Sáng 5/8, tiếp tục Chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn, thừa ủy quyền của Thủ tướng, đã trình bày tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước; Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.
Cấm thanh toán bằng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam
Liên quan đến dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước, Chính phủ đề xuất sửa đổi, bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn của Ngân hàng Nhà nước về lập, theo dõi, và phân tích trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam. Đồng thời, bổ sung quy định giao Chính phủ quy định đối tượng, phạm vi, loại thông tin, thời hạn và hình thức cung cấp thông tin phục vụ việc lập cán cân thanh toán và trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam.
Đáng chú ý, dự án Luật bổ sung quy định về nguyên tắc sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam, luật hóa toàn bộ Điều 22 Pháp lệnh ngoại hối. Theo đó, trên lãnh thổ Việt Nam, mọi giao dịch, thanh toán, niêm yết, quảng cáo, báo giá, định giá, ghi giá trong hợp đồng, thỏa thuận và các hình thức tương tự khác không được thực hiện bằng ngoại hối, trừ các trường hợp được phép theo quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.
Chính phủ cũng đề xuất bổ sung quy định cho phép Ngân hàng Nhà nước áp dụng tỉ lệ bảo đảm an toàn khác so với mức quy định đối với đối tượng thanh tra, giám sát ngân hàng. Tuy nhiên, theo Thống đốc Phạm Đức Ấn, để đảm bảo an toàn hệ thống, đối tượng thanh tra, giám sát ngân hàng phải xây dựng và thực hiện lộ trình để đảm bảo tuân thủ mức quy định.
Dự thảo Luật cũng đề xuất bãi bỏ quy định trách nhiệm của Bộ Tài chính đối với việc thực hiện kiểm tra nghiệp vụ in, đúc, tiêu hủy tiền và kiểm tra việc quản lý Dự trữ ngoại hối nhà nước.
Thẩm tra: Cần làm rõ nhiều nội dung
Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế - Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, cơ quan thẩm tra đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát quy định về việc mở tài khoản của Kho bạc Nhà nước; các trường hợp được phép sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam; cơ chế tài chính của Ngân hàng Nhà nước.
Ủy ban Kinh tế - Tài chính cũng đề nghị làm rõ các trường hợp, điều kiện, tiêu chí, phạm vi, thời hạn áp dụng, thủ tục công khai và chế độ báo cáo khi cho phép “áp dụng một hoặc một số tỉ lệ an toàn khác so với mức quy định”; thẩm quyền xác định trường hợp “thực hiện yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội” và cơ chế kiểm soát rủi ro. Đồng thời, cần làm rõ cơ chế kiểm soát độc lập thay thế khi bãi bỏ trách nhiệm của Bộ Tài chính trong việc kiểm tra việc thực hiện nghiệp vụ in, đúc và tiêu hủy tiền và quản lý Dự trữ ngoại hối nhà nước.
Bổ sung “dịch vụ tài sản mã hóa” vào đối tượng báo cáo phòng chống rửa tiền
Liên quan đến dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống rửa tiền, Thống đốc Phạm Đức Ấn cho biết, dự án Luật đề xuất bổ sung “Dịch vụ tài sản mã hóa” là đối tượng báo cáo và các dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa, trách nhiệm về triển khai các biện pháp phòng chống rửa tiền, thanh tra khi được Chính phủ giao, kiểm tra, giám sát đối với đối tượng báo cáo thuộc lĩnh vực tài sản mã hóa của Bộ Tài chính.
Dự thảo cũng bổ sung yêu cầu đối tượng báo cáo phải “thực hiện đầy đủ” các chính sách, quy trình nhận diện, đánh giá rủi ro về rửa tiền đối với sản phẩm, dịch vụ mới và sản phẩm, dịch vụ hiện có áp dụng công nghệ đổi mới. Cùng với đó là đề xuất sửa đổi trách nhiệm đối tượng báo cáo thực hiện báo cáo giao dịch đáng ngờ cho Ngân hàng Nhà nước, trách nhiệm lưu trữ tất cả hồ sơ của khách hàng và tất cả các giao dịch dưới dạng bản giấy hoặc dữ liệu điện tử.
Đáng chú ý, dự thảo Luật đề xuất bổ sung quy định bảo vệ người báo cáo, người cung cấp thông tin và người tố giác hành vi rửa tiền.
Đề nghị đánh giá tính hợp lý của các quy định mới
Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế - Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban Kinh tế - Tài chính đề nghị cơ quan soạn thảo đánh giá tính hợp lý của các thông tin được yêu cầu thu thập, xác minh; khả năng tiếp cận các nguồn dữ liệu phục vụ xác minh thông tin nhận biết khách hàng; rà soát quy định về báo cáo giao dịch đáng ngờ, dịch vụ tài sản mã hóa; hướng dẫn cơ chế thu thập, xác minh, cập nhật, lưu trữ thông tin, hồ sơ.
Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị phân định rõ phạm vi thẩm quyền thanh tra hoạt động phòng chống rửa tiền của Thanh tra Chính phủ, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, hoạt động kiểm tra, giám sát của các bộ, ngành khác.
