Ngày 17 tháng 5 vừa qua, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) xác nhận nhà máy điện hạt nhân Barakah đã trở thành mục tiêu của một vụ tấn công. Vụ việc khiến máy phát điện cung cấp cho lò phản ứng số 3 bị hư hại, nhưng chính quyền Abu Dhabi khẳng định chưa ghi nhận rò rỉ phóng xạ hay thương vong.
Phản ứng từ các bên liên quan
Cùng ngày, Saudi Arabia cho biết đã đánh chặn thành công 3 máy bay không người lái di chuyển từ Iraq vào không phận nước này. Hiện chưa có tổ chức hay cá nhân nào nhận trách nhiệm về vụ tấn công tại UAE. Giới chức UAE đang tiến hành điều tra nguồn gốc vụ việc và khẳng định sẽ có biện pháp đáp trả phù hợp đối với hành động mà nước này đánh giá là mang tính chất khủng bố.
Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) đã xác nhận thiệt hại và kêu gọi các bên kiềm chế các hoạt động quân sự gần cơ sở hạt nhân. IAEA đồng thời cho biết đang theo dõi sát tình hình. Trong khi đó, một số nước trong khu vực bày tỏ lo ngại về khả năng vụ việc có liên quan đến Iran.
Một cố vấn ngoại giao của Tổng thống UAE nhận định đây là diễn biến leo thang nghiêm trọng, bất kể lực lượng nào đứng sau. Bộ Ngoại giao Ả Rập Saudi tuyên bố vụ tấn công là mối đe dọa cho nền ổn định khu vực, đồng thời hậu thuẫn UAE và khẳng định sẽ ủng hộ mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ chủ quyền, an ninh và tính toàn vẹn lãnh thổ của quốc gia này.
Bối cảnh căng thẳng Mỹ-Iran
Những vụ tấn công mới nhất tiếp tục làm gia tăng căng thẳng trong bối cảnh các nỗ lực đàm phán giữa Mỹ và Iran đang gặp nhiều bế tắc. Iran tiếp tục siết chặt hoạt động tại eo biển Hormuz, trong khi Mỹ duy trì các biện pháp kiểm soát tại khu vực Vịnh Ả Rập. Tổng thống Donald Trump cho rằng xung đột Mỹ-Iran có thể còn kéo dài. Cùng lúc, tình hình giao tranh giữa Israel và Hezbollah tại Liban cũng có dấu hiệu leo thang, gây lo ngại về nguy cơ ảnh hưởng tới thỏa thuận ngừng bắn hiện nay.
Sau 6 tuần kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran có hiệu lực, hai bên vẫn tồn tại nhiều bất đồng liên quan đến các điều khoản đàm phán, đặc biệt về vấn đề hạt nhân, an ninh hàng hải và tình hình khu vực. Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết: "Đối với chính phủ Iran, họ đang dần cạn kiệt thời gian, họ nên hành động thật nhanh, nếu không, họ sẽ không còn tồn tại". Ông Trump dự kiến tổ chức họp với các cố vấn vào thứ Ba ngày 19 tháng 5 tới để cân nhắc các quyết định quân sự nhằm vào Iran.
Thông tin về nhà máy Barakah
Nhà máy điện hạt nhân Barakah được đưa vào vận hành từ năm 2020 trong khuôn khổ hợp tác giữa UAE và Hàn Quốc. Đây là nhà máy điện hạt nhân duy nhất trên Bán đảo Ả Rập, đồng thời là nhà máy điện hạt nhân thương mại đầu tiên tại khu vực các nước Ả Rập, hiện cung cấp khoảng một phần tư nhu cầu điện của UAE. Vụ việc ngày 17 tháng 5 được xem là lần đầu tiên cơ sở này trở thành mục tiêu tấn công kể từ khi xung đột Mỹ-Iran leo thang.
Trước đó, UAE và Mỹ đã ký thỏa thuận hợp tác hạt nhân với các điều kiện nghiêm ngặt nhằm bảo đảm mục tiêu không phổ biến vũ khí hạt nhân, theo đó UAE không thực hiện làm giàu uranium trong nước và nhập khẩu nhiên liệu hạt nhân từ nước ngoài. Trong những năm gần đây, các cơ sở năng lượng, đặc biệt là nhà máy điện hạt nhân, ngày càng trở thành điểm nóng an ninh trong các cuộc xung đột quốc tế. Một số nhà máy điện tại các khu vực chiến sự từng nhiều lần bị ảnh hưởng bởi các hoạt động quân sự.
Nguyễn Quang Minh (Theo SCMP, Reuters)
