Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế (BHYT) có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 mang đến nhiều thay đổi quan trọng, đặc biệt là quy định về thủ tục khám chữa bệnh và mở rộng quyền lợi cho người tham gia.
Mở rộng quyền lợi khám chữa bệnh ngoại trú
Theo khoản 4 Điều 22 Luật số 51/2024/QH15 và Điều 19 Nghị định số 188/2025/NĐ-CP, từ ngày 1/7/2026, người tham gia BHYT tự đi khám chữa bệnh ngoại trú tại một số cơ sở khám chữa bệnh cấp cơ bản và cấp chuyên sâu vẫn được quỹ BHYT thanh toán chi phí. Cụ thể, ngoài việc tiếp tục hưởng 100% mức hưởng đối với các bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo, bệnh cần điều trị chuyên sâu theo quy định của Bộ Y tế, người tham gia còn được quỹ BHYT thanh toán 50% mức hưởng đối với một số trường hợp khám chữa bệnh ngoại trú tại các cơ sở này.
Phạm vi áp dụng được xác định cụ thể đối với các cơ sở khám chữa bệnh thuộc cấp cơ bản và cấp chuyên sâu theo phân cấp chuyên môn kỹ thuật mới của ngành Y tế. Đây là điểm mới quan trọng, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân trong tiếp cận dịch vụ y tế, nhất là các dịch vụ khám chuyên khoa và kỹ thuật cao.
Đơn giản hóa thủ tục với công nghệ số
Luật sửa đổi bổ sung nhiều quy định về chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin và chia sẻ dữ liệu trong lĩnh vực BHYT. Người tham gia BHYT có thể sử dụng căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID thay thế thẻ BHYT giấy khi đi khám chữa bệnh. Việc xác thực thông tin được thực hiện nhanh chóng thông qua hệ thống kết nối dữ liệu giữa cơ sở khám chữa bệnh với cơ quan BHXH, giúp giảm thời gian làm thủ tục, hạn chế mang nhiều giấy tờ và giảm áp lực cho bộ phận tiếp đón.
Từ ngày 1/7/2026, việc ứng dụng dữ liệu điện tử trong khám chữa bệnh BHYT tiếp tục được mở rộng và hoàn thiện, hướng tới xây dựng môi trường khám chữa bệnh không giấy tờ, tăng tính liên thông dữ liệu và nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Đối với cơ sở y tế, việc khai thác dữ liệu điện tử giúp giảm khối lượng công việc hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý hồ sơ bệnh án và tăng cường tính minh bạch trong thanh toán chi phí BHYT.
Thay đổi hạn mức hưởng theo lương cơ sở
Mức lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng kéo theo nhiều thay đổi có lợi cho người bệnh khi khám chữa bệnh đúng tuyến:
- Hưởng 100% chi phí cho một lần khám nhỏ: Nếu tổng chi phí của một lần khám thấp hơn 15% mức lương cơ sở (tương đương dưới 379.500 đồng), người dân được quỹ BHYT chi trả 100% (trước đây là 351.000 đồng).
- Điều kiện hưởng BHYT 5 năm liên tục: Người tham gia đủ 5 năm liên tục trở lên được quỹ thanh toán 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi hưởng nếu số tiền cùng chi trả trong năm lớn hơn 6 lần mức lương cơ sở (tương đương trên 15,18 triệu đồng).
- Trần thanh toán thiết bị y tế/dịch vụ kỹ thuật cao: Mức thanh toán cho một lần sử dụng dịch vụ kỹ thuật không vượt quá 45 tháng lương cơ sở, tối đa 113,85 triệu đồng.
Hướng dẫn thủ tục khám chữa bệnh BHYT
Theo Điều 37 Nghị định 188/2025/NĐ-CP, người tham gia BHYT khi khám bệnh phải xuất trình thông tin về thẻ BHYT và giấy tờ chứng minh nhân thân theo một trong các hình thức sau:
- Căn cước hoặc căn cước công dân hoặc tài khoản định danh điện tử (VNeID) mức độ 2 đã tích hợp thông tin thẻ BHYT.
- Thẻ BHYT bản điện tử hoặc bản giấy. Đối với đối tượng quy định tại các điểm a, b, c, d khoản 3 Điều 12 Luật BHYT 2008 (sửa đổi 2024) chưa có thông tin thẻ tra cứu trên hệ thống thì phải xuất trình thẻ giấy.
Trường hợp thẻ BHYT chưa có ảnh hoặc mã số, người bệnh phải xuất trình thêm một trong các giấy tờ: căn cước, căn cước công dân, giấy chứng nhận căn cước, hộ chiếu, tài khoản VNeID mức độ 2, ứng dụng VssID hoặc giấy tờ chứng minh nhân thân khác do cơ quan có thẩm quyền cấp, hoặc giấy xác nhận của công an cấp xã.
Đối với trẻ em dưới 6 tuổi, chỉ cần xuất trình thẻ BHYT bản giấy hoặc điện tử hoặc mã số BHYT; nếu chưa có thẻ thì xuất trình giấy chứng sinh bản gốc hoặc bản chụp. Trẻ vừa sinh do cha, mẹ hoặc thân nhân ký xác nhận trên hồ sơ bệnh án hoặc người đại diện cơ sở khám bệnh xác nhận nếu trẻ không có thân nhân.
Người trong thời gian chờ cấp hoặc thay đổi thẻ BHYT phải xuất trình giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả cùng giấy tờ chứng minh nhân thân. Người đã hiến bộ phận cơ thể xuất trình thẻ BHYT theo quy định; nếu chưa có thẻ thì xuất trình giấy ra viện từ cơ sở lấy bộ phận và giấy tờ chứng minh nhân thân. Trường hợp cấp cứu, người bệnh phải xuất trình các giấy tờ trên trước khi kết thúc đợt điều trị.
