Theo báo cáo năm 2025 của Cơ quan Phòng, chống tội phạm và ma túy Liên hợp quốc (UNODC), các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia đang mở rộng sản xuất ma túy quy mô công nghiệp, hình thành các tuyến vận chuyển xuyên biên giới. Khu vực Đông Nam Á và Thái Bình Dương ghi nhận lượng ma túy tổng hợp thu giữ tăng 18% so với năm 2024. Khu vực Tam giác vàng tiếp tục là nguồn cung cấp lớn các chất ma túy tổng hợp.
Bốn nước đối mặt thách thức chung
Việt Nam, Trung Quốc, Lào và Myanmar đang đứng trước những thách thức chung về tội phạm ma túy. Năm 2025, tình hình có xu hướng gia tăng và phức tạp hơn khi các đường dây tội phạm thay đổi phương thức hoạt động, lợi dụng tuyến sông Mekong, hệ thống giao thông liên vận, thương mại điện tử, logistics quốc tế, sử dụng tiền điện tử và không gian mạng để tổ chức mua bán, vận chuyển trái phép ma túy ngày càng khép kín và xuyên quốc gia. Bốn nước đều chịu áp lực lớn trong kiểm soát tiền chất, hóa chất có nguy cơ thất thoát vào sản xuất trái phép ma túy.
Hợp tác quốc tế là giải pháp chiến lược
Việt Nam xác định hợp tác quốc tế là giải pháp trọng tâm, chiến lược. Những năm qua, Việt Nam tăng cường phối hợp với Trung Quốc, Lào và Myanmar qua cơ chế hội nghị thường niên, chia sẻ thông tin, phối hợp xác minh, truy bắt đối tượng, đấu tranh chuyên án chung. Cơ chế hợp tác ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả, nâng cao năng lực cảnh báo sớm, kiểm soát tuyến, địa bàn trọng điểm và ngăn chặn từ xa các nguy cơ ma túy.
Tại Hội nghị sơ kết công tác phối hợp phòng, chống ma túy giữa Bộ Công an Việt Nam và Bộ Công an Lào, Thiếu tướng Ngô Thanh Bình, Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, cho biết: “Thời gian qua, Công an Việt Nam và Công an Lào không ngừng tăng cường hợp tác, phối hợp đấu tranh hiệu quả với tội phạm này. Trên cơ sở Biên bản ghi nhớ và Quy chế phối hợp, lực lượng Công an hai nước từng bước nâng cao hiệu quả phối hợp, góp phần phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm ma túy ngay từ tuyến biên giới và địa bàn trọng điểm.”
Chuyên án điển hình
Cuối tháng 2/2026, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Bộ Công an Việt Nam chủ trì, phối hợp với Bộ Công an Lào đấu tranh thành công Chuyên án 135VL, triệt phá đường dây mua bán, vận chuyển trái phép tiền chất giữa Trung Quốc, Việt Nam, Lào để đưa sang Myanmar sản xuất ma túy tổng hợp. Kết quả bắt giữ 10 đối tượng tại Việt Nam, 6 đối tượng tại Lào, thu giữ 50,7 tấn caffeine và phong tỏa hàng trăm tỷ đồng giao dịch tài chính. Theo cơ quan điều tra, nếu số tiền chất này lọt vào Tam giác vàng có thể điều chế thành hàng trăm tấn ma túy tổng hợp.
Chuyên án 126H được xác lập từ Hội nghị song phương lần thứ 10 về hợp tác phòng, chống ma túy Việt Nam-Trung Quốc tại tỉnh Khánh Hòa. Cục Phòng, chống ma túy (Bộ Công an Trung Quốc) thông tin từ tháng 2/2025 về các đối tượng người Trung Quốc vận chuyển tiền chất Mercapto-Etomidate cùng thiết bị, nguyên liệu, máy móc sản xuất ma túy sang Việt Nam để tổng hợp chất Etomidate. Các đối tượng người Trung Quốc trong đường dây đã bị bắt giữ.
Chuyên án 1025C đấu tranh với đường dây mua bán, vận chuyển trái phép ma túy từ Tam giác vàng qua Lào, Campuchia vào Việt Nam do Nguyễn Hữu Có, Trần Văn Quyết cầm đầu, lẩn trốn tại Myanmar, sử dụng mạng xã hội chỉ đạo đường dây xuyên quốc gia. Ban chuyên án đã phối hợp bắt giữ 37 đối tượng, thu giữ 175 kg ma túy tổng hợp, 10 bánh heroin, 300 gói ma túy dạng nước vui, nhiều dung dịch và máy móc điều chế ma túy. Từ tháng 7 đến tháng 10/2025, các đối tượng đã giao dịch khoảng 1.500 tỷ đồng qua nhiều tài khoản ngân hàng.
Đợt cao điểm trấn áp năm 2026
Dự báo thời gian tới, khu vực Tam giác vàng vẫn là trung tâm sản xuất ma túy tổng hợp lớn hàng đầu thế giới. Bộ Công an Việt Nam đề nghị Bộ Công an Trung Quốc, Bộ Công an Lào, Bộ Nội vụ Myanmar phối hợp triển khai cao điểm tuyên truyền, tấn công, trấn áp tội phạm ma túy từ tháng 6 đến tháng 9/2026. Các nước tập trung kiểm soát chặt tình hình sản xuất, mua bán, vận chuyển trái phép ma túy và tiền chất tại biên giới, cửa khẩu, đường bộ, đường sông, đường biển, hàng không; phối hợp đấu tranh chuyên án chung; rà soát, xác minh, truy bắt đối tượng truy nã.
Thứ trưởng Công an Nguyễn Văn Long bày tỏ tin tưởng: “Với quyết tâm chính trị cao của Chính phủ và lực lượng thực thi pháp luật của các nước, cùng tinh thần trách nhiệm, tin cậy và hợp tác chặt chẽ giữa bốn bên, đợt cao điểm về tuyên truyền, phối hợp tấn công, trấn áp tội phạm ma túy năm 2026 sẽ đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần giữ vững an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân 4 nước.”
