Việc lấy mẫu ADN từ thân nhân các liệt sĩ đang trở thành chìa khóa quan trọng trong quá trình xác định danh tính những hài cốt chưa xác định, góp phần xoa dịu nỗi đau của các gia đình sau nhiều thập kỷ chờ đợi. Theo thông tin từ Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, hiện cả nước còn khoảng 300.000 liệt sĩ chưa xác định được danh tính, trong đó hơn 200.000 hài cốt đã được quy tập nhưng chưa có thông tin nhận dạng. Chương trình lấy mẫu ADN thân nhân đã được triển khai từ năm 2022, với mục tiêu thu thập ít nhất 100.000 mẫu trong giai đoạn đầu.
Quy trình lấy mẫu ADN thân nhân
Quy trình lấy mẫu ADN được thực hiện bởi các đội chuyên trách, thường đến tận nhà hoặc tổ chức tại các địa điểm tập trung. Mẫu được lấy từ máu hoặc niêm mạc miệng, sau đó gửi về các trung tâm xét nghiệm. Ông Nguyễn Văn Hùng, Trưởng phòng Chính sách liệt sĩ, cho biết: 'Mỗi mẫu ADN là một hy vọng cho gia đình. Chúng tôi ưu tiên lấy mẫu từ những người thân trực tiếp như cha mẹ, anh chị em ruột để tăng độ chính xác.'
Kết quả bước đầu và tác động
Tính đến tháng 10 năm 2024, đã có hơn 50.000 mẫu ADN thân nhân được thu thập, giúp xác định danh tính được khoảng 2.000 liệt sĩ. Con số này dự kiến sẽ tăng nhanh khi công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới được áp dụng. Bà Phạm Thị Lan, một thân nhân liệt sĩ tại Hà Nội, chia sẻ: 'Tôi đã chờ đợi 50 năm để biết chính xác nơi an nghỉ của chồng mình. Nhờ ADN, tôi đã tìm thấy anh ấy.'
Thách thức và giải pháp
Tuy nhiên, việc lấy mẫu ADN gặp không ít khó khăn. Nhiều thân nhân đã cao tuổi, sống ở vùng sâu vùng xa, hoặc không có người thân trực tiếp. Để khắc phục, các cơ quan chức năng đã thành lập các đội lưu động và hợp tác với chính quyền địa phương. Theo thống kê, có tới 30% thân nhân không thể cung cấp mẫu do sức khỏe yếu hoặc đã qua đời. Do đó, việc lấy mẫu cần được đẩy nhanh trong thời gian tới.
Ý nghĩa nhân văn sâu sắc
Chương trình không chỉ mang ý nghĩa khoa học mà còn là nghĩa cử tri ân đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc. Mỗi danh tính được xác định là một gia đình tìm lại được người thân, khép lại những năm tháng đau thương. Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội nhấn mạnh: 'Đây là nhiệm vụ chính trị, nhân văn, cần sự chung tay của toàn xã hội.'
