Cục Thuế TP.HCM vừa công bố kế hoạch kiểm tra chuyên đề nhằm tăng cường quản lý thuế thu nhập cá nhân đối với những người có thu nhập cao từ nhiều nguồn nhưng chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế. Bốn nhóm lĩnh vực trọng điểm được rà soát gồm y tế - sức khỏe; pháp lý - môi giới bất động sản; giáo dục - đào tạo; thể thao - văn hóa - du lịch, với các đối tượng như bác sĩ, luật sư, môi giới bất động sản, giáo viên, giảng viên, ca sĩ, diễn viên, hướng dẫn viên du lịch...
Vùng xám trong quản lý thuế
Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, cho biết lâu nay các khoản thu nhập do cá nhân chi trả cho cá nhân, chẳng hạn tiền công hoặc tiền cung cấp dịch vụ, vẫn là một "vùng xám" trong quản lý thuế. Về nguyên tắc, nếu khoản thu nhập chưa được khấu trừ thuế thì người nhận vẫn phải tự kê khai và nộp thuế. Tuy nhiên, do chính sách trước đây chưa quy định cụ thể, đặc biệt với các trường hợp không đăng ký kinh doanh, cơ quan thuế thiếu công cụ để giám sát cũng như xử lý các hành vi không kê khai, nộp thuế.
Nghị định 253 bổ sung nhóm thu nhập chưa khấu trừ thuế
Cụ thể, theo ông Tuấn, trước đây Nghị định 65/2013 chỉ quy định các khoản thu nhập phải khấu trừ thuế và không phải khấu trừ thuế. Nhưng theo Nghị định 253 mới đây đã bổ sung thêm nhóm thu nhập chưa thực hiện khấu trừ thuế, qua đó bao quát đầy đủ hơn các trường hợp phát sinh nghĩa vụ thuế.
Với nhóm thu nhập này, cá nhân có trách nhiệm tự kê khai, nộp thuế theo quy định của pháp luật về quản lý thuế. Nếu không thực hiện nghĩa vụ, hành vi có thể bị xác định là trốn thuế theo Luật Quản lý thuế số 108 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Quy định rõ ràng hơn về nghĩa vụ thuế
Nghị định 253 đã làm rõ vấn đề này khi quy định, nếu tổ chức hoặc cá nhân chi trả thu nhập cho cá nhân không đăng ký kinh doanh mà chưa khấu trừ thuế, người nhận thu nhập phải chủ động kê khai và nộp thuế với cơ quan thuế.
Đồng thời, nghị định cũng phân định rõ căn cứ xác định nghĩa vụ thuế. Theo đó, cá nhân có đăng ký kinh doanh sẽ thực hiện nghĩa vụ thuế theo diện hoạt động kinh doanh; còn cá nhân không đăng ký kinh doanh sẽ được xác định là có thu nhập từ tiền lương, tiền công. Theo ông Tuấn, quy định này giúp cơ quan thuế có cơ sở thống nhất khi xác định nghĩa vụ thuế, thay vì phải đánh giá từng trường hợp như trước.
Khuyến cáo từ chuyên gia
Do đó, chuyên gia khuyến nghị những người có thu nhập từ cung cấp dịch vụ chưa được khấu trừ thuế cần chủ động tìm hiểu quy định và thực hiện nghĩa vụ thuế ngay từ đầu. Theo quy định hiện hành, cá nhân vẫn có thể lựa chọn đăng ký kinh doanh để thực hiện nghĩa vụ thuế theo diện kinh doanh hoặc không đăng ký kinh doanh để thực hiện nghĩa vụ thuế theo diện tiền lương, tiền công, tùy thuộc vào hình thức hoạt động của mình.
