Theo Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), từ đầu năm đến nay, cả nước ghi nhận khoảng 80 ổ dịch cúm gia cầm. Hiện còn 26 ổ dịch tại 9 tỉnh, thành phố chưa qua 21 ngày, gồm Ninh Bình (6 ổ), Thanh Hóa (5 ổ), Cao Bằng (4 ổ), Nghệ An (3 ổ), Khánh Hòa, Điện Biên và Tuyên Quang (mỗi nơi 2 ổ), Bắc Ninh và Đà Nẵng (mỗi nơi 1 ổ).
Đẩy nhanh tiêm phòng và kiểm soát vận chuyển
Cục Chăn nuôi và Thú y đã đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố khẩn trương triển khai biện pháp phòng, chống dịch, tập trung xử lý dứt điểm các ổ dịch, đẩy nhanh tiến độ tiêm phòng vaccine, siết chặt kiểm soát vận chuyển, giết mổ và buôn bán gia cầm để hạn chế lây lan diện rộng và giảm thiểu nguy cơ lây truyền virus sang người.
Cơ quan này đã ban hành văn bản số 2685/CNTY-DT yêu cầu các địa phương tham mưu cho UBND cấp tỉnh chỉ đạo chính quyền cơ sở và đơn vị chuyên ngành thực hiện nghiêm Luật Thú y, các văn bản hướng dẫn và Quyết định số 779/QĐ-TTg ngày 2/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về Kế hoạch quốc gia phòng, chống bệnh cúm gia cầm, lở mồm long móng và dịch tả lợn châu Phi giai đoạn 2026-2030.
Nguyên nhân dịch bệnh tiếp diễn và tỷ lệ tiêm phòng thấp
Theo các chuyên gia, dịch bệnh tiếp tục phát sinh do hoạt động tái đàn, vận chuyển, thu gom, giết mổ, buôn bán gia cầm diễn ra thường xuyên, trong khi chăn nuôi nhỏ lẻ chưa bảo đảm an toàn sinh học. Tỷ lệ tiêm phòng ở nhiều địa bàn chưa đạt mức bảo hộ cần thiết.
Kết quả tiêm phòng vaccine đợt I năm 2026 còn hạn chế: mới có 127.175.770 con gia cầm được tiêm trên tổng số 247.214.576 con thuộc diện phải tiêm, đạt tỷ lệ 51,44%. Một số tỉnh có tỷ lệ tiêm rất thấp như Lâm Đồng (0,51%), Tuyên Quang (2,32%), Đà Nẵng (3,48%), Lai Châu (3,72%), Gia Lai (8,60%) và Thái Nguyên (18,78%). Ngoài ra, việc quản lý dữ liệu ở một số nơi chưa chặt chẽ, còn chênh lệch số liệu báo cáo.
Yêu cầu xử lý triệt để ổ dịch và tăng cường kiểm tra
Cục Chăn nuôi và Thú y yêu cầu các địa phương có ổ dịch chưa qua 21 ngày phân công cán bộ bám sát địa bàn, điều tra dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm, tiêu hủy toàn bộ gia cầm mắc bệnh hoặc nghi mắc bệnh, kèm vệ sinh, tiêu độc khử trùng và kiểm soát vận chuyển ra vào vùng dịch. Việc công bố dịch hoặc hết dịch phải tuân thủ đúng điều kiện, trình tự và thẩm quyền. Hành vi vi phạm như giấu dịch, không khai báo, bán chạy gia cầm bệnh, giết mổ gia cầm ốm hoặc vứt xác ra môi trường sẽ bị xử lý nghiêm.
Các địa phương cần rà soát đến từng hộ, từng cơ sở chăn nuôi để nắm tổng đàn, đặc biệt hộ nuôi nhỏ lẻ, đàn mới phát sinh hoặc chưa tiêm phòng đầy đủ. Tiêm vaccine bổ sung phải nhanh chóng, hiệu quả, ưu tiên vùng có dịch, vùng đệm, khu vực có lịch sử dịch bệnh, chăn nuôi mật độ cao, chợ buôn bán gia cầm sống và nơi có tỷ lệ tiêm thấp. Vaccine phải phù hợp với chủng virus lưu hành, tiêm đúng đối tượng, liều lượng và kỹ thuật.
Khuyến cáo an toàn sinh học và phối hợp liên ngành
Người nuôi và trang trại cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình an toàn sinh học, kiểm soát người, phương tiện, con giống, thức ăn, dụng cụ ra vào khu vực chăn nuôi. Duy trì vệ sinh, sát trùng bằng vôi bột hoặc hóa chất chuyên dụng tại trang trại, chợ, điểm thu gom và cơ sở giết mổ. Chính quyền quản lý chặt tái đàn, không để nhập đàn khi chưa đảm bảo an toàn dịch bệnh và tiêm phòng.
Lực lượng thú y phối hợp với công an, quản lý thị trường, hải quan, biên phòng tăng cường kiểm tra điểm tập kết, buôn bán, vận chuyển gia cầm, đặc biệt khu vực biên giới và chợ đầu mối. Xử lý nghiêm trường hợp vận chuyển, buôn bán gia cầm nhập lậu, không rõ nguồn gốc hoặc không bảo đảm vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm.
Cập nhật số liệu và báo cáo hàng tuần
Cục Chăn nuôi và Thú y yêu cầu các địa phương cập nhật đầy đủ số liệu, chịu trách nhiệm về báo cáo, rà soát trường hợp chưa thống nhất. Riêng 9 tỉnh, thành phố có ổ dịch chưa qua 21 ngày phải kiểm tra từng ổ, lập danh sách công việc tồn tại và hạn chót xử lý. Ưu tiên xử lý dứt điểm ổ dịch kéo dài, tiêm phòng bao vây theo nguy cơ, cập nhật tiến độ hàng ngày trên hệ thống VAHIS và gửi báo cáo tổng hợp về Cục trước 16 giờ thứ 6 hàng tuần cho đến khi đủ điều kiện công bố hết dịch.
