Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ đạo tăng cường kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, công khai minh bạch và trách nhiệm giải trình nhằm hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp. Nhiệm vụ này đã được Đảng ủy quán triệt, triển khai nghiêm túc, đạt nhiều kết quả tích cực; đồng thời đặt ra những khó khăn cần có giải pháp, cách làm mới.
Thanh tra Chính phủ tập trung hoàn thiện thể chế
Là cơ quan quản lý nhà nước về công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng chống tham nhũng, tiêu cực, từ những ngày đầu triển khai mô hình tổng thể, Đảng ủy Thanh tra Chính phủ tập trung chỉ đạo hoàn thiện thể chế nhằm bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất về tổ chức và hoạt động thanh tra trong tình hình mới; tạo cơ sở pháp lý cho quá trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp trong lĩnh vực tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng.
Kết quả thanh tra nổi bật
Thanh tra Chính phủ đã tổ chức hơn 50 lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho hơn 16.000 cán bộ, công chức bộ, ngành, địa phương; kịp thời giải đáp những khó khăn, vướng mắc phát sinh. Từ ngày 1/6/2025 đến 31/5/2026, đơn vị triển khai 68 cuộc thanh tra, ban hành 56 kết luận thanh tra, phát hiện nhiều vi phạm về kinh tế, kiến nghị thu hồi về ngân sách nhà nước 7.714,9 tỷ đồng và 45,9ha đất. Qua công tác thanh tra, phát hiện vi phạm về kinh tế hơn 44.623 tỷ đồng.
Đảng ủy Thanh tra Chính phủ chỉ đạo quyết liệt thanh tra các dự án có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng, kéo dài. Trong 55 ngày, toàn ngành đã hoàn thành thanh tra chuyên đề diện rộng đối với 563 dự án có khó khăn, vướng mắc, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn, đưa nguồn lực đất đai, tài sản vào lưu thông phục vụ tăng trưởng kinh tế.
Thách thức khi vận hành chính quyền 2 cấp
Quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đặt ra thách thức: khối lượng công việc của cơ quan thanh tra cấp tỉnh tăng đáng kể sau khi thu gọn đầu mối; nhiều địa phương quản lý địa bàn rộng hơn, số lượng đơn vị hành chính cấp xã lớn, dẫn đến áp lực cao trong thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng chống tham nhũng, lãng phí. Hạ tầng số, cơ sở dữ liệu và công cụ hỗ trợ chưa đồng bộ, hiện đại; một số nơi công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát còn lúng túng, nhất là ở cơ sở.
Giải pháp nâng cao chất lượng thanh tra
Theo ông Trần Đăng Vinh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế Thanh tra Chính phủ, để nâng cao chất lượng, phát huy vai trò thanh tra, kiểm tra trong tình hình mới cần: hoàn thiện đồng bộ thể chế về tổ chức và hoạt động thanh tra; đổi mới cơ chế phân cấp, phân quyền và phối hợp; đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức thanh tra. Công tác thanh tra cần chuyển từ mang nặng tính hành chính, sự vụ sang thanh tra có tính chiến lược, dự báo, phòng ngừa và phát hiện sớm vi phạm, đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia và phát triển đất nước.
Ông Trịnh Văn Toàn, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Đảng ủy Thanh tra Chính phủ nhấn mạnh: cần nêu cao vai trò của người đứng đầu cấp ủy, đơn vị đối với công tác thanh tra, kiểm tra, nhất là thực hành nguyên tắc “gần dân, sát dân”. Kết quả tiếp công dân cho thấy, khi người đứng đầu thật sự vào cuộc với tinh thần trách nhiệm cao, các vụ việc được giải quyết từ sớm, từ xa, từ cơ sở; những bức xúc được tháo gỡ kịp thời; niềm tin xã hội được củng cố, góp phần xây dựng nền tảng chính trị xã hội vững chắc, tạo tiền đề cho đất nước phát triển nhanh, bền vững.
