Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo sửa đổi, bổ sung Thông tư số 65/2024, quy định về kiểm tra kiến thức pháp luật để phục hồi điểm giấy phép lái xe (GPLX). Hai thay đổi lớn ở lần sửa đổi này là tăng mạnh số lượng câu hỏi, thời gian làm bài và mở rộng phạm vi kiến thức kiểm tra theo hướng thực chất, hiệu quả hơn.
Tăng gấp đôi câu hỏi lý thuyết
Theo quy định của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, nếu GPLX bị trừ hết điểm thì người có GPLX không được điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ theo GPLX đó. Sau thời hạn ít nhất 6 tháng kể từ ngày bị trừ hết điểm, người có GPLX được tham gia kiểm tra nội dung kiến thức pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ do lực lượng CSGT tổ chức. Kết quả đạt yêu cầu thì được phục hồi 12 điểm.
Thông tư số 65/2024 hiện hành quy định số lượng câu hỏi lý thuyết tương đối ít, chưa bao quát hết các tình huống phức tạp trên đường thực tế. Vì thế, tại dự thảo, Bộ Công an đề xuất tăng gấp đôi. Cụ thể, hạng A1, A từ 25 câu lên 50 câu; hạng B1 từ 25 câu lên 60 câu; hạng B từ 30 câu lên 60 câu; hạng C1 từ 35 câu lên 70 câu; hạng C từ 40 câu lên 80 câu; hạng D1, D2, D từ 45 câu lên 90 câu; hạng BE, C1E, CE, D1E, D2E, DE từ 45 lên 100 câu.
Song song với tăng số lượng câu hỏi, thời gian làm bài cũng được kéo dài để người dự kiểm tra có đủ thời gian tư duy kỹ lưỡng. Và đương nhiên, điểm đạt yêu cầu do đó cũng tăng lên. Bộ Công an cho hay, số lượng câu hỏi kiểm tra được thiết kế tăng nhằm bảo đảm sự thực chất, hiệu quả, tập trung vào kiến thức pháp luật cốt lõi đối với người dự thi.
Sự thay đổi nêu trên được kỳ vọng loại bỏ tình trạng "học vẹt" hoặc may rủi. Bộ đề dài và bao quát hơn khiến người lái xe buộc phải nắm vững kiến thức một cách hệ thống mới có thể đạt được số điểm theo yêu cầu, thường là 90%. Đặc biệt, quy định về "câu hỏi điểm liệt" vẫn được duy trì. Người dự kiểm tra chỉ cần sai 1 câu sẽ bị tính không đạt, bất kể tổng điểm là bao nhiêu.
Kiểm tra cả kiến thức về Bộ luật Hình sự
Một nội dung quan trọng khác, dự thảo chú trọng mở rộng khung kiến thức kiểm tra, không chỉ các quy tắc giao thông đường bộ hay kỹ thuật lái xe thông thường. Bộ câu hỏi mới sẽ bổ sung kiến thức về Bộ luật Hình sự, liên quan đến nhóm tội phạm quy định về giao thông, pháp luật về xử lý vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ và nhận thức về phòng ngừa tai nạn giao thông.
Đối với các hạng GPLX chuyên nghiệp (từ hạng B trở lên), đề xuất tiếp tục duy trì và làm sâu sắc hơn các nội dung về cấu tạo sửa chữa thông thường, đạo đức người lái xe, văn hóa giao thông, phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ. Việc tăng độ khó của kỳ kiểm tra phục hồi điểm nhằm đánh giá không chỉ kiến thức mà còn cả đạo đức và ý thức trách nhiệm của người lái xe - những người vốn đã vi phạm đến mức bị trừ hết điểm.
Như vậy, lộ trình để những người bị trừ hết điểm GPLX được quay lại cầm lái sẽ phải khắt khe hơn, nhằm đảm bảo họ đã thay đổi về nhận thức và kỹ năng lái xe. Cũng tại dự thảo, Bộ Công an còn đề xuất bỏ nội dung kiểm tra theo phần mềm mô phỏng trên máy tính. Điều này nhằm phù hợp với quy định hiện hành về đào tạo và sát hạch lái xe.
Cùng đó là bổ sung nội dung người dân được nộp hồ sơ trực tiếp tại công an cấp xã và công an cấp xã có trách nhiệm bố trí cán bộ tiếp nhận kiểm tra hồ sơ. Qua đó, bảo đảm phục vụ người dân ngay tại cơ sở, giảm chi phí đi lại, phù hợp với mô hình tổ chức và chức năng, nhiệm vụ mới của công an cấp xã.
