Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển của công nghệ số, ranh giới giữa thông tin đối nội và đối ngoại ngày càng trở nên linh hoạt. Bà Phạm Thu Hằng, Vụ trưởng Thông tin báo chí (Bộ Ngoại giao), cho rằng thông tin là dòng chảy liên tục, vượt mọi biên giới, tác động đến nhiều lĩnh vực. Bà khẳng định: 'Tôi luôn nhìn thông tin dưới góc độ của một người vừa làm đối ngoại vừa làm thông tin đối ngoại. Thông tin là một dòng chảy liên tục, không ngừng vận động, lan tỏa rộng khắp.'
Ranh giới linh hoạt giữa thông tin đối nội và đối ngoại
Bà Phạm Thu Hằng giải thích rằng thay vì 'xóa nhòa' hoàn toàn, giữa thông tin đối nội và đối ngoại tồn tại một 'ranh giới mềm'. Trong từng thời điểm, ranh giới này có thể tách biệt hoặc thống nhất tùy vào mục tiêu quản lý và truyền thông. Bà nhấn mạnh: 'Khi chúng ta xác định được mục đích là gì, chúng ta sẽ biết lúc nào nên hay không nên xóa nhòa đi ranh giới đó.' Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những biến động chính trị, kinh tế phức tạp, đòi hỏi công tác thông tin đối ngoại phải thay đổi mạnh mẽ.
Đổi mới tư duy để dẫn dắt thông tin
Theo bà Hằng, đổi mới tư duy là yếu tố tiên quyết. 'Đổi mới không chỉ là thay đổi công cụ hay nền tảng truyền thông, mà trước hết là đổi mới cách nhìn, cách tiếp cận và cách ứng xử với thông tin.' Khi tư duy thay đổi, chúng ta có thể chuyển từ bị động sang chủ động, từ phản ứng sang dẫn dắt. Việt Nam giờ đây không chỉ nói điều mình muốn nói, mà còn nói điều thế giới quan tâm, định hình nhận thức đúng về đất nước. Bộ Ngoại giao đã triển khai nhiều hình thức truyền thông mới, mở rộng kênh số, mạng xã hội, lắng nghe công chúng và nghiên cứu xu hướng để truyền tải phù hợp.
Kể chuyện bằng cảm xúc và giá trị
Bà Hằng nhấn mạnh rằng thông điệp không chỉ cần 'nhanh, trúng, đúng, đủ' mà còn phải thuyết phục, hấp dẫn và được công chúng nhớ lâu. Tại Hội nghị Tuyên giáo toàn quốc năm 2025, Tổng Bí thư Tô Lâm đã dặn dò những người làm báo, tuyên giáo phải 'bám sát thực tiễn, bắt đúng mạch nguồn, thấu từng nhịp đập của đời sống nhân dân'. Bà Hằng áp dụng điều này vào thông tin đối ngoại: 'Sau khi nắm bắt được “mạch nguồn” dư luận, mỗi câu chuyện được kể bằng những trải nghiệm thật, những cảm xúc thật và những giá trị tích cực sẽ luôn có sức lan tỏa.' Mục tiêu sâu xa là xây dựng sự thấu hiểu và tranh thủ sự đồng tình của bạn bè quốc tế.
Thông tin đối ngoại – cánh tay tiên phong trong đối ngoại
Đại hội lần thứ XIV của Đảng khẳng định đối ngoại, hội nhập quốc tế là nhiệm vụ 'trọng yếu, thường xuyên'. Bà Hằng cho biết công tác thông tin đối ngoại đứng trước yêu cầu đổi mới toàn diện, biến vai trò tiên phong thành ưu thế về vị thế quốc gia. 'Thông tin đối ngoại là lực lượng tiên phong, xung kích, dự báo, đón đầu, chủ động chiếm lĩnh, định hướng, dẫn dắt thông tin, thiết lập mặt trận dư luận tích cực.' Cần chuyển từ tư duy 'phản ánh' sang 'kiến tạo' và 'định hướng', góp phần xây dựng hình ảnh Việt Nam đổi mới, năng động, tin cậy.
Câu chuyện Việt Nam không có một tiêu đề duy nhất
Khi được hỏi về một slogan cho 'câu chuyện Việt Nam', bà Hằng cho rằng không thể có một tiêu đề cố định. 'Mỗi người trong chúng ta sẽ tự chọn cho mình cách kể chuyện hay nhất, hấp dẫn nhất, thuyết phục nhất, cảm xúc nhất và chân thành nhất.' Câu chuyện đó có thể về chiến tranh và hòa bình, đổi thay của đất nước, du lịch, phim ảnh, ẩm thực, thời trang... Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa nhấn mạnh phát huy sức mạnh văn hóa con người Việt Nam, và thông tin đối ngoại sẽ góp phần kể những câu chuyện đó trên tinh thần ấy.
