VKSND Huế khởi động kiện dân sự thí điểm, xử lý nhà máy gạch gây ô nhiễm kéo dài
Ngày 4/4, thông tin từ Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Huế cho biết, thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về việc thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ nhóm yếu thế và lợi ích công, VKSND khu vực 3 - Huế đã chủ động vào cuộc. Đơn vị này đang theo dõi sát sao thông tin liên quan đến Nhà máy sản xuất gạch Tuynen thuộc Công ty Cổ phần Gạch Tuynen số 1 Thừa Thiên-Huế, một cơ sở bị phản ánh hoạt động trái phép trong nhiều năm, gây ra tình trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
Nhà máy hoạt động bất chấp quyết định thu hồi đất từ năm 2021
Nhà máy sản xuất gạch Tuynen này đã hoạt động trong một thời gian dài, mặc dù đã có quyết định thu hồi đất từ năm 2021. Theo đó, qua quá trình rà soát kỹ lưỡng, VKSND khu vực 3 - Huế đã thành lập một tổ công tác chuyên trách. Tổ này phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan để tiến hành kiểm tra thực địa và xác minh việc chấp hành Quyết định số 1460/QĐ-UBND ngày 17/6/2021 của Ủy ban nhân dân Thành phố Huế (trước đây là UBND tỉnh Thừa Thiên-Huế).
Quyết định này đã thu hồi hơn 31.349 mét vuông đất tại phường Hương Chữ (nay là phường Kim Trà, Thành phố Huế) và giao cho các cơ quan chức năng quản lý. Tuy nhiên, kết quả xác minh cho thấy một thực tế đáng báo động: dù đã nhiều lần bị yêu cầu chấm dứt hoạt động và bàn giao mặt bằng, nhà máy vẫn tiếp tục sản xuất một cách kiên trì.
Doanh nghiệp này cũng đã nhiều lần bị xử phạt vi phạm hành chính về các hành vi gây ô nhiễm môi trường, với mức phạt lên tới 320 triệu đồng mỗi lần. Thế nhưng, tình trạng vi phạm vẫn kéo dài dai dẳng, không có dấu hiệu chấm dứt, gây ra nhiều lo ngại trong cộng đồng.
Ô nhiễm ảnh hưởng trực tiếp đến trường học và khu dân cư
Theo VKSND khu vực 3 - Huế, một điều đặc biệt đáng lo ngại là nhà máy này nằm sát kề khu dân cư đông đúc, đặc biệt là gần Trường Trung học Phổ thông Đặng Huy Trứ. Ngôi trường này có hơn 1.500 học sinh và gần 100 cán bộ, giáo viên đang sinh hoạt và học tập hàng ngày.
Khí thải độc hại từ quá trình sản xuất gạch thường xuyên phát tán ra môi trường, gây mùi hôi khó chịu và ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường học tập cũng như sức khỏe của giáo viên và học sinh. Nhà trường đã nhiều lần kiến nghị di dời nhà máy nhằm đảm bảo điều kiện dạy và học an toàn, trong lành. Tuy nhiên, sự việc vẫn chưa được xử lý dứt điểm trong một thời gian dài, khiến tình hình ngày càng trở nên căng thẳng.
VKSND nhận định vi phạm và ban hành kiến nghị khẩn cấp
Từ kết quả kiểm tra chi tiết, VKSND khu vực 3 - Huế nhận định rằng vụ việc này có dấu hiệu vi phạm pháp luật về đất đai và bảo vệ môi trường một cách nghiêm trọng. Sự vi phạm đã kéo dài qua nhiều năm, tiềm ẩn nguy cơ xâm hại nghiêm trọng đến quyền lợi chính đáng của cộng đồng dân cư xung quanh.
Trên cơ sở đó, đơn vị đã ban hành kiến nghị khẩn cấp gửi đến Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Kim Trà. Kiến nghị yêu cầu áp dụng ngay các biện pháp khắc phục vi phạm, đồng thời tiến hành cưỡng chế thi hành quyết định thu hồi đất đối với doanh nghiệp theo đúng quy định của pháp luật.
Song song với đó, VKSND cũng kiến nghị Giám đốc Công ty Cổ phần Gạch Tuynen số 1 Thừa Thiên-Huế phải lập tức chấm dứt mọi hành vi vi phạm, khắc phục hậu quả đã gây ra và nghiêm túc chấp hành các quyết định của chính quyền địa phương. Động thái này cho thấy sự quyết liệt trong việc bảo vệ môi trường và lợi ích cộng đồng, đặc biệt trong khuôn khổ thí điểm khởi kiện dân sự mới của VKSND.
