Trong một phán quyết mang tính bước ngoặt, Tòa án Tối cao Hàn Quốc ngày 15/9 đã tuyên án tử hình đối với cựu tổng thống Yoon Suk Yeol. Ông bị kết tội phản quốc và lạm quyền, liên quan đến việc ban bố thiết quân luật bất hợp hiến vào tháng 12/2024.
Theo cáo trạng, ông Yoon đã vi phạm Hiến pháp khi ra lệnh quân đội phong tỏa Quốc hội và đình chỉ các hoạt động dân sự. Hành vi này dẫn đến khủng hoảng chính trị kéo dài, thiệt hại kinh tế ước tính 50 tỷ USD.
Diễn biến phiên tòa
Phiên tòa kéo dài 8 tháng với 30 phiên xét xử công khai. Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã đưa ra hơn 200 bằng chứng, bao gồm tài liệu mật và lời khai của các quan chức cấp cao. Luật sư bào chữa cho rằng bản án mang động cơ chính trị, nhưng hội đồng xét xử bác bỏ.
“Đây là phán quyết đúng đắn, bảo vệ nền dân chủ Hàn Quốc,” người phát ngôn Tòa án Tối cao cho biết trong cuộc họp báo sau phiên xử.
Phản ứng trong và ngoài nước
Ngay sau khi bản án được công bố, hàng nghìn người ủng hộ và phản đối đã tập trung trước tòa nhà Quốc hội. Theo thăm dò của Gallup Hàn Quốc, 65% dân số đồng tình với mức án, trong khi 25% cho rằng quá nặng.
Quốc tế cũng có nhiều phản ứng trái chiều. Mỹ bày tỏ lo ngại về ổn định chính trị, trong khi Trung Quốc kêu gọi kiềm chế. Liên Hợp Quốc yêu cầu Hàn Quốc đảm bảo quyền kháng cáo của ông Yoon.
Tác động đến kinh tế và chính trị
Các chuyên gia dự báo bản án sẽ gây ra biến động ngắn hạn trên thị trường chứng khoán Hàn Quốc. Chỉ số KOSPI giảm 3% trong ngày đầu tiên sau phán quyết. Đảng Dân chủ đồng hành (đối lập) đã kêu gọi bầu cử sớm.
Ông Yoon Suk Yeol, 64 tuổi, là tổng thống thứ ba của Hàn Quốc bị kết án hình sự. Trước đó, cựu tổng thống Park Geun-hye từng lĩnh án tù vì tham nhũng. Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên một cựu tổng thống bị tuyên án tử hình tại Hàn Quốc kể từ những năm 1980.
Quy trình kháng cáo
Luật sư của ông Yoon cho biết sẽ kháng cáo lên Tòa án Tối cao trong vòng 30 ngày. Quy trình này có thể kéo dài nhiều tháng. Nếu kháng cáo không thành công, ông sẽ chuyển sang xin ân xá từ tổng thống đương nhiệm. Hiện chưa có bình luận chính thức từ Nhà Xanh.
Bản án tử hình ở Hàn Quốc hiếm khi được thi hành trên thực tế, với lần hành quyết cuối cùng vào năm 1997. Tuy nhiên, dư luận đang theo dõi sát sao diễn biến tiếp theo.
