày nội dung đề án.
Nội dung phân quyền
Đề án tập trung vào việc phân cấp thẩm quyền cho các đô thị đặc biệt trong nhiều lĩnh vực then chốt như đất đai, quy hoạch, ngân sách, tổ chức bộ máy và biên chế. Theo đó, các thành phố này sẽ được quyền tự quyết định nhiều vấn đề trước đây thuộc thẩm quyền của Trung ương, nhằm tạo hành lang pháp lý thông thoáng và linh hoạt hơn.
Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình cho biết: “Việc phân cấp lần này là bước đột phá về thể chế, giúp các đô thị đặc biệt chủ động hơn trong phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời vẫn bảo đảm sự quản lý thống nhất của Nhà nước.” Đề án cũng quy định rõ cơ chế giám sát, đánh giá để tránh lạm quyền.
Tác động đến TP.HCM và các đô thị lớn
Riêng đối với TP.HCM, đề án được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nhiều điểm nghẽn về thủ tục hành chính, đặc biệt trong các dự án đầu tư và quy hoạch đô thị. Theo ước tính, nếu được thực thi hiệu quả, tốc độ tăng trưởng GRDP của thành phố có thể tăng thêm 1-1,5% mỗi năm. Các chuyên gia nhận định, chính sách này không chỉ tạo động lực cho riêng TP.HCM mà còn lan tỏa đến các đô thị vệ tinh.
Đối với Hà Nội, Đà Nẵng, Hải Phòng và Cần Thơ, việc được phân quyền tương tự sẽ giúp các địa phương này nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư nước ngoài. “Chúng tôi đánh giá cao quyết định này, nó thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng và Nhà nước trong việc xây dựng nền kinh tế thị trường hiện đại,” một đại diện UBND TP.HCM phát biểu.
Lộ trình thực hiện
Bộ Chính trị giao Chính phủ hoàn thiện dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm cơ chế đặc thù, trình Quốc hội tại kỳ họp gần nhất. Dự kiến, các quy định mới sẽ có hiệu lực từ năm 2026, với thời gian thí điểm kéo dài 5 năm. Sau đó, sẽ đánh giá tổng kết để nhân rộng ra các đô thị khác trên cả nước.
Đề án này là bước tiếp theo trong lộ trình cải cách thể chế mà Bộ Chính trị đã chỉ đạo từ nhiều năm qua, nhấn mạnh vai trò của các đô thị đặc biệt trong phát triển kinh tế vùng. “Đây là cơ hội vàng để chúng ta tái cấu trúc bộ máy quản lý, hướng tới sự phát triển bền vững,” Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình chia sẻ thêm.
