Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành công điện gửi các bộ trưởng và chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố ven biển về việc tăng cường chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Công điện nêu rõ, sau đợt thanh tra lần thứ 5 của Ủy ban châu Âu (EC), công tác chống khai thác IUU đã có chuyển biến nhưng vẫn còn nhiều tồn tại, chưa đáp ứng yêu cầu gỡ cảnh báo thẻ vàng.
Những tồn tại chính
Công điện chỉ ra các hạn chế như sự phối hợp giữa các lực lượng theo dõi, kiểm soát chưa chặt chẽ; tiến độ xử lý tàu cá vi phạm IUU còn chậm; kiểm soát và truy xuất nguồn gốc nguyên liệu thủy sản nhập khẩu chưa hiệu quả; thực thi pháp luật chưa nghiêm túc. Nguyên nhân chủ yếu là do người đứng đầu một số địa phương chưa làm hết trách nhiệm, chưa thực hiện triệt để các nhiệm vụ được giao.
Mục tiêu gỡ thẻ vàng năm 2026
Để khắc phục tình trạng này, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung lãnh đạo, bố trí đủ nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách nhằm hoàn thành mục tiêu gỡ cảnh báo thẻ vàng trong năm 2026.
Nhiệm vụ cụ thể
Hoàn thiện khung pháp lý
Các bộ, ngành cần hoàn thiện và trình Chính phủ ban hành nghị định thay thế Nghị định 38/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản; rà soát toàn bộ hệ thống pháp luật quản lý ngành thủy sản để điều chỉnh, bổ sung nhằm chống khai thác IUU hiệu quả, phát triển bền vững.
Quản lý đội tàu cá
Thực hiện tổng kiểm kê tàu cá theo nhóm chiều dài; phân loại tàu không đủ điều kiện; rà soát, cập nhật thông tin trên cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia và cơ sở dữ liệu dân cư; đăng ký, đăng kiểm, cấp phép và lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) cho tàu cá đủ điều kiện; kiểm soát 100% tàu cá ra vào cảng.
Theo dõi, kiểm soát và giám sát tàu cá
Hoàn thiện các hệ thống cơ sở dữ liệu như VMS, VNFishbase, eCDT; kiểm soát 100% tàu cá ra vào cảng qua đồn biên phòng; lập danh sách tàu cá có nguy cơ cao vi phạm; công bố mở cảng cá đủ điều kiện; rà soát hồ sơ lô nguyên liệu cá cờ kiếm, cá ngừ nhập khẩu từ năm 2024.
Truy xuất nguồn gốc thủy sản
Bảo đảm 100% tàu cá cập cảng bốc dỡ theo quy định; kiểm soát chặt nguyên liệu thủy sản nhập khẩu, đặc biệt qua container; xử lý dứt điểm các đường dây môi giới đưa tàu đi khai thác bất hợp pháp.
Thực thi pháp luật và xử lý vi phạm
Tổ chức cao điểm tuần tra, kiểm soát tại các vùng biển giáp ranh; điều tra, truy tố, xét xử các vụ vi phạm IUU; xử lý dứt điểm các đường dây môi giới tại Khánh Hòa, Cần Thơ, An Giang; xử lý các tàu cá mất kết nối VMS, vượt ranh giới; đưa ra xét xử vụ án liên quan đến Công ty TNHH T&H Nha Trang và Công ty TNHH Thịnh Hưng.
Chế độ báo cáo và kiểm tra
Các bộ, ngành, địa phương thực hiện báo cáo định kỳ hàng tháng vào ngày 5; tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm trách nhiệm các tổ chức, cá nhân không hoàn thành nhiệm vụ.
Tổ chức thực hiện
Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện; tổng hợp báo cáo Thủ tướng và Phó Thủ tướng - Trưởng Ban chỉ đạo quốc gia về IUU. Các bộ, ngành, địa phương phối hợp, chia sẻ thông tin và kịp thời đề xuất khó khăn, vướng mắc.
