Khi năm học mới đến gần, các trường học trên cả nước lại tất bật chuẩn bị đồng phục cho học sinh. Kèm theo đó là những cuộc tranh luận sôi nổi giữa các bậc phụ huynh về kiểu dáng đồng phục: nên giữ sự đơn giản với áo trắng quần sẫm màu hay thiết kế riêng biệt theo từng trường để thể hiện bản sắc?
Giá cả và quy định đồng phục hiện tại
Khảo sát tại nhiều trường tiểu học, THCS và THPT tại một số phường của TP.HCM cho thấy giá đồng phục trung bình dao động từ 150.000 đồng đến 350.000 đồng mỗi bộ, tùy thuộc vào kích thước, chất liệu và kiểu dáng. Tại các phường thuộc quận 8 cũ, trường không yêu cầu đồng phục riêng, phụ huynh tự trang bị áo sơ mi trắng, quần hoặc chân váy thẫm màu, cùng với đồng phục thể dục.
Ngược lại, nhiều phường khác yêu cầu học sinh có thêm đồng phục ngủ bán trú, đều mang logo và kiểu dáng riêng của trường. Nhiều học sinh cho rằng đồng phục riêng là niềm tự hào và bản sắc của ngôi trường mình theo học.
Ý kiến trái chiều từ phụ huynh và giáo viên
Chị Thanh Yến, ở xã Nhơn Trạch, thành phố Đồng Nai, có con học lớp 12, chia sẻ con chị mặc áo dài vào thứ hai và sơ mi trắng kết hợp quần tây các ngày còn lại. Chị ủng hộ cách này vì áo dài tạo sự trang trọng trong lễ chào cờ, còn sơ mi trắng tạo sự thoải mái. Tuy nhiên, chị băn khoăn: "Tiền công may áo dài khá đắt, khoảng 300.000 đồng/bộ chưa kể vải. Tôi mong nhà trường có quy định thống nhất kiểu dáng để giữ truyền thống, tránh cách tân quá mức".
Cô N.T.T.M, giáo viên tiểu học tại xã Phong Thạnh, tỉnh Vĩnh Long, cho biết đồng phục trường quy định đơn giản: nữ mặc váy, nam mặc quần tây và sơ mi. Phụ huynh tự mua bên ngoài với giá dưới 150.000 đồng/bộ, phù hợp với điều kiện nông thôn. Cô mong muốn thời gian tới có thể bổ sung logo để dễ nhận diện trường.
Học sinh nữ và áo dài trắng
Hoài Ngọc, học sinh Trường THPT Phong Phú, Vĩnh Long, cho biết em mặc áo dài từ thứ hai đến thứ bảy. Em khen áo dài tôn dáng nhưng bất tiện khi vận động, dễ vướng víu. "Ở địa phương em không có nhiều cơ sở may áo dài, chi phí may tương đối cao tùy chất liệu. Mua áo dài may sẵn thì rẻ hơn", em nói.
Chị Ngọc Dề, ở xã Phú Lộc, Cần Thơ, có con trai học lớp 8, cho biết trường quy định quần dài và áo sơ mi trắng. Chị mua tại cửa hàng bên ngoài với chi phí vừa túi tiền, chọn chất liệu thoáng mát. Chị cho rằng đồng phục nên đơn giản: sơ mi trắng và quần sẫm màu.
Tác động môi trường và trách nhiệm xã hội
Câu chuyện đồng phục không chỉ là gánh nặng tài chính đầu năm mà còn là vấn đề môi trường. Trong sự kiện thu hồi đồng phục cũ tại TP.HCM năm 2025, nhiều phụ huynh bối rối vì đồng phục riêng của trường có logo khó tái sử dụng cho học sinh khác. Họ đặt câu hỏi: tại sao không yêu cầu đồng phục chỉ là áo trắng, quần sẫm màu để dễ dàng cho đi từ thiện?
Chính sách hỗ trợ và quy định mới
HĐND TP.HCM đã ban hành Nghị quyết số 80/2025/NQ-HĐND từ ngày 1/1/2026, hỗ trợ tiền mua đồng phục cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt: trẻ mồ côi, khuyết tật, hoặc thuộc hộ nghèo, cận nghèo. Mức hỗ trợ cụ thể: mầm non 300.000 đồng/trẻ/năm; tiểu học 400.000 đồng/học sinh/năm; THCS 450.000 đồng/học sinh/năm; THPT 500.000 đồng/học sinh/năm.
Sở GD-ĐT TP.HCM cũng yêu cầu các trường không ép buộc học sinh mua đồng phục tại trường hoặc từ một nhà cung cấp chỉ định. Các trường phải công khai tiêu chuẩn, đơn giá, phương thức lựa chọn nhà cung cấp và đảm bảo sự tự nguyện của phụ huynh. Nếu có tăng giá so với năm trước, phải giải trình và có sự đồng thuận.
