Tại cuộc họp báo về phương án xử lý với thí sinh điểm thi THPT chuyên Tuyên Quang sáng 5.8 tại Bộ GD-ĐT, báo chí đặt câu hỏi: vì sao thí sinh ở điểm thi này được thi lại kỳ thi tốt nghiệp THPT ngay trong năm 2026, còn thí sinh ở Quảng Trị và những thí sinh bị đình chỉ thi do vi phạm quy chế thi thì không được hưởng quyền lợi đó?
Sự khác biệt giữa hai nhóm thí sinh
Ông Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT), phân tích sự khác biệt giữa 2 đối tượng thí sinh. Cả 5 thí sinh mới bị hủy kết quả thi ở Quảng Trị hay 74 thí sinh vi phạm quy chế thi trước đây đều là những trường hợp đã được cơ quan chức năng xác định rất cụ thể, rõ ràng tính chất và mức độ vi phạm của từng cá nhân. Căn cứ vào điều 57 của Thông tư 24 (thông tư ban hành quy chế thi tốt nghiệp THPT), địa phương đã có đầy đủ minh chứng để ra quyết định xử lý nghiêm theo đúng phân cấp quản lý và công bố rộng rãi trên báo chí.
Trong khi đó, với những thí sinh ở điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang, kết luận điều tra bước đầu của cơ quan công an xác định sai phạm nghiêm trọng xảy ra trên phạm vi toàn bộ điểm thi, ảnh hưởng đến tính khách quan của cả hội đồng. Căn cứ vào điều 2, điều 7 và điều 59 của Thông tư 24, Ban chỉ đạo thi quốc gia quyết định báo cáo Bộ trưởng Bộ GD-ĐT để tổ chức thi lại cho thí sinh toàn bộ điểm thi này. Việc cá thể hóa trách nhiệm của từng cá nhân sai phạm ở Tuyên Quang sẽ được cơ quan công an tiếp tục điều tra, xử lý nghiêm ở giai đoạn tiếp theo.
Quy trình thi lại đảm bảo công bằng
Ông Chương cho biết, kỳ thi lại tại Tuyên Quang sẽ được thực hiện đúng theo toàn bộ quy trình, quy chế hướng dẫn của Thông tư 24 và Thông tư 13, tương tự như kỳ thi của cả nước mà Bộ GD-ĐT và các địa phương đã phối hợp tổ chức các ngày 11 và 12.6. "Các em học sinh hoàn toàn yên tâm tham gia thi bình thường. Sau khi có kết quả, phổ điểm thi của đợt hai này cũng sẽ được công bố công khai, minh bạch hoàn toàn giống như đợt một", ông Chương nói.
Điều tra gặp nhiều khó khăn
Tại họp báo, đại tá Nguyễn Tuấn Hưng, Phó cục trưởng Cục An ninh điều tra (Bộ Công an), thông tin về diễn biến điều tra vụ gian lận thi ở Tuyên Quang. Công tác điều tra được tập trung thực hiện rất nhanh (trong vòng 1 tháng) để giải quyết yêu cầu trước mắt là xử lý kết quả kỳ thi đối với các thí sinh tại điểm thi này. Cơ quan công an đã kết luận được sai phạm bước đầu là sai phạm của tập thể điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang, và đã thông báo với Bộ GD-ĐT kết quả ban đầu này, làm căn cứ để Bộ xác định phương án thi lại.
Ông Hưng cũng chia sẻ quá trình điều tra gặp nhiều khó khăn: "Thứ nhất, diện đối tượng điều tra rất đông. Thứ hai, đây là hành vi vi phạm có tính chất của tội phạm có tổ chức, với lượng người liên quan rất lớn, đặc biệt là 328 thí sinh. Về nguyên tắc, các cháu ở độ tuổi gần 18 tuổi đã có đủ năng lực nhận thức hành vi pháp luật. Tuy nhiên, thực tế nhận thức pháp luật của các cháu còn nhiều hạn chế, gây ra rất nhiều khó khăn cho quá trình điều tra".
Khởi tố 29 bị can
Đến nay, cơ quan điều tra đã xác định rõ hành vi phạm tội và khởi tố 29 bị can, trong đó tiến hành tạm giam đối với 7 bị can. Trong số 29 bị can bị khởi tố, có hiệu trưởng trường chuyên và điểm trưởng điểm thi. Về tội danh, trước mắt, cơ quan điều tra đang khởi tố về tội "lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ". "Trong quá trình điều tra tiếp theo, với nguyên tắc 'làm rõ đến đâu xử lý đến đó', nếu phát hiện thêm dấu hiệu và đủ căn cứ cấu thành tội danh khác, cơ quan điều tra sẽ tiếp tục khởi tố và thông báo rộng rãi", ông Hưng nói.
