Ngày 7/7, Thanh tra Chính phủ (TTCP) ban hành Thông báo Kết luận thanh tra việc chấp hành pháp luật trong công tác bảo trì công trình hàng hải tại Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, chỉ ra nhiều vi phạm trong lập, phê duyệt quy trình bảo trì, lựa chọn nhà thầu, nghiệm thu và thanh toán.
Vi phạm quy trình bảo trì công trình hàng hải
Theo kết luận, trước ngày 30/12/2022, có 43 luồng hàng hải thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Giao thông Vận tải (cũ) chưa được Bộ này và Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam xây dựng, phê duyệt quy trình bảo trì. Điều này dẫn đến kế hoạch nạo vét duy tu luồng hàng hải các năm 2020, 2021, 2022, 2023 được lập, phê duyệt thiếu căn cứ pháp lý, không đúng quy định.
Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam còn vi phạm về quy trình bảo trì, làm cho kế hoạch bảo trì hàng năm không đầy đủ căn cứ pháp lý. Các vi phạm này ảnh hưởng đến việc xác định nhu cầu và tần suất nạo vét duy tu, tác động tiêu cực đến chất lượng và hiệu quả bảo trì công trình hàng hải.
Chậm tiến độ và vi phạm môi trường
TTCP chỉ ra nhiều công trình nạo vét duy tu luồng hàng hải từ năm 2020 đến 2025 triển khai chậm so với kế hoạch, phải điều chỉnh kéo dài qua nhiều năm, không phù hợp với mức độ ưu tiên 1 "rất cần thiết". Điều này ảnh hưởng đến tính kịp thời trong duy trì chuẩn tắc luồng và hiệu quả khai thác.
Bên cạnh đó, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam và Bộ Giao thông Vận tải (cũ) chưa triển khai nạo vét duy tu theo hình thức khoán duy trì chuẩn tắc đối với các tuyến luồng có tính chất nạo vét thường xuyên, lặp lại hàng năm.
Khối lượng thi công thực tế tại các công trình nạo vét duy tu luồng hàng hải được thanh tra vượt quá khối lượng cho phép trong Quyết định phê duyệt thẩm định đánh giá tác động môi trường (ĐTM) và Giấy phép nhận chìm ở biển do Bộ Nông nghiệp và Môi trường (trước đây là Bộ Tài nguyên và Môi trường) cấp. Mức vượt lớn này có nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường, vi phạm Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo năm 2015, Luật Bảo vệ môi trường năm 2014 và 2020.
Vi phạm lựa chọn nhà thầu, nghiệm thu, thanh toán
Trong công tác lựa chọn nhà thầu, nghiệm thu và thanh quyết toán, TTCP nêu hàng loạt vi phạm khác. Cụ thể, từ ngày 1/1/2020 đến 30/9/2025, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam thực hiện 25 đợt kiểm tra và 6 cuộc thanh tra liên quan đến bảo trì công trình hàng hải. Tuy nhiên, một số khu vực cảng biển như Quy Nhơn, Quảng Ngãi, Kiên Giang chưa được kiểm tra theo quy định, làm giảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.
Kiến nghị xử lý trách nhiệm
TTCP kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Xây dựng tổ chức thực hiện nghiêm các kiến nghị trong Kết luận thanh tra; rà soát, xác định trách nhiệm, tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân liên quan theo thẩm quyền, đồng thời báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý.
