Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định dự án luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) do Bộ Công an chủ trì soạn thảo, trong đó đề xuất bỏ Cơ quan điều tra Viện KSND tối cao và chuyển thẩm quyền sang Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an.
Hoàn thiện tổ chức bộ máy cơ quan điều tra
Một trong những nội dung quan trọng của dự thảo là hoàn thiện tổ chức, bộ máy của cơ quan điều tra phù hợp với tổ chức mới của Bộ Công an và Bộ Quốc phòng; phân định rõ và bảo đảm tính độc lập, khách quan giữa hoạt động điều tra và công tố. Theo đó, Bộ Công an đề xuất không quy định Cơ quan điều tra Viện KSND tối cao; bỏ cơ quan cảnh sát điều tra công an cấp huyện; giao bộ trưởng Bộ Công an và bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định chi tiết về tổ chức, bộ máy cơ quan điều tra của mỗi ngành.
Cơ quan soạn thảo cũng đề xuất chuyển thẩm quyền của Cơ quan điều tra Viện KSND tối cao sang Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an. Cơ quan cảnh sát điều tra công an cấp tỉnh được tiến hành điều tra các vụ án hình sự quy định từ chương XIV đến chương XXIV của Bộ luật Hình sự khi các tội phạm đó thuộc thẩm quyền xét xử của TAND.
Điều chỉnh thẩm quyền trong quân đội
Dự thảo cũng sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền của các cơ quan điều tra trong quân đội phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy mới khi bỏ Cơ quan điều tra Viện kiểm sát Quân sự Trung ương. Bộ Công an cho hay, việc tổ chức cơ quan điều tra ở nhiều bộ, ngành tạo ra nhiều đầu mối khiến hệ thống cơ quan điều tra còn cồng kềnh, chồng chéo, chưa phân định rõ thẩm quyền. Việc sửa đổi sẽ giúp khắc phục tình trạng này, phân định rõ ràng chức năng điều tra, truy tố và xét xử.
Thẩm quyền hiện hành của Cơ quan điều tra Viện KSND tối cao
Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự hiện hành quy định Cơ quan điều tra Viện KSND tối cao có thẩm quyền điều tra tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp, tội phạm về tham nhũng, chức vụ quy định tại chương XXIII và XXIV Bộ luật Hình sự xảy ra trong hoạt động tư pháp mà người phạm tội là cán bộ, công chức thuộc cơ quan điều tra, TAND, Viện KSND, cơ quan thi hành án, người có thẩm quyền tiến hành hoạt động tư pháp.
Đề xuất mới về thẩm quyền điều tra
Dự thảo cũng bổ sung quy định mang tính nguyên tắc về xác định thẩm quyền điều tra. Theo đó, nếu cơ quan điều tra trong quá trình điều tra vụ án hình sự phát hiện hành vi phạm tội khác không thuộc thẩm quyền của mình, cơ quan điều tra có thể quyết định điều tra toàn bộ vụ án trong một số trường hợp cụ thể để bảo đảm hoạt động điều tra thông suốt, không ảnh hưởng đến sự thật khách quan. Trường hợp tội phạm được thực hiện ở nhiều nơi hoặc trên không gian mạng, giao cho cơ quan điều tra nơi phát hiện tội phạm có thẩm quyền điều tra toàn bộ hành vi. Dự thảo luật dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại kỳ họp thứ 2 khóa XVI.
