Ngày 10/7, Đội K51 (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắk Lắk) phối hợp với UBND xã Cư Prao tổ chức tìm kiếm, khai quật tại khu vực đồi 43 dãy núi Cư Prao, nơi phát hiện hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật từ năm 2020. Các di vật gồm: 1 thìa nhôm dài khoảng 13 cm; 1 cuốn sổ tay chỉ còn phần bìa nylon bên ngoài ghi dòng chữ “NHÂN DÂN, 1962”; 1 con dao sắt dài khoảng 25 cm đã gãy, hoen gỉ; 4 lọ dầu nhỏ bằng thủy tinh; một số mảnh nhôm dẻo, mảnh tăng, một đoạn dây cao su nghi là quai dép cao su đã bị cháy xém và 2 vỏ đạn. Đội K51 xác định đây là hài cốt của một liệt sĩ, đã lập hồ sơ, cất bốc hài cốt, lấy mẫu sinh phẩm giám định ADN. Hiện hài cốt được đưa về hội trường Ban Chỉ huy Quân sự xã Cư Prao để thờ cúng trang trọng.
Phát hiện tình cờ từ người dân
Theo Chủ tịch UBND xã Cư Prao Phạm Ngọc Quang, cuối năm 2020, gia đình ông Y Dhun Mlô (buôn Pa) khi thu hoạch keo trên dãy núi Cư Prao đã tình cờ phát hiện một số mảnh xương cùng nhiều di vật nghi của liệt sĩ nằm lộ thiên trên sườn núi. Người dân đã báo tin cho chính quyền địa phương. Ban Chỉ huy Quân sự xã Cư Prao (cũ) đã phối hợp với các lực lượng chức năng khảo sát hiện trường, thu thập thông tin, tìm kiếm nhân chứng trong thời gian kháng chiến chống Mỹ cứu nước trên địa bàn. Tuy nhiên, do nguồn thông tin chưa đủ cơ sở để kết luận hài cốt và di vật là của liệt sĩ nên địa phương đã an táng tại nghĩa trang nhân dân buôn Pa để tiếp tục xác minh.
Quy trình tìm kiếm cẩn trọng
Thượng tá Nguyễn Văn Từ, Đội trưởng Đội K51, cho biết: “Quá trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ được thực hiện cẩn trọng, tỉ mỉ, khách quan, bảo đảm đúng quy trình chuyên môn với quyết tâm không bỏ sót bất kỳ dấu vết nào có thể giúp tìm lại các hài cốt liệt sĩ còn nằm lại trên chiến trường xưa”. Ngày 10/7, trên cơ sở nghiên cứu hồ sơ, biên bản lưu trữ của UBND xã Cư Prao cung cấp, kết hợp khảo sát thực địa, Đội K51 đã tổ chức tìm kiếm, đào bới tại khu vực phát hiện bộ hài cốt trên đồi 43 dãy núi Cư Prao, đồng thời khai quật phần mộ đã được an táng từ năm 2020 và đối chiếu trực tiếp các di vật.
Tiếp tục hành trình tìm kiếm
Theo lãnh đạo xã Cư Prao, trên địa bàn còn khoảng 18 vị trí nghi có hài cốt liệt sĩ. Những ngày này, xã đang tích cực phối hợp với Đội K51 khảo sát thực địa, thu thập và xác minh thông tin về các vị trí nghi có hài cốt liệt sĩ tại thôn Ea Pil, thôn 3 và thôn 5. Ở khu vực Cầu Mới (thôn Ea Pil) và thôn 3, Đội K51 nhận định đây có khả năng là vị trí chôn cất liệt sĩ hy sinh trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Đoàn cũng khảo sát khu vực khe suối giáp với Trại giam Đắk Tân, phát hiện nhiều gò đất được đắp thành dãy, có dấu vết xếp đá khá rõ. Đội K51 thống nhất tiếp tục phối hợp chính quyền mở rộng khảo sát, xác minh, tổ chức tìm kiếm tại các vị trí nghi vấn.
Đạo lý 'Uống nước nhớ nguồn'
Cư Prao là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, từng là căn cứ quan trọng của Huyện ủy H1, Huyện đội H1 và nhiều cơ quan, đơn vị của tỉnh Đắk Lắk trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Đến nay vẫn còn những liệt sĩ chưa được tìm thấy, vẫn còn những gia đình lặng lẽ chờ đợi ngày đón người thân trở về. Mỗi chuyến khảo sát, mỗi nguồn tin đều thắp thêm hy vọng về một cuộc đoàn tụ sau nhiều thập kỷ. Hành trình đi tìm hài cốt liệt sĩ giữa đại ngàn Cư Prao vẫn đang tiếp tục, góp phần viết tiếp đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa”.
