Nhiều người tự tìm đến dịch vụ nắn chỉnh cột sống với các động tác xoay, vặn cổ nhưng không biết động tác này có thể làm tổn thương mạch máu nuôi não, gây đột quỵ.
Nguy cơ tai biến sau tiếng 'rắc'
Anh B.P.T (37 tuổi, nhân viên văn phòng) bị đau mỏi cổ vai gáy sau nhiều giờ ngồi máy tính, quyết định tìm đến cơ sở nắn chỉnh cột sống. Sau buổi nắn chỉnh với động tác xoay, vặn cổ, anh xuất hiện đau đầu vùng chẩm, chóng mặt và nhìn mờ thoáng qua. Vài ngày sau, anh mất thăng bằng khi đi lại. Kết quả chụp cộng hưởng từ cho thấy anh bị bóc tách động mạch đốt sống phải, gây nhồi máu não nhẹ vùng thân não. May mắn, bệnh nhân được phát hiện sớm và đáp ứng tốt với điều trị nội khoa.
Chị N.T.V (42 tuổi, kế toán) cũng nhập viện sau khi massage kết hợp vặn, xoay cổ. Ngay sau đó, chị chóng mặt dữ dội, buồn nôn và tê yếu nửa người. Bác sĩ xác định chị bị bóc tách động mạch cảnh trong dẫn đến nhồi máu não cấp. Nhờ điều trị kịp thời, bệnh nhân tránh được di chứng nặng.
Cơ chế gây đột quỵ khi xoay vặn cổ
TS.BS Nguyễn Thị Minh Đức, chuyên khoa thần kinh, cho biết có nhiều trường hợp đột quỵ trong hoặc sau khi nắn chỉnh cột sống vùng cổ không do bác sĩ chỉ định. Cùng với xu hướng chăm sóc sức khỏe không dùng thuốc, dịch vụ nắn chỉnh cột sống ngày càng được dân văn phòng lựa chọn để giảm đau. Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp.
Theo bác sĩ Đức, động mạch đốt sống là mạch máu chính nuôi não, chạy dọc cột sống cổ, hợp thành động mạch nền cấp máu cho thân não, tiểu não và vùng não sau – nơi đảm nhiệm các chức năng sống như hô hấp, vận động, thăng bằng và ý thức. “Khi cổ bị xoay hoặc vặn đột ngột với biên độ lớn, lớp nội mạc của động mạch có thể bị rách, gây bóc tách động mạch”, bác sĩ Đức giải thích. Tình trạng này khiến lòng mạch hẹp hoặc hình thành cục máu đông. Khi cục máu đông di chuyển lên não, người bệnh có thể bị tắc mạch, dẫn đến nhồi máu não. Nếu tổn thương ở thân não, hậu quả có thể đe dọa tính mạng.
Thống kê và dấu hiệu cảnh báo
Theo Hiệp hội Đột quỵ Hoa Kỳ (ASA), bóc tách động mạch chỉ chiếm khoảng 2% tổng số ca đột quỵ nhưng là nguyên nhân của khoảng 25% trường hợp đột quỵ ở người trẻ. Các dấu hiệu ban đầu thường không rõ ràng: đau cổ một bên, đau đầu vùng gáy, chóng mặt, nhìn mờ, ù tai, buồn nôn hoặc mất thăng bằng, dễ nhầm với đau cơ thông thường.
Bác sĩ Đức khuyến cáo, tiếng 'rắc' sau khi bẻ cổ không đồng nghĩa với hiệu quả hay an toàn. Nắn chỉnh cột sống chỉ nên thực hiện sau khi bác sĩ thăm khám, đánh giá yếu tố nguy cơ và do người có chuyên môn thực hiện. Người dân không nên tự bẻ cổ theo hướng dẫn trên mạng xã hội hoặc tại spa không có chuyên môn y tế. Nếu sau khi xoay, vặn cổ xuất hiện đau đầu kéo dài, chóng mặt, mất thăng bằng, nhìn mờ, tê yếu tay chân, méo miệng hoặc nói khó, cần đến ngay cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ để điều trị kịp thời.
