Vụ cháy xe khách thương tâm xảy ra vào rạng sáng ngày 20/7 trên quốc lộ 1 qua địa bàn tỉnh Đồng Nai đã cướp đi sinh mạng của 7 người. Theo thông tin ban đầu từ cơ quan chức năng, nguyên nhân được xác định là do tài xế buồn ngủ, dẫn đến việc xe đâm vào lan can đường. Cú va chạm mạnh khiến xe bốc cháy dữ dội ngay tại vị trí cửa xe, bịt kín lối thoát hiểm, khiến các nạn nhân không kịp thoát thân. Chiếc xe bị thiêu rụi hoàn toàn trong thời gian rất ngắn.
Hiện trạng an toàn giao thông và những nỗ lực giảm thiểu tai nạn
Mỗi ngày, có hàng vạn chuyến xe khách lưu thông trên khắp các nẻo đường. Tai nạn giao thông, dù không mong muốn, vẫn có thể xảy ra. Vấn đề đặt ra là làm sao để giảm thiểu tối đa những rủi ro này. Về phía nhà nước, hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông đang được đầu tư mạnh mẽ. Nhiều đoạn đường cao tốc mới được đưa vào sử dụng, kết nối các vùng miền, đi kèm với đó là hệ thống đảm bảo an toàn và các quy định ngày càng khắt khe, nghiêm ngặt nhằm nâng cao an toàn cho mọi phương tiện.
Đội ngũ lái xe cũng được nâng cao trình độ và ý thức tham gia giao thông. Đặc biệt, các lái xe khách ngày nay đa phần vận hành những chiếc xe chất lượng cao, được ví như "cung điện di động" hay "hàng không mặt đất". Hành khách có thể thoải mái ngủ nghỉ, đọc sách hay nghe nhạc trong suốt hành trình. Các hãng xe liên tục đưa vào sử dụng những dòng xe mới, hiện đại, tạo cảm giác êm ái và an toàn.
Mặt trái của sự hiện đại: Gót chân Asin trên xe khách
Tuy nhiên, chính sự hiện đại và chuyên nghiệp này lại tiềm ẩn những nguy cơ khó lường. Các xe khách đời mới thường được thiết kế kín mít với kính chịu lực. Dù trên mỗi ô cửa kính đều có trang bị búa phá kính khẩn cấp, nhưng không phải hành khách nào cũng được phổ biến cách sử dụng như khi đi máy bay. Thực tế, nhiều xe đã mất tích những chiếc búa này, chỉ còn lại giá treo.
Trong vụ cháy xe tại Đồng Nai, dù chưa có kết luận điều tra cuối cùng về việc hành khách có kịp đập kính thoát thân hay không, nhưng có thể hình dung, một chiếc xe kín mít bốc cháy sẽ biến thành một khối lửa và khói độc, khiến việc thoát hiểm vô cùng khó khăn. Các nhân viên phục vụ trên xe cũng chưa chắc đã được huấn luyện bài bản về kỹ năng sơ tán hành khách như tiếp viên hàng không. Trên máy bay, tiếp viên là người cuối cùng rời khỏi, nhưng trên xe khách, điều này còn bỏ ngỏ.
Một thực tế nữa, đa số xe khách giường nằm hiện nay đều có rèm che kín, hành khách thường kéo rèm để ngủ. Khi xảy ra sự cố, nhân viên nhà xe dù có muốn cứu cũng sẽ mất rất nhiều thời gian để tiếp cận từng người.
Vấn đề chạy đêm và cạm bẫy buồn ngủ
Phần lớn xe khách hiện nay chọn chạy ban đêm để đáp ứng nhu cầu đi lại của hành khách. Vụ cháy xảy ra vào khoảng 2 giờ sáng, thời điểm mà đồng hồ sinh học của con người rơi vào giấc ngủ sâu nhất. Nguyên nhân ban đầu được cơ quan chức năng xác định là do tài xế buồn ngủ. Dù các nhà xe thường bố trí hai tài xế thay phiên nhau lái, và xe đều được trang bị "hộp đen" kết nối với hãng và cơ quan chức năng để giám sát thời gian lái, nhưng cơn buồn ngủ khi lái xe rất khó lường.
Nhiều người từng lái xe đường dài cho biết, chỉ cần một cú lạng nhẹ trong tích tắc khi đang buồn ngủ, với tốc độ trung bình 80 km/h, cũng đủ gây ra tai nạn nghiêm trọng. Ngoài ra, việc một số xe lắp thêm đèn pha sau đít xe chiếu thẳng vào kính lái xe phía sau, hay tình trạng xe đối diện không hạ pha cốt khi gặp nhau vào ban đêm cũng là những nguyên nhân gây mất an toàn.
Thực trạng tai nạn giao thông: Những con số biết nói
Cũng trong ngày 19/7, báo chí đưa tin về nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng khác. Vụ xe container tông liên hoàn 10 ô tô trên cao tốc Cao Bồ - Mai Sơn - quốc lộ 45 (Ninh Bình) lúc 12h15 khiến 1 người bị thương, 11 xe hư hỏng. Một vụ khác, tài xế xe tải tử vong sau khi tông vào hàng rào tôn trên cao tốc Nội Bài – Lào Cai, xảy ra vào khoảng 15h45. Nhiều đoạn cao tốc mới chỉ có 2 làn xe, tốc độ tối đa chỉ 50-60 km/h, như La Sơn – Túy Loan (Huế - Đà Nẵng), cũng đang được mở rộng lên 4 làn.
Theo thống kê, năm 2025, mỗi ngày có khoảng 28 người chết vì tai nạn giao thông, con số này năm 2024 là khoảng 30 người. Tính ra, mỗi năm có hơn 10.000 người tử vong vì tai nạn giao thông, một con số không nhỏ.
Bài viết thể hiện quan điểm của tác giả.
