Mới đây, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã có văn bản góp ý gửi Bộ Tài chính về dự thảo nghị định hướng dẫn một số điều của Luật Quản lý thuế liên quan đến thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với tài xế công nghệ. Đề xuất này nhằm thay đổi cách tính thuế hiện tại, vốn đang áp mức VAT 10% trên toàn bộ doanh thu cuốc xe, gây nhiều tranh cãi.
Đề xuất của VCCI: Chỉ đánh thuế trên phần doanh thu được chia
Theo VCCI, nghĩa vụ thuế của nền tảng đặt xe nên được xác định dựa trên hình thức kinh doanh hợp tác phân chia doanh thu. Cụ thể, nền tảng sẽ nộp VAT 10% trên tỷ lệ phần trăm doanh thu mà họ được hưởng, còn tài xế sẽ nộp VAT 3% trên phần doanh thu được chia theo nghĩa vụ của cá nhân kinh doanh. Điều này khác với quy định hiện hành, nơi nền tảng phải kê khai VAT 10% trên toàn bộ doanh thu, không phân biệt hình thức phân chia.
Chuyên gia đồng tình: Tài xế cần được đối xử công bằng
Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, cho rằng đề xuất của VCCI là phù hợp về mặt chính sách thuế. Ông nhấn mạnh: “Việc áp thuế VAT 10% trên toàn bộ doanh thu có thể gây thiệt thòi cho tài xế công nghệ, những người kiếm tiền bằng sức lao động. Theo quy định dành cho hộ kinh doanh cá thể, tài xế chỉ nên nộp VAT 3% và thuế thu nhập cá nhân 1,5% trên phần doanh thu được chia, và được miễn thuế nếu doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm.”
Hiện nay, các nền tảng lớn như Xanh SM (khoảng 100.000 xe), Grab (300.000 tài xế), Be Group (400.000 tài xế) đang vận hành theo mô hình này. Theo khảo sát của Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, thu nhập trung bình của tài xế công nghệ là 8,7 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, do đặc thù nghề nghiệp, doanh thu thực tế thường cao hơn đáng kể sau khi trừ chi phí xăng xe, khấu hao, ăn uống... Nếu biên lợi nhuận ròng khoảng 35-40%, thu nhập 8,7 triệu đồng/tháng tương ứng doanh thu 21,7-24,8 triệu đồng/tháng (khoảng 260-300 triệu đồng/năm).
Tác động của đề xuất lên nghĩa vụ thuế của tài xế
Với mức doanh thu này, nếu áp dụng đề xuất của VCCI, tài xế vẫn dưới ngưỡng 1 tỷ đồng/năm nên chưa phải nộp VAT 3% và thuế TNCN 1,5%. Trong khi đó, theo cách tính hiện tại, nền tảng kê khai VAT 10% trên toàn bộ doanh thu, tương đương khoảng 2-2,5 triệu đồng/tháng tiền thuế. Ông Tuấn cho rằng việc VCCI đề xuất tổ chức chỉ kê khai và nộp thay thuế cho cá nhân phần doanh thu được chia là phù hợp thực tiễn, tạo sự công bằng cho tài xế.
Đề xuất này đang nhận được sự quan tâm lớn từ cộng đồng tài xế và các chuyên gia, hứa hẹn mang lại sự điều chỉnh hợp lý trong chính sách thuế đối với nền kinh tế chia sẻ.
